Tiêu chí cơ cấu và chất lượng lao động tham gia di chuyển để đánh giá di chuyển lao động kỹ năng của một nƣớc trong khối kinh tế khu vực

Tùy theo đặc điểm thị trường lao động của nước phái cử và tiếp nhận lao  động, các dòng di chuyển lao động sẽ có cơ cấu ngành nghề khác nhau. Nếu phân theo ngành vĩ mô, cơ cấu di chuyển lao động theo ngành xem xét tỷ trọng di chuyển lao động trong nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ. Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế của các quốc gia ảnh hưởng lớn tới các dòng di chuyển. Dòng di chuyển lao động không có tay nghề hoặc bán lành nghề thường xuất phát từ nước kém phát triển hơn, có dồi dào lượng lao động nhóm này và chuyển tới những quốc gia mà lực lượng lao động của họ không chịu làm những công việc ô nhiễm, khó khăn, nguy hiểm (3D). Trong khi đó, dòng di chuyển lao động có kỹ năng thường bị hấp dẫn bởi mức thu nhập cao ở nước ngoài, thường làm việc trong các ngành công nghiệp hoặc các ngành ngành dịch vụ công nghệ cao.

Cơ cấu di chuyển lao động theo trình độ phản ánh các dòng di chuyển khác nhau trong nội bộ một khối kinh tế như: dòng di chuyển lao động không có tay nghề, dòng di chuyển lao động bán lành nghề và dòng di chuyển lao động có kỹ năng. Dòng di chuyển lao động không có tay nghề bao gồm những lao động di cư có trình độ ở cấp trung học cơ sở hay thấp hơn. Với trình độ như vậy, người lao động chỉ có thể làm những công việc chân tay, nặng nhọc, giản đơn trong ngành nông nghiệp, ngành công nghiệp không đòi hỏi kỹ thuật và làm những công việc 3D. Dòng di chuyển lao động bán lành nghề bao gồm những người lao động ở trình độ trung học cơ sở, đã qua đào tạo nghề, thậm chí có thể bao gồm cả những người đã có trình độ đại học tại những nước kém phát triển. Họ có những kỹ năng cơ bản để làm việc trong những ngành công nghiệp, dịch vụ không đòi hỏi kỹ thuật cao vàthường được di chuyển sang các nước khác theo con đường hợp tác chính thức. Họ được di chuyển từ những nơi có nguồn lao động dồi dào (thừa lao động) tới những nền kinh tế có mức độ tăng trưởng kinh tế nhanh hơn mức độ tăng trưởng lao động hoặc những quốc gia đã có phần lớn người lao động có kỹ năng cao.

Dòng di chuyển lao động có kỹ năng bao gồm những người lao động được đào tạo ở trình độ cao đẳng và đại học trở lên, được đào tạo nghề kỹ thuật cao (theo quan điểm của ILO). Họ làm việc trong các ngành công nghiệp và dịch vụ công nghệ cao. Đây là những nhân tố quan trọng để thúc đẩy nền kinh tế phát triển theo hướng công nghiệp hóa – hiện đại hóa. Họ cũng là người được tôn trọng nhất trong các lao động di cư, có điều kiện làm việc tốt và mức thu nhập cao. Thông thường đánh giá về cơ cấu theo năng lực lao động kỹ năng di chuyển sang các nước trong khối kinh tế khu vực người ta thường sử dụng các tiêu chí chủ yếu theo: kiến thức (số lượng/tỷ lệ lao động trên tổng lực lượng lao động; số lượng/tỷ lệ lao động chưa qua đào tạo; số lượng/tỷ lệ lao động có kỹ thuật không bằng hoặc chứng chỉ đào tạo nghề dưới 3 tháng; số lượng/tỷ lệ lao động có bằng trung cấp chuyên nghiệp và trung cấp nghề; số lượng/tỷ lệ lao động có bằng cao đẳng đại học; số lượng/tỷ lệ lao động có bằng thạc sỹ, tiến sỹ); kỹ năng (khả năng đáp ứng về kiến thức và kỹ năng nghề về lý thuyết và thực hành) của lao động trong thị trường lao động nội khối; khả năng đáp ứng về kiến thức và kỹ năng mềm của lao động trong thị trường lao động; tính tự chủ và tự chịu trách nhiệm (ví dụ khả năng tự chủ và chịu trách nhiệm cá nhân của lao động Việt Nam trong thị trường lao động ASEAN); khả năng thích ứng với văn hoá, phong tục, tập quán… của lao động một nước trong thị trường lao động nội khối.

Chia sẻ bài này với bạn bè

Bình luận