Hàng hóa, công cụ và chức năng của nó khi tham gia vào thị trường tiền tệ

Những hàng hóa, dụng cụ tài chính giao dịch trên TTTT thường sở hữu kỳ hạn giao dịch ngắn và do đó thường sở hữu đặc điểm là tính thanh khoản (khả năng chuyển đổi thành tiền mặt) và độ an toàn cao; hạn chế là mức sinh lời ít (Đặng Thị Nhàn, 2005). Cụ thể như:
(i) Những chứng chỉ tiền gửi sở hữu thể chuyển nhượng (negotiable certificates of deposit – CDs):
Là một dụng cụ nợ do những nhà băng phát hành để huy động vốn từ những tổ chức và tư nhân, sở hữu nhiều kỳ hạn khác nhau.
Người chủ sở hữu chứng chỉ tiền gửi được quyền hưởng lãi trên số tiền đã tậu (được định trước và thường là cao hơn lãi suất tiền gửi tiết kiệm sở hữu cùng thời hạn) vàcó quyền chuyển nhượng theo qui định của pháp luật. Ngoài ra, vì là một loại GTCG, chứng chỉ tiền gửi còn được sử dụng để thế chấp hoặc chiết khấu với nhà băng phát hành. Ở nhiều nước, chứng chỉ tiền gửi thường sở hữu lãi suất cao hơn lãi suất của những tín phiếu Ngân khố ngắn hạn trong lúc sở hữu tính thanh khoản khá cao nên chúng rất quyến rũ với những nhà đầu tư và được tậu bán khá phổ biến trên TTTT. Với ba loại chứng chỉ tiền gửi là: chứng chỉ tiền gửi ghi danh, chứng chỉ tiền gửi vô danh và chứng chỉ tiền gửi ghi sổ.
(ii) Những chấp phiếu/kỳ phiếu nhà băng (banker acceptances):
Là những hối phiếu kỳ hạn ngắn do những tổ chức ký phát và được nhà băng đảm bảo trả tiền bằng cách đóng dấu “chấp nhận” lên tờ hối phiếu.
Trong quan hệ tậu bán giữa những tổ chức, nhu cầu cần sở hữu người bão lãnh để đảm bảo cho đối tác về mặt trả tiền là một xu hướng thế tất. Người bán cần một nhà băng uy tín chấp nhận thay mặt doanh nghiệp đối tác trả nợ cho mình trong trường hợp đối tác mất khả năng trả tiền. Lúc nhà băng chấp nhận bảo lãnh cho khoản trả tiền, điều đó sở hữu tức là cho phép người bán ký phát hối phiếu đòi tiền thẳng nhà băng và nhà băng sở hữu trách nhiệm đóng dấu chấp nhận trả tiền lên tờ hối phiếu đó. Tương tự trong trường hợp này người trả tiền hối phiếu hiện giờ ko phải là người tậu hàng nữa mà là nhà băng bảo lãnh. Để được nhà băng chấp nhận bảo lãnh, người tậu chịu phải ký quỹ, tức là gửi vào nhà băng một phần hoặc toàn bộ số tiền tài tờ hối phiếu và sẽ thu một khoản phí đảm bảo trả tiền.
(iii) Những trái phiếu Chính phủ gồm Tín phiếu Ngân khố (treasury payments hay T- payments); Trái phiếu Chính phủ sở hữu kỳ hạn từ 1 năm trở lên:
Là dụng cụ vay nợ ngắn hạn của Chính phủ do Bộ Tài chính (Ngân khố Nhà nước) phát hành để bù đắp những thiếu hụt tạm thời của ngân sách nhà nước; được xem là dụng cụ tài chính sở hữu độ rủi ro thấp nhất trên TTTT do nhà phát hành là Chính phủ được coi là hầu như ko sở hữu khả năng vỡ nợ. Mặc dù mức lãi suất của tín phiếu Ngân khố thường thấp hơn những dụng cụ tài chính khác lưu thông trên TTTT nhưng lại được tậu bán nhiều nhất nên được coi là sở hữu độ thanh khoản to nhất.
Tín phiếu Ngân khố thường được phát hành theo lô to bằng phương pháp đấu giá. Người tậu chủ yếu là những nhà băng, cũng sở hữu thể sở hữu những tổ chức hoặc những trung gian tài chính khác. Tín phiếu Ngân khố thường được NHTW những nước sử dụng như một dụng cụ để quản lý chính sách tiền tệ thông qua thị trường mở.
(iv) Những GTCG ngắn hạn do TCTD phát hành như những thương phiếu (business paper); lệnh phiếu (promisory notice); hối phiếu (invoice of alternate):
Thương phiếu là một hình thức ghi nhận mức nợ ngắn hạn do những nhà băng to và tổ chức uy tin cao phát hành để vay vốn trong thị trường tài chính. Kỳ hạn của thương phiếu thường ko dài quá một năm, trung bình là một tới hai tháng. Những thương phiếu sở hữu mức độ rủi ro cao hơn chứng chỉ tiền gửi nhưng lãi suất chiết khấu cũng cao hơn.
Thương phiếu được chuyển nhượng từ người thụ hưởng sang người khác bằng phương pháp ký hậu (endorse). Nó sở hữu thể chuyển thế ra tiền lúc mang tới nhà băng xin chiết khấu hoặc cầm cố. Tương tự, thương phiếu là loại tài sản đảm bảo kiên cố lúc nhà băng nhận chiết khấu hay nhận cho vay cầm cố. Hơn thế nữa, tài sản đảm bảo này lại sở hữu tính thanh khoản cao vì nhà băng sở hữu thể mang đi tái chiết khấu hoặc tái cầm cố tại NHTW để khôi phục vốn đầu tư của mình.
(v) Những trái phiếu thành thị/ trái phiếu chính quyền địa phương (municipal notes)/ Những trái phiếu liên bang (federal funds);
(vi) Những tín phiếu NHTW (Central financial institution payments hay Central financial institution papers):
Ở những nước sở hữu thị trường tài chính chưa phát triển, những dụng cụ tài chính nghèo nàn, NHTW sở hữu thể phát hành tín phiếu làm tăng dụng cụ cho chính sách tiền tệ. Tín phiếu NHTW là chứng khoán nợ ngắn hạn, phát hành theo hình thức chiết khấu, được những tổ chức tín dụng, tổ chức bảo hiểm và tổ chức tài chính tậu là chủ yếu. Do mức độ rủi ro thấp, kỳ hạn ngắn, sở hữu khả năng cầm cố, thế chấp nên tín phiếu NHTW rất thanh khoản và được tậu bán nhiều trên TTTT.
(vii) Những thỏa thuận/hợp đồng tậu lại (repurchase agreements – REPO):
Là hợp đồng trong đó người sở hữu chứng khoán chính phủ bán đi một lượng chứng khoán (thường là tín phiếu Ngân khố) kèm theo điều khoản cam kết rằng sẽ tậu lại số chứng khoán đó sau một khoảng thời kì nhất định với mức giá cao hơn ban sơ. Về thực chất đây chính là hình thức đi vay sở hữu tài sản thế chấp. Những hợp đồng tậu lại thường rất ngắn hạn, từ qua đêm tới 30 ngày hoặc nhiều hơn chút ít.

Thời hạn ngắn và sự bảo đảm của chính phủ khiến cho cho hình thức cho vay này sở hữu độ rủi ro khôn xiết thấp.
Trên toàn cầu những hợp đồng Repo sắp như thay thế những khoản cho vay của nhà băng trung ương. Chính vì vậy, thị trường Repo sở hữu vị trí rất quan yếu trên TTTT.
TTTT được coi là một nơi an toàn để chứa giữ tiền do tính thanh khoản cao của những chứng khoán với kỳ hạn ngắn; tuy nhiên rủi ro vỡ nợ chứng khoán (danger of default) cũng vẫn là vấn đề mà những nhà đầu tư cần quan tâm. Ở Việt Nam, những hàng hóa, dụng cụ thị trường tài chính được phép giao dịch còn sở hữu trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh; công trái xây dựng tổ quốc; trái phiếu dự án trung ương

Hàng hóa, dụng cụ giao dịch trên TTTT sở hữu những chức năng quan yếu sau:

Một là, những mức lãi suất của những hàng hóa, dụng cụ trên TTTT được coi là những mức lãi suất tham chiếu cho việc định giá tất cả những dụng cụ nợ khác. Những loại hình tín dụng dài hạn và rủi ro thường được định giá theo những mức lãi suất giao dịch trên TTTT (LIBOR9 và SHIBOR10 là những mức lãi suất được nhiều nhà băng tham chiếu để xác định những giao dịch trên thị trường, lãi suất huy động và lãi suất cho vay trên thị trường tín dụng… trên hạ tầng cùng hoặc trừ một biên độ phản ánh mức độ  rủi ro đối với từng đối tượng giao dịch).

Hai là, những dụng cụ, hàng hóa trên TTTT do Chính phủ hay NHTW phát hành thường được sử dụng là những dụng cụ CSTT. Những dụng cụ này thường được sử dụng để điều tiết khả năng trả tiền của nền kinh tế nội địa thông qua việc tậu hay bán những dụng cụ nợ của Chính phủ.

Ba là, những dụng cụ, hàng hóa trên cung ứng cách thức tài trợ tín dụng trong ngắn hạn cho Chính phủ, những nhà băng hay những tổ chức, doanh nghiệp.

Rate this post

Bình luận