7 sự kiện tài chính ngân hàng nổi bật năm 2013

Lãi suất thấp nhất kể từ năm 2005, CPI thấp nhất 10 năm, tỷ giá ổn định, dự trữ ngoại hối tăng vọt, VAMC tìm nợ, thị trường vàng được bình ổn, khủng hoảng nhân sự nhà băng…

Nền kinh tế nói chung và ngành nhà băng nói riêng năm 2013 vẫn còn nhiều sóng gió. Dẫu vậy, so với năm trước, tình hình hệ thống nhà băng đã được cải thiện đáng kể với nhiều thành tựu đáng ghi nhận. Chúng tôi xin điểm lại 7 sự kiện vượt trội nhất trong ngành nhà băng 2013.

1. Lãi suất thấp nhất kể từ 2005, CPI thấp nhất 10 năm

Năm 2013, NHNN đã giảm 2% những mức lãi suất quản lý; giảm 3%/năm lãi suất cho vay ngắn hạn với ngành nghề ưu tiên; giảm 1% lãi suất tối đa ứng dụng đối với tiền gửi và từ cuối tháng 6 cho phép những TCTD tự ấn định lãi suất huy động kỳ hạn từ 6 tháng trở lên.

Nhờ đó, mặt bằng lãi suất tiếp tục giảm 2-5%/năm so với năm 2012 và trở về mức lãi suất của giai đoạn 2005-2006. Tới cuối năm, lãi suất những khoản vay cũ đã về dưới 13%/năm, lãi suất cho vay những khoản mới kỳ hạn ngắn chỉ còn 8 – 9%/năm, sở hữu những DN tốt được vay 7%/năm.

Cùng với điều chỉnh nhanh lãi suất, NHNN cũng sử dụng những phương tiện cung tiền hợp lý như thị trưởng mở, tìm vào ngoại tệ… và tốc độ tăng trưởng tín dụng khớp với mục tiêu đề ra (khoảng 12%) nên đã kiểm soát lạm phát khá thành công ở mức 6,04% – mức tăng thấp nhất trong vòng 10 năm trở lại đây.

2. Tỷ giá ổn định, dự trữ ngoại hối tăng vọt

Tỷ giá năm 2013 chỉ điều chỉnh sở hữu 1,3%, thấp hơn so với mục tiêu 2 – 3% NHNN đề ra. Ngoài ra, mỗi lúc thị trường sở hữu biến động, NHNN đều kịp thời trấn an dư luận và bán ra ngoại tệ để can thiệp. Cuối năm tỷ giá tại những NHTM niêm yết phổ biến ở mức 21.085 – 21.125 đồng (tìm – bán), thấp hơn so với mức 21.100 – 21.246 đồng/USD tại sở GD NHNN.

Nhờ tỷ giá ổn định, NHNN đã tìm vào được lượng to ngoại tệ từ phía những NHMT. Dự trữ ngoại hối năm 2013 ước khoảng 30 tỷ USD, tức tăng 50% so với năm 2012 và tăng gấp đôi so với năm 2011.

3. Lần trước hết sở hữu doanh nghiệp xử lý nợ xấu quốc gia

Dấu ấn quan yếu của ngành nhà băng năm qua là sự ra đời của Tổ chức quản lý tài sản của những TCTD (VAMC). Sau thời kì dài chuẩn bị, ngày 9/7/2013, VAMC được thành lập, ngày 26/7 NHNN tổ chức ra mắt VAMC và ngày 1/10 VAMC bắt tay vào tìm món nợ xấu trước hết của Agribank.

VAMC ban sơ tìm nợ xấu bằng trái phiếu đặc trưng. Trái phiếu này được TCTD mang lên NHNN vay với lãi suất tái cấp vốn thấp hơn 2% so với lãi suất tái cấp vốn do NHNN quy định tại từng thời khắc. TCTD được vay tái cấp vốn tối đa bằng 70% trị giá trái phiếu đặc trưng.

Chỉ sau 3 tháng triển khai, VAMC đã tìm được 36.000 tỷ đồng nợ xấu, vượt mục tiêu ban sơ. Ngoài ra, VAMC còn thay đổi tư duy bán nợ của những TCTD, từ việc buộc phải đối với những TCTD sở hữu nợ xấu 3% tới sự tự nguyện bán nợ của những TCTD sở hữu nợ xấu dưới 3%.

Kế bên sự ra đời của VAMC, những TCTD cũng đẩy mạnh tự khắc phục nợ xấu bằng nguồn dự phòng, tái cơ cấu nợ theo Quyết định 780, tới nay tỷ lệ nợ xấu đã giảm còn 4,55% trên tổng dư nợ, từ mức 4,73% vào tháng 10. Tốc độ tăng nợ xấu cũng đã chậm lại, chỉ còn 2,2%/tháng, thay vì 3,91%/tháng trong năm 2012. 

4. Bình ổn thị trường vàng

Sau lúc bị trì hoãn trong năm 2012, tới 30/6/2013 những TCTD mới hoàn thành tất toán trạng thái vàng. Vốn vàng đã chính thức ra khỏi hệ thống, dư nợ cho vay bằng vàng tới cuối năm chỉ còn khoảng 5 tấn.

Để tương trợ những TCTD tất toán trạng thái, năm 2013 NHNN đã tổ chức bán đấu thầu vàng miếng. Tổng cùng sở hữu khoảng 69 tấn vàng được bán ra qua 76 phiên đấu thầu. Một nửa trong số này được những TCTD tiêu dùng để tất toán, nửa còn lại được đưa ra thị trường phục vụ nhu cầu của người dân.

Nhờ động thái quyết liệt từ NHNN với việc tất toán trạng thái cũng như nỗ lực bình ổn thông qua đấu thầu và biến động giảm của vàng toàn cầu, giá vàng trong nước cuối năm chỉ còn 35 triệu đồng/lượng, giảm 11 triệu đồng hay 24% so với cuối năm 2012.

Dù chênh lệch giữa vàng trong nước và toàn cầu còn cao, ở mức 4,5 triệu đồng, nhưng hiệu quả rõ ràng của chính sách bình ổn giá vàng từ NHNN là thị trường đã đẩy lùi được vàng hóa, ko còn cảnh người dân chen lấn xếp hàng tìm vàng như trước đây.

5. M&A nhà băng sôi động

Năm 2013, hoạt động tìm bán và sáp nhập (M&A) trong ngành nghề nhà băng diễn ra sôi động.

WesternBank sáp nhập với PVFC thành PvcomBank; Nhóm nhà đầu tư mới tìm 85% cổ phần của TrustBank và đổi tên thành Nhà băng Xây dựng Việt Nam; UOB của Singapore chính thức tìm hiểu GPBank và sở hữu thể tìm đứt nhà băng này; HDBank tìm doanh nghiệp tài chính SGVF của Pháp và sáp nhập DaiABank vào HDBank, nhiều nhà băng đang tìm nhà đầu tư nước ngoài để bán cổ phần như Sacombank, HDBank, MB, ABBank, SouthernBank…

Ngoài ra những nhà băng cũng đang chờ đợi động thái nới room ngoại tại nhà băng để sở hữu chiến lược M&A thích hợp. Hồi cuối tháng 10, trả lời phỏng vấn báo nước ngoài, thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho biết sẽ cho phép những nhà đầu tư ngoại được nới room lên tới 49% ở nhà băng nội trong “tương lai sắp”.

6. Xét xử những vụ án điểm, bắt tiếp nhiều lãnh đạo nhà băng

Năm 2013, Viện KSND vô thượng đã “điểm danh” 10 đại án tham nhũng, trong đó sở hữu 8 đại án liên quan tới ngành nghề nhà băng và đang được đưa ra xét xử.

Vụ đại án tham nhũng tại Tổ chức cho thuê tài chính II thuộc Agribank (ALC II) làm thất thoát sắp 532 tỷ đồng của Nhà nước được xét xử hồi tháng 11 với 2 án tử hình. Vụ Huỳnh Thị Huyền Như và 22 tòng phạm cướp đoạt hơn 4.900 tỷ đồng sẽ đưa ra xét xử từ ngày 6 – 25/1, vụ bầu Kiên cùng 6 tòng phạm gây thiệt hại sắp 1.700 tỷ đồng cũng sẽ được xét xử ngay trong tháng 1.

Kế bên xét xử những đại án, Cơ quan dò xét Bộ công an cũng đã bắt giữ hàng loạt những cán bộ nhà băng vì cướp đoạt tài sản, lường đảo, lợi dụng tín nhiệm… Tiêu biểu như bắt lãnh đạo chi nhánh của những nhà băng ABBank, VDB, LienVietPostBank, Vietcombank, Sacombank… vì liên quan tới doanh nghiệp Phương Nam (cựu chủ toạ Phương Nam bỏ trốn sang Mỹ để loại khoản nợ hơn 1.500 tỷ đồng) hay một loạt cán bộ của Agribank vì làm giả hồ sơ, làm chứng từ khống cướp đoạt tài sản…

7. Khủng hoảng nhân sự nhà băng

Việc những nhà băng thay đổi nhân sự cấp cao là thường ngày nhưng năm 2013 sự thay đổi này lại diễn ra như một làn sóng ồ ạt.

Tiêu biểu là VIB thay 2 Tổng giám đốc chỉ trong 3 tháng (nếu tính cả Quyền tổng giám đốc thì thay đổi 3 lần); SCB, NamABank cũng thay Tổng giám đốc; Eximbank thay Tổng giám đốc và một loạt nhân sự cấp cao khác sau lúc nguyên Tổng giám đốc được bổ nhiệm làm Phó chủ nhiệm UBGSTCQG; TrustBank thay đổi HĐQT; Vietcombank sở hữu tổng giám đốc mới sau lúc tổng giám đốc cũ lên làm phó Thống đốc; Techcombank thay CEO ngoại bằng một Tổng giám đốc nội…

Ngoài ra, làn sóng cắt giảm nhân sự cấp thấp và cấp trung cũng diễn ra ồ ạt. Trong năm, ACB cắt giảm hơn 1.000 nhân sự, riêng quý 3 là hơn 700 người; Maritimebank tuyên bố giảm hơn 1.400 nhân sự; Eximbank sở hữu kế hoạch giảm 1.000 nhân sự; SHB giảm hơn 300 người; Vietcombank giảm sắp 200 viên chức; nhiều nhà băng thay nhân sự ko làm được việc bằng những người mới sở hữu trình độ nghiệp vụ tốt…Cùng với giảm nhân sự, năm 2013 nhiều nhà băng cũng cắt giảm lương của viên chức từ 10 – 20% để tiết giảm giá bán hoạt động.

5/5 - (1 bình chọn)

Bình luận