CHUẨN MỰC KẾ TOÁN SỐ 30

CHUẨN MỰC SỐ 30 – LÃI TRÊN CỔ PHIẾU

QUY ĐỊNH CHUNG
01. Mục đích của Chuẩn mực này là quy định và hướng dẫn những nguyên tắc, phương pháp kế
toán trong việc xác định và trình bày lãi trên cổ phiếu nhằm so sánh hiệu quả hoạt động giữa những
doanh nghiệp cổ phần trong cùng một kỳ báo cáo và hiệu quả hoạt động của cùng một doanh nghiệp
qua những kỳ báo cáo.
02. Chuẩn mực này được vận dụng cho việc tính và công bố lãi trên cổ phiếu tại những doanh
nghiệp sau:
– Đang mang cổ phiếu phổ thông hoặc cổ phiếu phổ thông tiềm năng được giao dịch công khai
trên thị trường; và
– Đang trong quá trình phát hành cổ phiếu phổ thông hoặc cổ phiếu phổ thông tiềm năng ra
công chúng.
03. Trường hợp doanh nghiệp phải lập cả BCTC riêng và BCTC hợp
nhất thì chỉ phải trình bày thông tin về lãi trên cổ phiếu theo quy định của chuẩn mực này trên báo cáo
tài chính thống nhất.
Trường hợp doanh nghiệp ko phải lập BCTC thống nhất thì chỉ trình bày thông
tin về lãi trên cổ phiếu trên báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh riêng của mình.
04. Những thuật ngữ trong chuẩn mực này được hiểu như sau:
Suy giảm: Là sự giảm lãi trên cổ phiếu hoặc tăng lỗ trên cổ phiếu do tác động của
việc giả thiết mang sự chuyển đổi những dụng cụ mang thể chuyển đổi, việc thực hiện quyền chọn,
chứng quyền hoặc việc phát hành cổ phiếu phổ thông sau lúc thoả mãn một số điều kiện nhất
định.
Suy giảm ngược: Là sự tăng lãi trên cổ phiếu hoặc giảm lỗ trên cổ phiếu do tác động
của việc giả thiết mang sự chuyển đổi những dụng cụ mang thể chuyển đổi, việc thực hiện quyền chọn,
chứng quyền hoặc việc phát hành cổ phiếu phổ thông sau lúc thoả mãn một số điều kiện nhất
định.
Thoả thuận cổ phiếu mang điều kiện: Là thoả thuận về phát hành cổ phiếu phải thoả mãn
một số điều kiện nhất định.
Cổ phiếu phổ thông: Là dụng cụ vốn mang lại cho người sở hữu quyền lợi tài chính
sau tất cả những dụng cụ vốn khác.
Cổ phiếu phổ thông tiềm năng: Là dụng cụ tài chính hoặc một hợp đồng khác cho phép
người sở hữu mang được cổ phiếu phổ thông.
Cổ phiếu phổ thông phát hành mang điều kiện: Là cổ phiếu phổ thông mang thể được phát
hành, thu ít tiền hoặc ko thu tiền mặt hoặc dựa trên việc thoả mãn một số điều kiện nhất
định của thoả thuận cổ phiếu mang điều kiện.
Quyền chọn tậu, chứng quyền và những dụng cụ tương đương: Là những dụng cụ tài chính
mang lại cho người sở hữu quyền được tậu cổ phiếu phổ thông theo một giá nhất định và
trong một khoảng thời kì xác định trước.
Quyền chọn bán: Là hợp đồng cho phép người sở hữu quyền được bán cổ phiếu phổ
thông theo một giá nhất định và trong một khoảng thời kì xác định trước.
05. Người nắm giữ cổ phiếu phổ thông được lợi cổ tức trong kỳ sau lúc những loại cổ phiếu
khác đã được chia cổ tức (Ví dụ: Cổ phiếu ưu đãi cổ tức). Cổ phiếu phổ thông của doanh nghiệp mang
quyền như nhau trong việc nhận cổ tức.
06. Ví dụ về cổ phiếu phổ thông tiềm năng gồm:
a) Khoản nợ tài chính hoặc dụng cụ vốn, bao gồm cả cổ phiếu ưu đãi, mang thể chuyển đổi
sang cổ phiếu phổ thông;
b) Quyền chọn và chứng quyền;
c) Cổ phiếu được phát hành dựa trên việc thoả mãn một số điều kiện nhất định theo thoả
thuận mang tính hợp đồng. Ví dụ: Việc tậu doanh nghiệp hoặc những tài sản khác.
NỘI DUNG CHUẨN MỰC
Xác định
Lãi cơ bản trên cổ phiếu
07. Doanh nghiệp phải tính lãi cơ bản trên cổ phiếu theo những khoản lợi nhuận hoặc lỗ phân bổ
cho cổ đông sở hữu cổ phiếu phổ thông của đơn vị mẹ.
08. Lãi cơ bản trên cổ phiếu được tính bằng cách chia lợi nhuận hoặc lỗ phân bổ cho cổ đông
sở hữu cổ phiếu phổ thông của đơn vị mẹ (tử số) cho số lượng bình quân gia quyền của số cổ phiếu
phổ thông đang lưu hành trong kỳ (mẫu số).
09. Lãi cơ bản trên cổ phiếu cung ứng số liệu thẩm định lợi ích từ kết quả hoạt động của doanh
nghiệp trong kỳ báo cáo mà mỗi cổ phiếu phổ thông của đơn vị mẹ mang lại.
Lợi nhuận hoặc lỗ để tính lãi cơ bản trên cổ phiếu
10. Để tính lãi cơ bản trên cổ phiếu, số phân bổ cho cổ đông sở hữu cổ phiếu phổ thông của
đơn vị mẹ là những khoản lợi nhuận hoặc lỗ sau thuế phân bổ cho đơn vị mẹ sau lúc được điều chỉnh
bởi cổ tức của cổ phiếu ưu đãi, những khoản chênh lệch phát sinh do trả tiền cổ phiếu ưu đãi và
những tác động tương tự của cổ phiếu ưu đãi đã được phân loại vào vốn chủ sở hữu.
11. Những khoản thu nhập và giá bán phân bổ cho cổ đông sở hữu cổ phiếu phổ thông của công
ty mẹ đã được ghi nhận trong kỳ báo cáo, bao gồm giá bán thuế TNDN, cổ tức của cổ
phiếu ưu đãi đã được phân loại vào nợ phải trả, được sử dụng để xác định lợi nhuận hoặc lỗ trong kỳ
phân bổ cho cổ đông sở hữu cổ phiếu phổ thông của đơn vị mẹ.
12. Cổ tức của cổ phiếu ưu đãi được trừ khỏi lợi nhuận hoặc lỗ sau thuế để tính lãi cơ bản
trên cổ phiếu, gồm:
a) Cổ tức của cổ phiếu ưu đãi ko luỹ kế được thông tin trong kỳ báo cáo; và
b) Cổ tức của cổ phiếu ưu đãi luỹ kế phát sinh trong kỳ báo cáo (kể cả trường hợp chưa
được thông tin). Trị giá cổ tức ưu đãi trong kỳ ko bao gồm cổ tức của cổ phiếu ưu đãi luỹ kế liên
quan tới những kỳ trước đã được chi trả hay được thông tin trong kỳ báo cáo.
13. Cổ phiếu ưu đãi mang mức cổ tức thấp để bù đắp lại việc doanh nghiệp bán cổ phiếu ưu đãi
ở mức giá mang chiết khấu, hoặc mang mức cổ tức cao để bù đắp cho nhà đầu tư do việc tậu cổ phiếu ưu
đãi ở mức giá mang phụ trội. Những khoản chiết khấu hoặc phụ trội lúc phát hành lần đầu cổ phiếu ưu đãi
lãi suất tăng dần được phân bổ vào lợi nhuận giữ lại theo phương pháp lãi thực và được coi như cổ
tức ưu đãi lúc tính lãi cơ bản trên cổ phiếu.
14. Doanh nghiệp mang thể tậu lại cổ phiếu ưu đãi từ người sở hữu. Khoản chênh lệch to hơn
giữa trị giá hợp lý của khoản trả tiền cho người sở hữu với trị giá ghi sổ của cổ phiếu ưu đãi là lợi
ích của người sở hữu cổ phiếu ưu đãi và là khoản giảm trừ vào lợi nhuận chưa phân phối của doanh
nghiệp. Khoản chênh lệch này được trừ vào lợi nhuận hoặc lỗ phân bổ cho cổ đông sở hữu cổ phiếu
phổ thông của đơn vị mẹ.
15. Doanh nghiệp mang thể khuyến khích việc chuyển đổi trước thời hạn cổ phiếu ưu đãi mang thể
chuyển đổi bằng điều kiện mang lợi hơn điều kiện chuyển đổi ban sơ hoặc bằng số tiền trả tiền
thêm. Khoản chênh lệch to hơn giữa trị giá hợp lý của cổ phiếu phổ thông hoặc những khoản thanh
toán khác theo điều kiện chuyển đổi mang lợi tại thời khắc trả tiền với trị giá hợp lý của cổ phiếu phổ
thông được phát hành theo điều kiện chuyển đổi gốc là lợi ích của người sở hữu cổ phiếu ưu đãi.
Khoản chênh lệch này được trừ vào lợi nhuận hoặc lỗ phân bổ cho cổ đông sở hữu cổ phiếu phổ
thông của đơn vị mẹ.
16. Khoản chênh lệch to hơn giữa trị giá ghi sổ của cổ phiếu ưu đãi với trị giá hợp lý của những
khoản trả tiền được cùng vào lợi nhuận hoặc lỗ phân bổ cho cổ đông sở hữu cổ phiếu phổ thông
của đơn vị mẹ.
Số lượng cổ phiếu để tính lãi cơ bản trên cổ phiếu
17. Số lượng cổ phiếu phổ thông được sử dụng để tính lãi cơ bản trên cổ phiếu là số bình
quân gia quyền của cổ phiếu phổ thông đang lưu hành trong kỳ.
18. Việc sử dụng số bình quân gia quyền của cổ phiếu phổ thông đang lưu hành trong kỳ là
do trị giá vốn cổ đông thay đổi trong kỳ lúc số lượng cổ phiếu phổ thông lưu hành tăng hoặc giảm. Số
bình quân gia quyền của cổ phiếu phổ thông lưu hành trong kỳ là số lượng cổ phiếu phổ thông lưu
hành đầu kỳ được điều chỉnh theo số cổ phiếu phổ thông được tậu lại hoặc được phát hành thêm
nhân với hệ số thời kì. Hệ số thời kì là tỷ số giữa số lượng ngày mà cổ phiếu được lưu hành
trong kỳ chia cho tổng số ngày trong kỳ.
19. Cổ phiếu phổ thông được tính vào số bình quân gia quyền của cổ phiếu kể từ ngày mang thể
nhận được khoản trả tiền cho cổ phiếu đó (thông thường là ngày phát hành). Ví dụ:
a) Cổ phiếu phổ thông phát hành thu tiền được tính vào số bình quân gia quyền của cổ phiếu
lúc ghi nhận được tiền;
b) Cổ phiếu phổ thông được phát hành thay cho việc trả cổ tức của cổ phiếu phổ thông hay
cổ tức của cổ phiếu ưu đãi được tính vào số bình quân gia quyền của cổ phiếu lúc cổ tức được
chuyển thành cổ phiếu;
c) Cổ phiếu phổ thông được phát hành bằng việc chuyển đổi một dụng cụ nợ thành cổ phiếu
phổ thông được tính vào số bình quân gia quyền của cổ phiếu lúc ngừng tính lãi từ dụng cụ nợ đó;
d) Cổ phiếu phổ thông được phát hành thay cho lãi và gốc của những dụng cụ tài chính khác
được tính vào số bình quân gia quyền của cổ phiếu lúc ngừng tính lãi từ dụng cụ tài chính đó;
e) Cổ phiếu phổ thông được phát hành để trả tiền khoản nợ phải trả của doanh nghiệp
được tính vào số bình quân gia quyền của cổ phiếu lúc khoản nợ phải trả này được chuyển thành cổ
phiếu;
f) Cổ phiếu phổ thông được phát hành để trả tiền cho việc tậu một tài sản phi tiền tệ
được tính vào số bình quân gia quyền của cổ phiếu lúc tài sản đó được ghi nhận; và
g) Cổ phiếu phổ thông được phát hành để trả tiền cho nhà sản xuất cung ứng cho doanh nghiệp
được tính vào số bình quân gia quyền của cổ phiếu lúc nhà sản xuất đó được cung ứng.
Thời khắc tính cổ phiếu phổ thông được xác định theo những điều khoản và điều kiện gắn kèm
với việc phát hành cổ phiếu, doanh nghiệp phải cân nhắc kỹ lưỡng thực chất của những hợp đồng liên
quan tới việc phát hành cổ phiếu.
20. Cổ phiếu phổ thông được phát hành như một phần của giá phí thống nhất kinh doanh được
tính vào số bình quân gia quyền của cổ phiếu kể từ ngày tậu vì doanh nghiệp tậu thống nhất kết quả
hoạt động kinh doanh của đơn vị được tậu vào Thống kê kết quả hoạt động kinh doanh của mình kể
từ ngày tậu.
21. Cổ phiếu phổ thông được phát hành lúc thực hiện chuyển đổi một dụng cụ mang thể chuyển
đổi được sử dụng để tính lãi cơ bản trên cổ phiếu kể từ ngày hợp đồng mang hiệu lực.
22. Cổ phiếu phát hành mang điều kiện được coi như cổ phiếu đang lưu hành và được sử dụng
để tính lãi cơ bản trên cổ phiếu kể từ ngày tất cả những điều kiện cần thiết đã được thoả mãn (lúc những sự
kiện đã xảy ra). Cổ phiếu mang thể được phát hành sau một thời kì xác định ko được coi là cổ
phiếu phát hành mang điều kiện, vì điều kiện về thời kì này kiên cố sẽ xảy ra.
23. Cổ phiếu phổ thông đang lưu hành mang thể được thu hồi lại mang điều kiện ko được phản
ánh như cổ phiếu đang lưu hành và ko được tiêu dùng để tính lãi cơ bản trên cổ phiếu cho tới ngày cổ
phiếu đó ko còn bị ràng buộc bởi điều kiện thu hồi lại.
24. Số bình quân gia quyền cổ phiếu phổ thông đang lưu hành trong kỳ hiện tại và tất cả những
kỳ trình bày phải được điều chỉnh cho những sự kiện (trừ việc chuyển đổi cổ phiếu phổ thông tiềm năng)
tạo ra sự thay đổi về số lượng cổ phiếu phổ thông mà ko dẫn tới thay đổi về tài chính.
25. Cổ phiếu phổ thông mang thể tăng hoặc giảm mà ko cần mang sự thay đổi tương ứng về
tài chính. Ví dụ:
a) Vốn hoá hoặc phát hành cổ phiếu thưởng (một số trường hợp là trả cổ tức bằng cổ phiếu);
b) Phát hành cổ phiếu phổ thông dưới hình thức thưởng (Ví dụ: Thưởng bằng việc phát hành
quyền cho những cổ đông hiện tại);
c) Tách cổ phiếu; và
d) Gộp cổ phiếu.
26. Vốn hoá, phát hành cổ phiếu thưởng hoặc tách cổ phiếu là việc phát hành cổ phiếu phổ
thông cho cổ đông hiện tại mà doanh nghiệp ko thu về bất cứ một khoản tiền nào. Vì vậy, số
lượng cổ phiếu phổ thông đang lưu hành tăng lên mà ko mang sự gia tăng tài chính. Số lượng cổ
phiếu phổ thông đang lưu hành trước sự kiện này được điều chỉnh theo tỉ lệ tương ứng với số lượng
thay đổi của cổ phiếu phổ thông được lưu hành với giả thuyết sự kiện này đã xảy ra ngay tại thời
điểm đầu kỳ báo cáo. Ví dụ: Đối với việc phát hành 2 cổ phiếu thưởng cho 1 cổ phiếu đang lưu hành,
số lượng cổ phiếu phổ thông đang lưu hành trước thời khắc phát hành được nhân với 3 để tính tổng
số cổ phiếu phổ thông, hoặc nhân với 2 để tính số cổ phiếu phổ thông tăng thêm.
27. Việc gộp cổ phiếu phổ thông hướng dẫn tới giảm số lượng cổ phiếu phổ thông đang lưu
hành mà ko làm giảm tài chính. Tuy nhiên, nếu tậu lại cổ phiếu theo trị giá hợp lý, thì việc giảm
tương ứng tài chính sẽ dẫn tới giảm số lượng cổ phiếu phổ thông đang lưu hành.
Lãi suy giảm trên cổ phiếu
28. Doanh nghiệp tính trị giá lãi suy giảm trên cổ phiếu dựa trên số lợi nhuận hoặc lỗ phân bổ
cho cổ đông sở hữu cổ phiếu phổ thông của đơn vị mẹ.
29. Doanh nghiệp phải điều chỉnh lợi nhuận hoặc lỗ phân bổ cho cổ đông sở hữu cổ phiếu
phổ thông của đơn vị mẹ và số bình quân gia quyền cổ phiếu phổ thông đang lưu hành do ảnh
hưởng của những cổ phiếu phổ thông tiềm năng mang tác động suy giảm để tính lãi suy giảm trên cổ phiếu.
30. Việc tính lãi suy giảm trên cổ phiếu là nhằm đảm bảo tính nhất quán với lãi cơ bản trên cổ
phiếu, cung ứng thước đo lợi ích của mỗi cổ phiếu phổ thông trong kết quả hoạt động của doanh
nghiệp lúc tính tới tác động của những cổ phiếu phổ thông tiềm năng mang tác động suy giảm đang lưu
hành trong kỳ. Việc làm này dẫn tới:
a) Lợi nhuận hoặc lỗ phân bổ cho cổ đông sở hữu cổ phiếu phổ thông của đơn vị mẹ tăng
bằng khoản cổ tức và lãi ghi nhận trong kỳ dành cho cổ phiếu phổ thông tiềm năng mang tác động suy
giảm và được điều chỉnh những thay đổi về thu nhập hoặc giá bán do chuyển đổi cổ phiếu phổ thông tiềm
năng mang tác động suy giảm; và
b) Số bình quân gia quyền cổ phiếu phổ thông đang lưu hành tăng bằng số bình quân gia
quyền những cổ phiếu bổ sung sẽ được lưu hành nếu như tất cả những cổ phiếu phổ thông tiềm năng mang
tác động suy giảm đều được chuyển đổi.
Lợi nhuận (hoặc lỗ) để tính lãi suy giảm trên cổ phiếu
31. Để tính lãi suy giảm trên cổ phiếu doanh nghiệp cần điều chỉnh số lợi nhuận hoặc lỗ sau
thuế phân bổ cho cổ đông sở hữu cổ phiếu phổ thông của đơn vị mẹ, theo quy định trong đoạn 10,
cho những tác động sau thuế của:
a) Những khoản cổ tức hoặc những khoản khác liên quan tới cổ phiếu phổ thông tiềm năng mang tác
động suy giảm đã được giảm trừ vào số lợi nhuận hoặc lỗ phân bổ cho cổ đông sở hữu cổ phiếu phổ
thông của đơn vị mẹ theo quy định trong đoạn 10;
b) Bất kỳ khoản lãi nào được ghi nhận trong kỳ liên quan tới cổ phiếu phổ thông tiềm năng mang
tác động suy giảm; và
c) Những thay đổi khác của thu nhập hoặc giá bán do chuyển đổi cổ phiếu phổ thông tiềm năng
mang tác động suy giảm.
32. Lúc những cổ phiếu phổ thông tiềm năng đã được chuyển thành cổ phiếu phổ thông thì sẽ
ko phát sinh những khoản mục được xác định trong đoạn 31(a)-(c). Thay vào đó, lợi nhuận hoặc lỗ
phân bổ cho cổ đông sở hữu cổ phiếu phổ thông của đơn vị mẹ được phân bổ cho cả cổ phiếu phổ
thông mới. Vì vậy, lợi nhuận hoặc lỗ phân bổ cho cổ đông sở hữu cổ phiếu phổ thông của đơn vị mẹ
tính toán theo đoạn 10 được điều chỉnh cho những khoản mục được xác định trong đoạn 31(a)-(c). Chi
phí liên quan tới cổ phiếu phổ thông tiềm năng bao gồm: Mức giá giao dịch và khoản chiết khấu được
tính theo phương pháp lãi suất thực tế.
33. Việc chuyển đổi cổ phiếu phổ thông tiềm năng dẫn tới những thay đổi về thu nhập và chi
phí của doanh nghiệp. Ví dụ, giảm giá bán lãi vay liên quan tới cổ phiếu phổ thông tiềm năng và việc
làm tăng lợi nhuận hoặc giảm lỗ mang thể dẫn tới việc tăng khoản lợi nhuận buộc phải phải phân phối. Để
tính lãi suy giảm trên cổ phiếu, lợi nhuận hoặc lỗ tính cho cổ đông sở hữu cổ phiếu phổ thông của
đơn vị mẹ được điều chỉnh theo những thay đổi mang tính hệ quả nêu trên của thu nhập và giá bán.
Số lượng cổ phiếu để tính lãi suy giảm trên cổ phiếu
34. Để tính lãi suy giảm trên cổ phiếu, số lượng cổ phiếu phổ thông là số bình quân gia
quyền cổ phiếu phổ thông (tính theo phương pháp được trình bày trong những đoạn 17 và 24) cùng (+)
với số bình quân gia quyền của cổ phiếu phổ thông sẽ được phát hành trong trường hợp tất cả những cổ
phiếu phổ thông tiềm năng mang tác động suy giảm đều được chuyển đổi thành cổ phiếu phổ thông. Cổ
phiếu phổ thông tiềm năng mang tác động suy giảm được giả thiết chuyển đổi thành cổ phiếu phổ thông
tại thời khắc đầu kỳ báo cáo hoặc tại ngày phát hành cổ phiếu phổ thông tiềm năng nếu ngày phát
hành cổ phiếu này sau thời khắc đầu kỳ báo cáo.
35. Cổ phiếu phổ thông tiềm năng mang tác động suy giảm sẽ được xác định một cách độc lập
cho mỗi kỳ báo cáo. Số cổ phiếu phổ thông tiềm năng mang tác động suy giảm trong kỳ báo cáo từ đầu
năm tới ngày hiện tại ko phải là số bình quân gia quyền của cổ phiếu phổ thông tiềm năng mang tác
động suy giảm trong mỗi lần tính giữa kỳ.
36. Cổ phiếu phổ thông tiềm năng được tính vào số bình quân trong kỳ mà nó lưu hành. Cổ
phiếu phổ thông tiềm năng bị huỷ hoặc tự huỷ trong kỳ được tiêu dùng để tính lãi suy giảm trên cổ phiếu
với tỉ lệ tương ứng với thời kì mà chúng lưu hành. Cổ phiếu phổ thông tiềm năng chuyển thành cổ
phiếu phổ thông trong kỳ được tiêu dùng để tính lãi suy giảm trên cổ phiếu từ ngày khởi đầu kỳ báo cáo
cho tới ngày chuyển đổi, và kể từ ngày chuyển đổi cổ phiếu phổ thông mới do chuyển đổi được tiêu dùng
để tính lãi cơ bản trên cổ phiếu và lãi suy giảm trên cổ phiếu.
37. Số cổ phiếu phổ thông sẽ được phát hành do việc chuyển đổi cổ phiếu phổ thông tiềm
năng mang tác động suy giảm được xác định theo từng loại cổ phiếu phổ thông tiềm năng. Lúc mang nhiều
cách chuyển đổi, việc tính toán được thực hiện dựa trên giả thiết về tỷ lệ chuyển đổi hoặc giá chuyển
đổi mang lợi nhất cho cổ đông sở hữu cổ phiếu phổ thông tiềm năng.
38. Doanh nghiệp con, đơn vị liên doanh, đơn vị liên kết mang thể phát hành cổ phiếu phổ thông tiềm
năng mang thể chuyển đổi thành cổ phiếu phổ thông của đơn vị mình, của đơn vị mẹ hoặc của bên
góp vốn liên doanh hay nhà đầu tư cho các đối tác ko phải là đơn vị mẹ, bên góp vốn liên doanh
hoặc nhà đầu tư. Nếu những cổ phiếu phổ thông tiềm năng của đơn vị con, đơn vị mẹ, đơn vị liên
doanh hoặc đơn vị liên kết mang tác động suy giảm tới lãi cơ bản trên cổ phiếu của đơn vị báo cáo thì
những cổ phiếu này được sử dụng để tính lãi suy giảm trên cổ phiếu.
Cổ phiếu phổ thông tiềm năng mang tác động suy giảm
39. Cổ phiếu phổ thông tiềm năng được coi là mang tác động suy giảm lúc và chỉ lúc, việc
chuyển đổi chúng thành cổ phiếu phổ thông sẽ làm giảm lãi hoặc tăng lỗ trên cổ phiếu.
40. Doanh nghiệp sử dụng lợi nhuận hoặc lỗ phân bổ cho đơn vị mẹ như số liệu kiểm soát
để xác định xem cổ phiếu phổ thông tiềm năng mang tác động suy giảm hay suy giảm ngược. Lợi nhuận
hoặc lỗ phân bổ cho đơn vị mẹ được điều chỉnh theo quy định trong đoạn 10.
41. Cổ phiếu phổ thông tiềm năng mang tác động suy giảm ngược lúc việc chuyển đổi chúng
thành cổ phiếu phổ thông làm tăng lãi hoặc giảm lỗ trên cổ phiếu. Việc tính lãi suy giảm trên cổ phiếu
ko giả thiết việc chuyển đổi, thực hiện hoặc phát hành cổ phiếu phổ thông tiềm năng mang tác động
suy giảm ngược đối với lãi trên cổ phiếu.
42. Doanh nghiệp xem xét riêng từng đợt phát hành hoặc từng loại cổ phiếu phổ thông tiềm
năng lúc xác định cổ phiếu phổ thông tiềm năng mang tác động suy giảm hay suy giảm ngược. Thứ tự
xem xét những cổ phiếu phổ thông tiềm năng mang thể tác động tới kết luận cổ phiếu đó mang tác động suy
giảm hay suy giảm ngược, do đó để tối đa hoá hiệu ứng suy giảm lãi cơ bản trên cổ phiếu, từng đợt
phát hành hay loại cổ phiếu phổ thông tiềm năng cần được xem xét theo thứ tự từ suy giảm to nhất
tới suy giảm nhỏ nhất. Tương tự cổ phiếu phổ thông tiềm năng mang tác động suy giảm với “mức lãi trên
mỗi cổ phiếu tăng thêm” thấp nhất được tính trước những cổ phiếu phổ thông tiềm năng mang “mức lãi
trên mỗi cổ phiếu tăng thêm” to hơn. Quyền chọn, chứng quyền được tính trước vì chúng ko làm
thay đổi lợi nhuận hoặc lỗ phân bổ cho cổ đông sở hữu cổ phiếu phổ thông.
Quyền chọn tậu, chứng quyền và những dụng cụ tương đương
43. Để tính lãi suy giảm trên cổ phiếu doanh nghiệp cần phải giả thiết những quyền chọn tậu,
chứng quyền mang tác động suy giảm đều được thực hiện. Số tiền giả thiết thu được từ những dụng cụ này
được phản ánh như khoản thu từ việc phát hành cổ phiếu phổ thông ở mức giá thị trường trung bình
trong kỳ. Phần chênh lệch giữa số lượng cổ phiếu phổ thông đã phát hành và số lượng cổ phiếu phổ
thông mang thể được phát hành ở mức giá thị trường bình quân của cổ phiếu phổ thông trong kỳ được
coi là cổ phiếu phổ thông được phát hành ko điều kiện.
44. Quyền chọn tậu, chứng quyền mang tác động suy giảm lúc chúng tác động làm cho giá cổ
phiếu phổ thông phát hành thấp hơn giá thị trường bình quân của cổ phiếu phổ thông trong kỳ. Trị giá
suy giảm là giá bình quân của cổ phiếu phổ thông trong kỳ trừ đi giá phát hành. Để tính lãi suy giảm
trên cổ phiếu, cổ phiếu phổ thông tiềm năng bao gồm cả hai yếu tố sau đây:
a) Hợp đồng phát hành một số lượng nhất định cổ phiếu phổ thông theo giá thị trường bình
quân trong kỳ. Doanh nghiệp bỏ qua những cổ phiếu phổ thông này lúc tính lãi suy giảm trên cổ phiếu
vì chúng được coi là đã được định giá một cách hợp lý và ko mang tác động suy giảm hay suy giảm
ngược.
b) Hợp đồng phát hành số cổ phiếu phổ thông còn lại ko điều kiện. Những cổ phiếu phổ
thông này ko tạo ra tiền và ko mang tác động tới lợi nhuận hoặc lỗ phân bổ cho những cổ phiếu phổ
thông đang lưu hành. Vì vậy, những cổ phiếu này mang tác động suy giảm và được cùng vào số lượng
cổ phiếu phổ thông lưu hành để tính lãi suy giảm trên cổ phiếu.
45. Quyền chọn và chứng quyền mang tác động suy giảm chỉ lúc giá thị trường bình quân của cổ
phiếu phổ thông trong kỳ to hơn giá thực hiện quyền chọn hoặc chứng quyền (trường hợp thực hiện
dụng cụ mang lãi). Doanh nghiệp ko phải điều chỉnh lại số lãi trên cổ phiếu đã báo cáo trước đây để
phản ánh sự thay đổi của giá cổ phiếu phổ thông.
46. Quyền chọn tậu cổ phiếu dành cho viên chức với những điều khoản nhất định hoặc xác định
được và những cổ phiếu thưởng chưa trao cho viên chức được coi như những quyền chọn lúc tính lãi suy
giảm trên cổ phiếu, mặc dù việc trao cổ phiếu là chưa kiên cố. Những dụng cụ này được coi như
đã lưu hành vào ngày phát sinh. Quyền chọn tậu cổ phiếu dành cho viên chức dựa trên kết quả hoạt
động được phản ánh như cổ phiếu phát hành mang điều kiện vì lúc phát hành những cổ phiếu đó ngoài
điều kiện về mặt thời kì còn phụ thuộc vào việc thoả mãn một số điều kiện cụ thể.
Dụng cụ tài chính mang thể chuyển đổi
47. Tác động suy giảm của dụng cụ tài chính mang thể chuyển đổi đối với lãi suy giảm trên cổ
phiếu được quy định tại đoạn 31 và 34.
48. Cổ phiếu ưu đãi mang thể chuyển đổi mang tác động suy giảm ngược lúc cổ tức của những cổ
phiếu đó (được công bố hoặc luỹ kế trong kỳ) tính trên mỗi cổ phiếu phổ thông nhận được do chuyển
đổi to hơn lãi cơ bản trên cổ phiếu. Tương tự, khoản nợ mang khả năng chuyển đổi mang tác động suy
giảm ngược lúc lãi sau thuế và những khoản thay đổi khác trong thu nhập và giá bán tính trên mỗi cổ
phiếu phổ thông nhận được thông qua chuyển đổi to hơn lãi cơ bản trên cổ phiếu.
49. Việc tậu lại hoặc khuyến khích chuyển đổi cổ phiếu ưu đãi mang thể chuyển đổi mang thể chỉ
tác động một phần trong số cổ phiếu ưu đãi mang thể chuyển đổi lưu hành trước kia. Lúc đó, những
khoản trả tiền tăng thêm nêu trong đoạn 15 tính cho những cổ phiếu được tậu lại hoặc được chuyển
đổi được tiêu dùng để xác định xem những cổ phiếu ưu đãi còn lại mang tác động suy giảm hay ko. Những
cổ phiếu đã được tậu lại hoặc chuyển đổi được xem xét độc lập với những cổ phiếu ko được tậu
lại hoặc chuyển đổi.
Cổ phiếu phổ thông phát hành mang điều kiện
50. Lúc tính lãi cơ bản trên cổ phiếu, cổ phiếu phổ thông phát hành mang điều kiện được coi như
đang lưu hành và được sử dụng để tính lãi suy giảm trên cổ phiếu nếu như những điều kiện đã được
thoả mãn. Cổ phiếu phổ thông phát hành mang điều kiện được tính vào từ đầu kỳ (hoặc từ ngày thoả
thuận cổ phiếu phổ thông phát hành mang điều kiện). Trường hợp những điều kiện ko được thoả mãn,
số lượng cổ phiếu phổ thông phát hành mang điều kiện để tính lãi suy giảm trên cổ phiếu được dựa vào
số cổ phiếu mang thể được phát hành nếu ngày kết thúc kỳ báo cáo là ngày kết thúc thời hạn của điều
kiện. Doanh nghiệp ko được tính lại số lượng cổ phiếu phát hành mang điều kiện nếu như những điều
kiện phát hành ko được thoả mãn vào ngày kết thúc thời hạn của điều kiện.
51. Trường hợp điều kiện phát hành yêu cầu phải đạt được hoặc duy trì một lượng lãi nhất định
cho kỳ báo cáo kể cả lúc đã đạt được vào cuối kỳ nhưng phải được giữ lại cho kỳ báo cáo tiếp theo
thì số cổ phiếu phổ thông tăng thêm được phản ánh như đang lưu hành nếu mang tác động mang tính
suy giảm lúc tính lãi suy giảm trên cổ phiếu. Lúc đó, doanh nghiệp tính lãi suy giảm trên cổ phiếu dựa
trên số cổ phiếu phổ thông mang thể được phát hành nếu như số lãi tại thời khắc cuối kỳ báo cáo bằng
số lãi tại thời khắc cuối của điều kiện. Số lãi mang thể thay đổi vào kỳ sau nên lúc tính lãi cơ bản trên cổ
phiếu ko được tính tới những cổ phiếu phát hành mang điều kiện cho tới lúc kết thúc thời hạn của
điều kiện vì tới thời khắc này chưa thỏa mãn hết mọi điều kiện.
52. Số lượng cổ phiếu phổ thông phát hành mang điều kiện mang thể dựa trên giá thị trường của cổ
phiếu phổ thông trong tương lai. Nếu mang tác động suy giảm, việc tính lãi suy giảm trên cổ phiếu được
dựa trên số cổ phiếu phổ thông sẽ phát hành lúc trị giá thị trường của cổ phiếu vào ngày cuối kỳ bằng
trị giá thị trường của cổ phiếu vào ngày kết thúc thời hạn của điều kiện. Nếu điều kiện phát hành cổ
phiếu dựa trên giá thị trường bình quân cho một giai đoạn kết thúc sau ngày kết thúc kỳ báo cáo thì
doanh nghiệp sử dụng giá bình quân cho tới ngày kết thúc kỳ báo cáo. Giá thị trường mang thể thay đổi
vào kỳ sau, nên lúc tính lãi cơ bản trên cổ phiếu ko được tính những cổ phiếu phát hành mang điều
kiện cho tới lúc kết thúc thời hạn của điều kiện vì tới thời khắc này chưa thoả mãn hết mọi điều kiện.
53. Số lượng cổ phiếu phổ thông phát hành mang điều kiện mang thể dựa trên lãi và giá của cổ
phiếu phổ thông trong tương lai. Trong trường hợp này, số lượng cổ phiếu phổ thông để tính lãi suy
giảm trên cổ phiếu được dựa trên cả hai điều kiện là lãi và giá thị trường tại ngày cuối của kỳ báo cáo.
Cổ phiếu phổ thông phát hành mang điều kiện chỉ được tiêu dùng để tính lãi suy giảm trên cổ phiếu lúc cả hai
điều kiện trên được thoả mãn.
54. Trong một số trường hợp khác, số lượng cổ phiếu phổ thông phát hành mang điều kiện mang
thể dựa trên những điều kiện ko phải là lãi hoặc giá thị trường của cổ phiếu. Trong những trường
hợp này, nếu những điều kiện hiện tại ko thay đổi cho tới lúc kết thúc thời hạn của điều kiện, cổ
phiếu phổ thông phát hành mang điều kiện được tiêu dùng để tính lãi suy giảm trên cổ phiếu căn cứ vào tình
trạng thực tế tại thời khắc kết thúc kỳ báo cáo.
55. Cổ phiếu phổ thông phát hành mang điều kiện được doanh nghiệp tính vào cổ phiếu bình
quân lưu hành trong kỳ để tính lãi suy giảm trên cổ phiếu (Ko phải là thoả thuận cổ phiếu mang điều
kiện, như là dụng cụ mang thể chuyển đổi phát hành mang điều kiện) theo phương pháp sau:
a) Doanh nghiệp tự xác định cổ phiếu phổ thông tiềm năng với giả thiết là mang thể phát hành
trên hạ tầng những điều kiện cho việc phát hành cổ phiếu phát hành mang điều kiện quy định tại những đoạn từ
50 – 54; và
b) Nếu những cổ phiếu phổ thông tiềm năng được sử dụng để tính lãi suy giảm trên cổ phiếu,
doanh nghiệp phải xác định tác động của chúng tới lãi suy giảm trên cổ phiếu bằng những bước thực
hiện quyền chọn tậu, chứng quyền quy định trong những đoạn từ 43 – 46, những bước thực hiện cho công
cụ mang thể chuyển đổi quy định trong những đoạn từ 47 – 49, những bước thực hiện cho hợp đồng mang thể
được trả tiền bằng cổ phiếu phổ thông hoặc bằng tiền quy định trong những đoạn từ 56 – 59, hoặc
những bước thực hiện thích hợp khác.
Tuy nhiên, việc thực hiện hoặc chuyển đổi của những cổ phiếu phổ thông tiềm năng ko được
giả thiết cho mục đích tính lãi suy giảm trên cổ phiếu trừ trường hợp việc thực hiện hoặc việc chuyển
đổi những cổ phiếu phổ thông tiềm năng đang lưu hành ko phải là phát hành mang điều kiện.
Hợp đồng mang thể được trả tiền bằng cổ phiếu phổ thông hoặc bằng tiền
56. Lúc phát hành hợp đồng mang thể được trả tiền bằng cổ phiếu phổ thông hoặc bằng tiền
mặt, doanh nghiệp giả thiết trước rằng hợp đồng được trả tiền bằng cổ phiếu phổ thông và số cổ
phiếu phổ thông tiềm năng từ việc trả tiền sẽ được sử dụng để tính lãi suy giảm trên cổ phiếu nếu
mang tác động mang tính suy giảm.
57. Lúc hợp đồng được trình bày với mục đích kế toán như là một tài sản hay một khoản nợ
phải trả riêng biệt hoặc là một phòng ban của vốn chủ sở hữu hay nợ phải trả, doanh nghiệp sẽ điều
chỉnh những thay đổi về lợi nhuận hoặc lỗ trong kỳ nếu như hợp đồng đó được phân loại toàn bộ là vốn
chủ sở hữu. Việc điều chỉnh thực hiện tương tự như quy định trong đoạn 31.
58. Đối với những hợp đồng mang thể được trả tiền bằng cổ phiếu phổ thông hoặc bằng tiền,
tuỳ theo lựa chọn của người nắm giữ, doanh nghiệp sử dụng cách trả tiền mang suy giảm to hơn để
tính lãi suy giảm trên cổ phiếu.
59. Ví dụ hợp đồng mang thể được trả tiền bằng cổ phiếu phổ thông hoặc bằng tiền:
a) Dụng cụ nợ lúc đáo hạn cho phép doanh nghiệp quyền tuỳ ý lựa chọn việc trả tiền nợ
gốc bằng tiền hoặc bằng cổ phiếu phổ thông của chính doanh nghiệp.
b) Quyền chọn bán đã phát hành, cho phép người nắm giữ lựa chọn giữa việc trả tiền
bằng cổ phiếu hoặc trả tiền bằng tiền.
Những quyền chọn đã được tậu
60. Những hợp đồng như quyền chọn tậu hoặc quyền chọn bán đã được doanh nghiệp tậu
vào (Quyền chọn đối với cổ phiếu của doanh nghiệp do chính doanh nghiệp nắm giữ) ko được sử
dụng để tính lãi suy giảm trên cổ phiếu vì gây ra tác động suy giảm ngược. Quyền chọn bán mang thể
được thực hiện chỉ lúc giá thoả thuận bán to hơn giá thị trường và quyền chọn tậu chỉ được thực
hiện lúc giá thoả thuận tậu nhỏ hơn giá thị trường.
Quyền chọn bán đã phát hành
61. Những hợp đồng yêu cầu doanh nghiệp phải tậu lại cổ phiếu của chính mình (Quyền
chọn bán đã phát hành và hợp đồng tậu kỳ hạn) được sử dụng để tính lãi suy giảm trên cổ phiếu
nếu như mang tác động suy giảm. Nếu những hợp đồng đó tạo ra lợi nhuận trong kỳ (Giá thực hiện hoặc
giá trả tiền to hơn giá thị trường trung bình trong kỳ) thì tác động suy giảm tiềm năng cho lãi trên
cổ phiếu sẽ được tính như sau:
a) Giả thiết vào đầu kỳ, cổ phiếu phổ thông sẽ được phát hành đủ (theo giá thị trường trung
bình trong kỳ) để thu tiền nhằm thực hiện những điều kiện hợp đồng;
b) Giả thiết tiền thu được từ phát hành được sử dụng để thực hiện những điều kiện hợp đồng
(tức là để tậu lại cổ phiếu phổ thông); và
c) Số lượng cổ phiếu tăng thêm (Số chênh lệch giữa số lượng cổ phiếu phổ thông được giả
định là phát hành và số lượng cổ phiếu phổ thông thu về từ việc thoả mãn những điều kiện hợp đồng) sẽ
được sử dụng để tính lãi suy giảm trên cổ phiếu.
Điều chỉnh hồi tố
62. Lãi cơ bản trên cổ phiếu và lãi suy giảm trên cổ phiếu cho tất cả những kỳ báo cáo sẽ được
điều chỉnh hồi tố nếu số lượng cổ phiếu phổ thông hoặc cổ phiếu phổ thông tiềm năng đang lưu hành
tăng lên do vốn hoá, phát hành cổ phiếu thưởng, tách cổ phiếu hoặc giảm đi do gộp cổ phiếu. Nếu
những thay đổi đó xảy ra sau ngày kết thúc kỳ kế toán năm nhưng trước ngày phát hành báo cáo tài
chính, số liệu được tính trên mỗi cổ phiếu của kỳ báo cáo hiện tại và mỗi kỳ báo cáo trước đó trên báo
cáo tài chính được tính lại dựa trên số lượng cổ phiếu mới. Doanh nghiệp phải trình bày kết quả tính
trên mỗi cổ phiếu phản ánh sự thay đổi về số lượng cổ phiếu. Ngoài ra, lãi cơ bản trên cổ phiếu và lãi
suy giảm trên cổ phiếu sẽ được điều chỉnh cho tác động của những sơ sót và kết quả điều chỉnh phát
sinh từ việc vận dụng hồi tố thay đổi chính sách kế toán.
63. Đối với việc thay đổi những giả thiết sử dụng trong việc tính lãi trên cổ phiếu, hoặc việc
chuyển đổi cổ phiếu phổ thông tiềm năng thành cổ phiếu phổ thông, doanh nghiệp ko kể lại lãi
suy giảm trên cổ phiếu của những kỳ báo cáo trước đó được trình bày trên BCTC.
Trình bày BCTC
64. Doanh nghiệp trình bày trên Thống kê kết quả hoạt động kinh doanh lãi cơ bản trên cổ
phiếu và lãi suy giảm trên cổ phiếu từ lợi nhuận hoặc lỗ phân bổ cho cổ đông sở hữu cổ phiếu phổ
thông của đơn vị mẹ trong kỳ đối với mỗi loại cổ phiếu phổ thông mang quyền nhận lợi nhuận khác nhau
cho kỳ báo cáo. Doanh nghiệp phải trình bày lãi cơ bản trên cổ phiếu và lãi suy giảm trên cổ phiếu
cho tất cả những kỳ báo cáo.
65. Lãi trên cổ phiếu được trình bày trên Thống kê kết quả kinh doanh cho tất cả những kỳ báo
cáo. Nếu lãi suy giảm trên cổ phiếu được trình bày cho ít nhất 1 kỳ báo cáo, thì số liệu này cũng phải
được báo cáo cho những kỳ khác nêu trong báo cáo, kể cả lúc lãi suy giảm trên cổ phiếu bằng với lãi cơ
bản trên cổ phiếu. Doanh nghiệp mang thể trình bày chung một số liệu trên báo cáo kết quả hoạt động
kinh doanh nếu lãi cơ bản trên cổ phiếu và lãi suy giảm trên cổ phiếu bằng nhau.
66. Doanh nghiệp trình bày lãi cơ bản trên cổ phiếu và lãi suy giảm trên cổ phiếu kể cả trong
trường hợp trị giá này là một số âm (Lỗ trên cổ phiếu).
Trình bày trong Bản thuyết minh BCTC
67. Doanh nghiệp phải trình bày những thông tin sau:
a) Lợi nhuận hoặc lỗ để tính lãi cơ bản trên cổ phiếu và lãi suy giảm trên cổ phiếu, bản đối
chiếu lợi nhuận hoặc lỗ phân bổ cho đơn vị mẹ trong kỳ. Bản đối chiếu gồm những tác động của từng
loại dụng cụ mang tác động tới lãi trên cổ phiếu.
b) Số bình quân gia quyền cổ phiếu phổ thông sử dụng để tính lãi cơ bản trên cổ phiếu và lãi
suy giảm trên cổ phiếu, bản đối chiếu giữa những số bình quân gia quyền. Bản đối chiếu sẽ bao gồm
tác động của từng loại dụng cụ mang tác động tới lãi trên cổ phiếu.
c) Những dụng cụ (bao gồm cả cổ phiếu phát hành mang điều kiện) mang thể mang tác động suy giảm lãi
trên cổ phiếu trong tương lai nhưng ko được đưa vào tính lãi suy giảm trên cổ phiếu vì chúng mang
tác dụng suy giảm ngược cho kỳ hiện tại hoặc những kỳ được trình bày.
d) Trình bày những giao dịch cổ phiếu phổ thông hoặc giao dịch cổ phiếu phổ thông tiềm năng, ko phải là loại giao dịch được hạch toán tuân theo đoạn 62, xảy ra sau ngày kết thúc kỳ kế toán năm. Nếu những giao dịch đó xảy ra trước ngày kết thúc kỳ kế toán năm thì sẽ mang tác động đáng kể tới số lượng cổ phiếu phổ thông hoặc cổ phiếu phổ thông tiềm năng lưu hành tại thời khắc kết thúc kỳ báo cáo.
68. Ví dụ về những giao dịch trình bày trong đoạn 67(d) bao gồm:
a) Phát hành cổ phiếu thu tiền;
b) Phát hành cổ phiếu lúc tiền thu được tiêu dùng để trả nợ hoặc trả tiền cổ phiếu ưu đãi đang
lưu hành tại ngày kết thúc kỳ kế toán năm;
c) Tậu lại cổ phiếu phổ thông đang lưu hành;
d) Chuyển đổi cổ phiếu phổ thông tiềm năng đang lưu hành tại ngày kết thúc kỳ kế toán năm
thành cổ phiếu phổ thông;
e) Phát hành quyền chọn, đảm bảo, hoặc những dụng cụ chuyển đổi; và
f) Đạt được những điều kiện để phát hành cổ phiếu mang điều kiện.
Doanh nghiệp ko phải điều chỉnh lãi trên cổ phiếu đối với những giao dịch xảy ra sau ngày
kết thúc kỳ kế toán năm vì những giao dịch đó ko làm tác động tới số vốn sử dụng trong việc
tạo ra lợi nhuận hay lỗ trong kỳ.
69. Những dụng cụ tài chính hay những hợp đồng khác tạo ra cổ phiếu phổ thông tiềm năng mang thể
mang những điều khoản và điều kiện gây tác động tới việc xác định lãi cơ bản trên cổ phiếu và lãi suy
giảm trên cổ phiếu. Những điều khoản và điều kiện đó mang thể xác định cổ phiếu phổ thông tiềm năng
mang tác động suy giảm hay ko, cụ thể là xác định tác động lên số bình quân gia quyền cổ phiếu lưu
hành và những điều chỉnh đối với lợi nhuận hoặc lỗ phân bổ cho cổ đông sở hữu cổ phiếu phổ thông.
70. Trường hợp doanh nghiệp công bố thêm, ngoài lãi cơ bản trên cổ phiếu và lãi suy giảm
trên cổ phiếu, những số liệu trên cổ phiếu mang sử dụng những mục tiêu trình bày trên Thống kê kết quả kinh
doanh ko tuân theo quy định của Chuẩn mực này thì những thông tin trên cổ phiếu đó phải được
tính theo số bình quân gia quyền cổ phiếu phổ thông được xác định theo yêu cầu của Chuẩn mực
này. Những số liệu cơ bản và suy giảm trên cổ phiếu liên quan tới những mục tiêu đó phải được trình bày rõ
ràng trong Bản thuyết minh BCTC. Doanh nghiệp trình bày những hạ tầng để tính lợi nhuận,
trong đó bao gồm những số liệu trên cổ phiếu là trước thuế hay sau thuế./.

Rate this post

Originally posted 2019-01-06 15:03:35.

Bình luận