Tổ chức bộ máy và phân cấp quản lý huy động, sử dụng các nguồn lực tài chính cho xây dựng NTM

– Tổ chức bộ máy quản lý và điều phối chương trình XDNTM

Phân cấp là việc phân công chức năng, phân định nhiệm vụ, quyền hạn cho từng cấp để việc quản lý được thuận lợi và hiệu quả hơn. Nội dung của phân cấp là ủy quyền các ngành chính quyền, những phòng ban trong bộ máy nhà nước những nhiệm vụ, quyền hạn để thực hiện, khắc phục những công việc nhất định. Phân cấp thường được thực hiện ở những phương diện cơ bản như: Phân cấp về chính trị; phân cấp về hành chính; phân cấp về ngân sách; phân cấp về kinh tế…

Phân cấp quản lý là chính quyền nhà nước cấp trên giao một phần nhiệm vụ, thẩm quyền quản lý cho chính quyền cấp dưới sao cho vừa đảm bảo sự chỉ đạo tập trung thống nhất, vừa phát huy dân chủ và quyền chủ động của cấp dưới. Đối với XDNTM nói chung và đối với vấn đề quản lý huy động, sử dụng những NLTC cho XDNTM nói riêng, để phát huy vai trò của các ngành chính quyền, việc phân cấp với vị trí đặc thù quan yếu. Hạ tầng khoa học ở chỗ phân cấp, phân quyền càng sâu thì càng cụ thể hóa chức năng của chính quyền các ngành. Phân cấp, phân quyền sẽ tạo sự chủ động, linh hoạt cho những địa phương trong việc thực hiện mục tiêu XDNTM của mỗi địa phương. Mục tiêu chủ yếu của phân cấp quản lý trên từng nhóm công việc như quy hoạch NTM, lập kế hoạch XDNTM, giao kế hoạch và thực hiện những dự án đầu tư nhằm hoàn thành những tiêu chí NTM. Tuy nhiên, Chính quyền các ngành thực hiện tuyển chọn, sắp xếp, sắp đặt công chức với trình độ, năng lực để quản lý, theo dõi mảng XDNTM trên khu vực. CQĐP tiến hành xây dựng hệ thống cơ sở vật chất dữ liệu thống nhất những yếu tố liên quan tới quản lý huy động và sử dụng những NLTC để khai thác, san sẻ thông tin, sử dụng với hiệu quả những cơ sở vật chất dữ liệu trong bảo đảm những NLTC cho XDNTM.

CTMTQG về XDNTM được “quản lý và thực hiện theo phương thức phân cấp bao gồm 4 cấp: Trung ương, Tỉnh, Thị xã, Xã”[108]. Bộ máy quản lý quản lý CTMTQG XDNTM được thành lập từ Trung ương tới cơ sở vật chất (tỉnh, thị xã, xã, thôn), gồm:

+ “Ở Trung ương thành lập Ban Chỉ đạo (BCĐ) Trung ương CTMTQG XDNTM và Phòng ban giúp việc là Văn phòng điều phối Trung ương với cơ quan túc trực của Chương trình là Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn”

– Phân cấp quản lý huy động, sử dụng những nguồn lực tài chính thực hiện Chương trình XDNTM: là việc chuyển giao trách nhiệm lập kế hoạch, quản lý, tạo lập và phân bổ nguồn lực tài chính từ cơ quan quản lý cấp trên xuống chính quyền ĐP cấp dưới trực thuộc trong hệ thống hành chính thứ bậc nhằm đạt được mục tiêu chung một cách hiệu quả nhất trong quá trình phân công quản lý XDNTM của cả hệ thống hành chính nhà nước. Phân cấp quản lý tài chính giữa các ngành chính quyền là nội dung cốt lõi trong phân cấp quản lý của nhà nước. Phân cấp quản lý huy động và sử dụng những NLTC cho XDNTM được thực hiện như sau:

+ Phân cấp trong công việc quy hoạch

Trên cơ sở vật chất đó quy hoạch đầu tư XDCB cũng phải tuân theo những nguyên tắc của quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế – xã hội. Mang như thế phân cấp quy hoạch nói chung và quy hoạch đầu tư XDCB mới nhận được sự đóng góp ý kiến rộng rãi của toàn dân và thực sự đạt hiệu quả cao.

Trình tự những bước xây dựng nông thôn mới ở cấp xã “được tiến hành theo những bước: Bước 1, thành lập BCĐ và BQL XDNTM cấp xã. Bước 2, tổ chức tuyên truyền, học tập nghiên cứu những chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về xây dựng NTM. Bước 3, khảo sát giám định thực trạng nông thôn theo 19 tiêu chí. Bước 4, xây dựng quy hoạch NTM của xã. Bước 5, lập đề án xây dựng NTM của xã. Bước 6, tổ chức thực hiện đề án. Bước 7, giám sát, giám định và báo cáo định kỳ về tình hình thực hiện đề án”[108]. Trong bảy bước nêu trên, công việc quy hoạch và lập kế hoạch xây dựng NTM và với ý nghĩa quyết định.

Sau lúc đề án xây dựng NTM được hoàn thành, BCĐ cấp xã sau lúc tổ chức lấy ý kiến của cùng đồng dân cư trong xã, hoàn chỉnh đề án trình UBND xã. UBND cấp thị xã là cơ quan phê duyệt quy hoạch và đề án xây dựng NTM cấp xã.

+ Phân cấp trong công việc lập kế hoạch huy động và sử dụng những NLTC cho XDNTM

Đề án xây dựng NTM là bản “kế hoạch về mục tiêu, giải pháp, thời kì hoàn thành 19 tiêu chí để đạt xã nông thôn mới. Bản đề án cũng phải xác định tổng những NLTC cần thiết cho toàn bộ công việc để thực hiện đạt 19 tiêu chí và nhu cầu NLTC cụ thể cho từng giai đoạn, từng năm, bao gồm: NLTC từ Ngân sách tương trợ theo những chính sách hiện hành; NLTC từ tín dụng; NLTC từ những CNKD và sản xuất trên khu vực xã; đóng góp của dân cư; những nguồn tài trợ khác”…

Trên cơ sở vật chất những đề án và quy hoạch NTM cấp xã được phê duyệt, UBND cấp thị xã tổng hợp, xây dựng đề án xây dựng NTM cấp thị xã trình UBND Tỉnh phê duyệt, làm căn cứ sắp đặt vốn. UBND Tỉnh trên cơ sở vật chất những đề án xây dựng NTM cấp thị xã, xây dựng đề án xây dựng NTM cấp Tỉnh trình BCĐ Trung ương phê duyệt.

+ Phân cấp trong công việc phân bổ và giao KH huy động và sử dụng những NLTC cho XDNTM

UBND tỉnh căn cứ dự toán cân đối NSNN trên khu vực; kế hoạch tổng hợp NLTC đầu tư XDNTM, phương án phân bổ KH vốn đầu tư XDNTM cho đơn vị trực thuộc; khả năng huy động vốn ĐP để phân bổ và giao kế hoạch vốn đầu tư XDNTM cho UBND cấp thị xã. Sau lúc với dự toán cấp tỉnh giao, UBND cấp  thị xã lập phương án phân bổ kế hoạch vốn đầu tư XDNTM trên cơ sở vật chất khả năng huy động vốn cấp xã và tổ chức giao kế hoạch đầu tư XDNTM cho UBND cấp xã. Căn cứ dự toán cấp thị xã giao, UBND cấp xã dựa vào kế hoạch được thị xã giao lập phương án phân bổ vốn đầu tư XDNTM.

Phân bổ những NLTC giữa TƯ và ĐP: Trong giai đoạn 2011-2016, chưa với quy định cụ thể về tiêu chí phân bổ, định mức phân bổ NSTƯ, phần vốn đối ứng của NSĐP trong thực hiện chương trình mà chỉ quy định chung những NLTC thực hiện chương trình theo tỷ lệ “Vốn ngân sách (Trung ương và địa phương), bao gồm vốn từ những chương trình, dự án tương trợ với mục tiêu đang triển khai và sẽ tiếp tục triển khai trong những năm tiếp theo trên khu vực (khoảng 23%); Vốn trực tiếp cho chương trình (khoảng 17%); Vốn tín dụng (bao gồm tín dụng đầu tư phát triển và vay thương nghiệp) khoảng 30%; Vốn từ những doanh nghiệp, hợp tác xã và những loại hình kinh tế khác: khoảng 20%; Huy động đóng góp của cùng đồng dân cư: khoảng 10%”. Giai đoạn 2016-2020, những NLTC được phân bổ cho xây dựng NTM được quy định cụ thể như sau:

NSTƯ ưu tiên phân bổ cho “những xã đặc thù khó khăn, xã biên giới, xã an toàn khu; những xã đặc thù khó khăn vùng bãi ngang ven biển và hải đảo; xã nghèo thuộc những thị xã nghèo; những xã mới đạt dưới 05 tiêu chí và những xã đã đạt trên 15 tiêu chí (để phấn đấu hoàn thành mục tiêu xây dựng nông thôn mới); những xã chưa hoàn thành những dự án hạ tầng cơ bản (liên lạc, điện, trường học, trạm y tế, nước sạch, thủy lợi); tương trợ phát triển sản xuất, bảo vệ môi trường”[67]; Dành khoảng 10% tổng những tài chính ngân sách trung ương (NSTƯ) của CTMTQG XDNTM để thực hiện những nhiệm vụ như: Thưởng dự án phúc lợi cho những địa phương tiêu biểu, với thành tích xuất sắc trong thực hiện Phong trào thi đua “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới”; triển khai Đề án thí điểm về tổ chức sản xuất tại 7 vùng kinh tế của cả nước; những Đề án XDNTM ở những vùng đặc thù; những Đề án thí điểm ở cấp trung ương phục vụ xây dựng cơ chế, chính sách tương trợ thực hiện CTMTQG XDNTM được Thủ tướng Chính phủ hoặc cấp với thẩm quyền phê duyệt;…

Hệ số ưu tiên theo tỷ lệ nhận tương trợ từ NSTƯ của những tỉnh, thành thị trấn trực thuộc trung ương: Những tỉnh, thành thị trấn với tỷ lệ nhận tương trợ từ NSTƯ dưới 50% hệ số 1; những tỉnh, thành thị trấn trực thuộc trung ương với tỷ lệ nhận tương trợ từ NSTƯ từ 50% trở lên hệ số 1,2.

Tỷ lệ vốn đối ứng của ngân sách địa phương thực hiện CTMTQG XDNTM: Tổng vốn đối ứng từ tài chính ngân sách địa phương của những tỉnh, thành thị trấn trực thuộc trung ương giai đoạn 2016 – 2020 phải bảo đảm mức quy định: “Vốn trực tiếp để thực hiện những nội dung của Chương trình: khoảng 24%; Vốn lồng ghép từ những chương trình tương trợ với mục tiêu; những dự án vốn ODA thực hiện trên khu vực: khoảng 6%; Vốn tín dụng (bao gồm tín dụng ưu đãi và vay thương nghiệp): khoảng 45%; Vốn từ những doanh nghiệp, hợp tác xã và những loại hình kinh tế khác: khoảng 15%; Huy động đóng góp của cùng đồng dân cư: khoảng 10%”.

Phân bổ vốn đầu tư giữa các ngành địa phương: Do hiện nay chỉ quy định phân cấp về nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa NSTW và NSĐP mà chưa với văn bản quy phạm nào quy định cụ thể về phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa các ngành ĐP, vì vậy HĐND tỉnh được giao toàn quyền quyết định việc phân cấp tiếp theo để thích hợp với đặc điểm kinh tế – xã hội của tỉnh đó. Việc phân cấp trong công việc phân bổ và giao KH vốn đầu tư XDNTM sử dụng nguồn ngân sách ở những ĐP thường với sự khác nhau, phụ thuộc vào quyết định của từng ĐP.

+ Phân cấp trong công việc quyết toán, theo dõi, rà soát, giám sát dự án đầu tư:

Về công việc quyết toán: “Lúc dự án đầu tư xây dựng dự án hoàn thành bàn giao đưa vào sử dụng; chậm nhất sau 02 tháng, Chủ đầu tư phải lập xong báo cáo quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành và đề nghị Phòng Tài chính – Kế hoạch thị xã thẩm tra báo cáo quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành”.

Về công việc theo dõi, rà soát, giám sát dự án đầu tư: Chủ đầu tư, tư vấn giám sát và BGSCĐ.

Tương tự việc phân cấp trong huy động, sử dụng những NLTC cho XDNTM hiện nay quy định tương đối rõ ràng theo từng giai đoạn đầu tư và các ngành, tương ứng đối với từng tài chính. Trong ngành nghề quản lý những NLTC, những địa phương với quyền quyết định việc phân cấp nhiệm vụ chi cho từng cấp ngân trên cơ sở vật chất thích hợp những quy định của pháp luật..

Rate this post

Bình luận