Chuẩn mực kiểm toán số 505

Chuẩn mực kiểm toán số 505: Thông tin xác nhận từ bên ngoài

(Ban hành kèm theo Thông tư số 214/2012/TT-BTC

 ngày 06 tháng 12 năm 2012 của Bộ Tài chính)

 I/ QUY ĐỊNH CHUNG

Phạm vi ứng dụng

01.    Chuẩn mực kiểm toán này quy định và hướng dẫn trách nhiệm của kiểm toán viên và doanh nghiệp kiểm toán (sau đây gọi là “kiểm toán viên”) trong việc sử dụng những thủ tục xác nhận từ bên ngoài để thu thập chứng cứ kiểm toán theo yêu cầu của Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 330 và Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 500. Những vấn đề liên quan tới những vụ kiện tụng và tranh chấp ko được quy định và hướng dẫn trong Chuẩn mực này mà được quy định và hướng dẫn tại Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 501.

Thủ tục xác nhận từ bên ngoài để thu thập chứng cứ kiểm toán

02.   Theo đoạn A5 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 500, độ tin cậy của chứng cứ kiểm toán chịu tác động bởi nguồn gốc, nội dung của chứng cứ kiểm toán và phụ thuộc vào hoàn cảnh cụ thể mà kiểm toán viên đã thu thập được chứng cứ đó. Đoạn A31 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 500 cũng hướng dẫn một số nguyên tắc giám định về độ tin cậy của chứng cứ kiểm toán như sau:

(1)          Độ tin cậy của chứng cứ kiểm toán tăng lên lúc chứng cứ kiểm toán được thu thập từ những nguồn độc lập bên ngoài đơn vị được kiểm toán;

(2)          Chứng cứ kiểm toán do kiểm toán viên trực tiếp thu thập đáng tin cậy hơn so với chứng cứ kiểm toán được thu thập gián tiếp hoặc do suy luận;

(3)          Chứng cứ kiểm toán dạng văn bản, sở hữu thể là trên giấy tờ, phương tiện điện tử, hoặc những dạng khác, đáng tin cậy hơn chứng cứ được thu thập bằng lời.

Do đó, tuỳ thuộc vào hoàn cảnh cụ thể của cuộc kiểm toán, chứng cứ kiểm toán dưới dạng thông tin xác nhận từ bên ngoài mà kiểm toán viên thu thập được trực tiếp từ các đối tác xác nhận sở hữu thể đáng tin cậy hơn chứng cứ được tạo ra trong nội bộ đơn vị được kiểm toán. Mục đích của Chuẩn mực kiểm toán này nhằm giúp kiểm toán viên thiết kế và thực hiện những thủ tục xác nhận từ bên ngoài để thu thập chứng cứ kiểm toán thích hợp và đáng tin cậy.

03.   Những chuẩn mực kiểm toán Việt Nam khác cũng thừa nhận rằng thông tin xác nhận từ bên ngoài là một nguồn chứng cứ kiểm toán quan yếu, ví dụ:

(1) Đoạn 05 – 06 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 330 quy định trách nhiệm của kiểm toán viên trong việc thiết kế và thực hiện những giải pháp xử lý tổng thể đối với những rủi ro sở hữu sơ sót trọng yếu đã được giám định ở cấp độ BCTC, đồng thời thiết kế và thực hiện những thủ tục kiểm toán tiếp theo với nội dung, lộ trình và phạm vi dựa vào kết quả giám định rủi ro sở hữu sơ sót trọng yếu ở cấp độ cơ sở vật chất dẫn liệu và nhằm xử lý những rủi ro đó. Ngoài ra, đoạn 18 – 19 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 330 yêu cầu rằng, cho dù kết quả giám định rủi ro sở hữu sơ sót trọng yếu như thế nào thì kiểm toán viên đều phải thiết kế và thực hiện những thử nghiệm cơ bản đối với từng nhóm giao dịch, số dư tài khoản và thông tin thuyết minh trọng yếu. Chuẩn mực này cũng yêu cầu kiểm toán viên phải xem xét sở hữu cần thực hiện những thủ tục xác nhận từ bên ngoài như là những thử nghiệm cơ bản hay ko;

(2) Đoạn 07(b) Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 330 quy định mức độ rủi ro được kiểm toán viên giám định càng cao thì càng phải thu thập chứng cứ kiểm toán thuyết phục hơn. Để làm được điều này, kiểm toán viên sở hữu thể phải tăng số lượng chứng cứ hoặc thu thập chứng cứ thích hợp và đáng tin cậy hơn, hoặc cả hai. Ví dụ, kiểm toán viên sở hữu thể chú trọng hơn vào việc thu thập chứng cứ trực tiếp từ bên thứ ba hoặc thu thập chứng cứ chứng từ thực một số nguồn độc lập. Theo đoạn A53 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 330, những thủ tục xác nhận từ bên ngoài sở hữu thể giúp kiểm toán viên thu thập được chứng cứ kiểm toán sở hữu độ tin cậy cao cần thiết để xử lý rủi ro đáng kể sở hữu sơ sót trọng yếu do gian lận hoặc nhầm lẫn;

(3)  Theo đoạn A37 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 240, kiểm toán viên sở hữu thể thiết kế những yêu cầu xác nhận để thu thập thêm thông tin chứng thực như là một giải pháp để xử lý những rủi ro sở hữu sơ sót trọng yếu đã giám định do gian lận ở cấp độ cơ sở vật chất dẫn liệu;

(4) Theo đoạn A8 – A9 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 500, những tài liệu, thông tin chứng thực thu thập được từ nguồn độc lập với đơn vị được kiểm toán, như thông tin xác nhận từ bên ngoài, sở hữu thể làm tăng mức độ đảm bảo mà kiểm toán viên đạt được từ chứng cứ trong những tài liệu, sổ kế toán hoặc giải trình của Ban Giám đốc đơn vị được kiểm toán.

04.   Kiểm toán viên và doanh nghiệp kiểm toán phải tuân thủ những quy định và hướng dẫn của Chuẩn mực này trong quá trình thu thập thông tin xác nhận từ bên ngoài.

         Đơn vị được kiểm toán (khách hàng) và các đối tác sử dụng kết quả kiểm toán phải sở hữu những hiểu biết cần thiết về những quy định và hướng dẫn của Chuẩn mực này để phối hợp công việc với kiểm toán viên và doanh nghiệp kiểm toán khắc phục những mối quan hệ trong quá trình thu thập thông tin xác nhận từ bên ngoài.

Mục tiêu

05.   Mục tiêu của kiểm toán viên và doanh nghiệp kiểm toán lúc sử dụng những thủ tục xác nhận từ bên ngoài là thiết kế và thực hiện những thủ tục nhằm thu thập đầy đủ chứng cứ kiểm toán thích hợp.

Giảng giải thuật ngữ

06.   Trong những chuẩn mực kiểm toán Việt Nam, những thuật ngữ dưới đây được hiểu như sau:

(a)    Thông tin xác nhận từ bên ngoài: Là chứng cứ kiểm toán thu thập được dưới dạng phản hồi bằng văn bản trực tiếp từ bên thứ ba (bên xác nhận) cho kiểm toán viên, sở hữu thể là trên giấy tờ, phương tiện điện tử hoặc phương tiện khác;

(b)    Thư xác nhận dạng khẳng định (optimistic affirmation request): Là đề nghị bên xác nhận phúc đáp trực tiếp cho kiểm toán viên nêu rõ bên xác nhận đồng ý hoặc ko đồng ý với thông tin cần xác nhận, hoặc phân phối thông tin yêu cầu xác nhận;

(c)    Thư xác nhận dạng phủ định (damaging affirmation request): Là đề nghị bên xác nhận phúc đáp trực tiếp cho kiểm toán viên chỉ lúc bên xác nhận ko đồng ý với thông tin được nêu trong thư xác nhận;

(d)    Ko phản hồi: Là bên xác nhận ko phúc đáp hoặc ko phúc đáp đầy đủ cho thư xác nhận dạng khẳng định, hoặc thư xác nhận bị trả lại;

(e)    Ngoại lệ: Là phản hồi cho thấy sự khác nhau giữa thông tin cần xác nhận, hoặc thông tin trong sổ kế toán của đơn vị và thông tin do bên xác nhận phân phối.

 

II/ NỘI DUNG CHUẨN MỰC

Yêu cầu

Thủ tục xác nhận từ bên ngoài

07.   Lúc thực hiện những thủ tục xác nhận từ bên ngoài, kiểm toán viên phải duy trì kiểm soát đối với những yêu cầu xác nhận từ bên ngoài, bao gồm:

(a)    Xác định thông tin cần được xác nhận hoặc yêu cầu xác nhận (xem hướng dẫn tại đoạn A1 Chuẩn mực này);

(b)    Lựa chọn bên xác nhận thích hợp (xem hướng dẫn tại đoạn A2 Chuẩn mực này);

(c)    Thiết kế thư xác nhận, đảm bảo đề đúng liên hệ của người nhận và liên hệ của kiểm toán viên để thư phúc đáp sẽ được gửi trực tiếp tới kiểm toán viên (xem hướng dẫn tại đoạn A3 – A6 Chuẩn mực này);

(d)    Gửi thư xác nhận, kể cả gửi thư xác nhận tiếp theo, nếu cần, cho bên xác nhận (xem hướng dẫn tại đoạn A7 Chuẩn mực này).

Ban Giám đốc đơn vị được kiểm toán ko đồng ý để kiểm toán viên gửi thư xác nhận

08.   Nếu Ban Giám đốc đơn vị được kiểm toán ko đồng ý để kiểm toán viên gửi thư xác nhận, kiểm toán viên phải:

(a)    Khảo sát lý do của việc Ban Giám đốc ko đồng ý và thu thập chứng cứ kiểm toán về tính hợp lý và hợp thức của những lý do đó (xem hướng dẫn tại đoạn A8 Chuẩn mực này);

(b)    Xem xét tác động của việc Ban Giám đốc ko đồng ý tới giám định của kiểm toán viên về rủi ro sở hữu sơ sót trọng yếu liên quan, kể cả rủi ro do gian lận, và tới nội dung, lộ trình và phạm vi của những thủ tục kiểm toán khác (xem hướng dẫn tại đoạn A9 Chuẩn mực này);

(c)    Thực hiện những thủ tục kiểm toán thay thế được thiết kế để thu thập chứng cứ kiểm toán thích hợp và đáng tin cậy (xem hướng dẫn tại đoạn A10 Chuẩn mực này).

09.   Nếu kiểm toán viên kết luận rằng lý do của việc Ban Giám đốc đơn vị được kiểm toán ko đồng ý để kiểm toán viên gửi thư xác nhận là ko hợp lý, hoặc kiểm toán viên ko thể thu thập được chứng cứ kiểm toán thích hợp và đáng tin cậy từ những thủ tục kiểm toán thay thế, kiểm toán viên phải trao đổi với Ban quản trị đơn vị được kiểm toán theo quy định tại đoạn 16 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 260. Kiểm toán viên cũng phải xác định những tác động của vấn đề này đối với cuộc kiểm toán và ý kiến kiểm toán theo Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 705.

Kết quả của những thủ tục xác nhận từ bên ngoài

Độ tin cậy của những thông tin phản hồi thư xác nhận

10.   Nếu kiểm toán viên nhận thấy sở hữu những yếu tố làm phát sinh nghi ngờ về độ tin cậy của thông tin phản hồi thư xác nhận, kiểm toán viên phải thu thập thêm chứng cứ kiểm toán để khắc phục những nghi ngờ đó (xem hướng dẫn tại đoạn A11 – A16 Chuẩn mực này).

11.   Nếu kiểm toán viên xác định rằng thông tin phản hồi thư xác nhận ko đáng tin cậy, kiểm toán viên phải xem xét những tác động tới giám định về rủi ro sở hữu sơ sót trọng yếu liên quan, kể cả rủi ro do gian lận và tác động tới nội dung, lộ trình và phạm vi những thủ tục kiểm toán khác (xem hướng dẫn tại đoạn A17 Chuẩn mực này).

Ko phản hồi

12.   Trong trường hợp ko nhận được phản hồi, kiểm toán viên phải thực hiện những thủ tục kiểm toán thay thế để thu thập chứng cứ kiểm toán thích hợp và đáng tin cậy (xem hướng dẫn tại đoạn A18 – A19 Chuẩn mực này).

Trường hợp sự phản hồi thư xác nhận dạng khẳng định là ko thể thiếu để thu thập đầy đủ chứng cứ kiểm toán thích hợp

13.   Nếu kiểm toán viên đã xác định rằng sự phản hồi thư xác nhận dạng khẳng định là cần thiết để thu thập đầy đủ chứng cứ kiểm toán thích hợp thì những thủ tục kiểm toán thay thế sẽ ko phân phối được chứng cứ kiểm toán mà kiểm toán viên cần. Nếu kiểm toán viên ko sở hữu được xác nhận đó, kiểm toán viên phải xác định những tác động của vấn đề này đối với cuộc kiểm toán và ý kiến kiểm toán theo Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 705 (xem hướng dẫn tại đoạn A20 Chuẩn mực này).

Ngoại lệ

14.   Kiểm toán viên phải dò xét những ngoại lệ để xác định liệu những ngoại lệ đó sở hữu phải là tín hiệu của sơ sót hay ko (xem hướng dẫn tại đoạn A21 – A22 Chuẩn mực này).

Xác nhận dạng phủ định

15.   Xác nhận dạng phủ định phân phối chứng cứ kiểm toán ít thuyết phục hơn xác nhận dạng khẳng định. Do đó, kiểm toán viên ko được sử dụng thư xác nhận dạng phủ định như là thử nghiệm cơ bản duy nhất nhằm xử lý rủi ro sở hữu sơ sót trọng yếu đã giám định ở cấp độ cơ sở vật chất dẫn liệu, trừ lúc tồn tại tất cả những trường hợp sau đây (xem hướng dẫn tại đoạn A23 Chuẩn mực này):

(a)         Kiểm toán viên đã giám định rủi ro sở hữu sơ sót trọng yếu là thấp và đã thu thập đầy đủ chứng cứ kiểm toán thích hợp về tính hữu hiệu của những hoạt động kiểm soát sở hữu liên quan tới cơ sở vật chất dẫn liệu;

(b)        Tổng thể những phần tử cần xác nhận qua thư xác nhận dạng phủ định bao gồm một số lượng to những tài khoản sở hữu số dư nhỏ, giao dịch nhỏ, hoặc điều kiện đồng nhất;

(c)         Tỷ lệ ngoại lệ dự kiến rất thấp;

(d)        Kiểm toán viên ko biết về những trường hợp hoặc điều kiện làm người nhận thư xác nhận dạng phủ định ko quan tâm tới yêu cầu xác nhận.

Tìm hiểu chứng cứ thu thập được

16.   Kiểm toán viên phải giám định liệu kết quả của những thủ tục xác nhận từ bên ngoài đã phân phối đầy đủ chứng cứ kiểm toán thích hợp và đáng tin cậy chưa, hay cần phải thu thập thêm những chứng cứ kiểm toán khác (xem hướng dẫn tại đoạn A24 – A25 Chuẩn mực này).

 

III/ HƯỚNG DẪN ÁP DỤNG

Lúc thực hiện Chuẩn mực này cần tham khảo Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 200.

Thủ tục xác nhận từ bên ngoài

Xác định thông tin cần được xác nhận hoặc yêu cầu xác nhận (hướng dẫn đoạn 07(a) Chuẩn mực này)

A1.   Những thủ tục xác nhận từ bên ngoài thường được thực hiện để xác nhận hoặc yêu cầu phân phối thông tin liên quan tới những số dư tài khoản và những yếu tố cấu thành những số dư tài khoản đó. Những thủ tục này cũng sở hữu thể được sử dụng để xác nhận những điều khoản của thỏa thuận, hợp đồng, hoặc giao dịch giữa đơn vị được kiểm toán và các đối tác khác, hoặc để xác nhận việc bị thiếu những điều khoản nhất định, như “thỏa thuận phụ”.

Lựa chọn bên xác nhận thích hợp (hướng dẫn đoạn 07(b) Chuẩn mực này)

A2.   Thư phúc đáp từ bên xác nhận phân phối chứng cứ kiểm toán thích hợp và đáng tin cậy hơn lúc thư xác nhận được gửi cho một bên xác nhận mà kiểm toán viên tin tưởng rằng sở hữu hiểu biết về những thông tin cần được xác nhận. Ví dụ, cán bộ của một tổ chức tín dụng sở hữu hiểu biết về những giao dịch hoặc thỏa thuận cần được xác nhận sở hữu thể là người phù thống nhất trong tổ chức tín dụng đó để gửi thư yêu cầu xác nhận.

Thiết kế thư xác nhận (hướng dẫn đoạn 07(c) Chuẩn mực này)

A3.   Việc thiết kế thư xác nhận sở hữu tác động trực tiếp tới tỷ lệ phúc đáp, độ tin cậy và nội dung của chứng cứ kiểm toán thu thập được từ thư phúc đáp.

A4.   Những yếu tố cần xem xét lúc thiết kế thư xác nhận, bao gồm:

(1)   Hạ tầng dẫn liệu sở hữu liên quan;

(2)   Những rủi ro sở hữu sơ sót trọng yếu cụ thể đã được xác định, kể cả rủi ro do gian lận;

(3)   Hình thức và cách trình bày thư xác nhận;

(4)   Kinh nghiệm từ cuộc kiểm toán trước hoặc những hợp đồng tương tự;

(5)   Phương thức trao đổi thông tin (ví dụ, trên giấy tờ, thư điện tử hoặc phương tiện khác);

(6)   Việc Ban Giám đốc đơn vị được kiểm toán chấp thuận hoặc khuyến khích bên xác nhận phúc đáp lại kiểm toán viên. Bên xác nhận sở hữu thể chỉ sẵn sàng phúc đáp lại thư xác nhận lúc sở hữu sự đồng ý của Ban Giám đốc đơn vị được kiểm toán;

(7)   Khả năng bên xác nhận xác nhận hoặc phân phối thông tin được yêu cầu (ví dụ, xác nhận trị giá của một hóa đơn hay xác nhận tổng số dư).

A5.   Thư xác nhận dạng khẳng định yêu cầu bên xác nhận phúc đáp lại kiểm toán viên trong mọi trường hợp, hoặc bằng cách khẳng định bên xác nhận đồng ý với những thông tin được yêu cầu xác nhận, hoặc bằng cách yêu cầu bên xác nhận phân phối thông tin. Phản hồi loại này thường phân phối chứng cứ kiểm toán đáng tin cậy. Tuy nhiên, sở hữu rủi ro là bên xác nhận sở hữu thể trả lời thư xác nhận mà ko xác minh thông tin là xác thực hay ko. Kiểm toán viên sở hữu thể giảm rủi ro này bằng cách sử dụng thư xác nhận dạng khẳng định nhưng ko ghi rõ số liệu (hoặc những thông tin khác) trên thư, và yêu cầu bên xác nhận điền số liệu hoặc phân phối những thông tin khác. Mặt khác, việc sử dụng dạng thư xác nhận “trống” này sở hữu thể làm giảm tỷ lệ phúc đáp do bên xác nhận phải bỏ ra nhiều công sức hơn để trả lời.

A6.   Việc xác định rằng thư xác nhận được điền đúng liên hệ bao gồm rà soát tính xác thực của một số hoặc tất cả những liên hệ trên thư xác nhận trước lúc gửi đi.

Thư xác nhận tiếp theo (hướng dẫn đoạn 07(d) Chuẩn mực này)

A7.   Kiểm toán viên sở hữu thể gửi thư xác nhận những lần tiếp theo (lần 2, 3…) lúc chưa nhận được phản hồi cho thư xác nhận trước trong một khoảng thời kì hợp lý. Ví dụ, sau lúc đã xác minh lại tính xác thực của liên hệ ban sơ, kiểm toán viên sở hữu thể gửi thư xác nhận lần 2 hoặc lần 3…

Ban Giám đốc đơn vị được kiểm toán ko đồng ý để kiểm toán viên gửi thư xác nhận

Tính hợp lý của việc Ban Giám đốc ko đồng ý (hướng dẫn đoạn 08(a) Chuẩn mực này)

A8.   Việc Ban Giám đốc ko đồng ý để kiểm toán viên gửi thư xác nhận làm hạn chế phạm vi thu thập chứng cứ kiểm toán mà kiểm toán viên mong muốn. Do đó, kiểm toán viên cần dò xét nguyên nhân của sự ko đồng ý này. Nguyên nhân phổ biến là giữa đơn vị được kiểm toán và bên xác nhận hiện đang tồn tại tranh chấp pháp lý hoặc hai bên đang thương lượng và việc thư xác nhận xuất hiện ko đúng lúc sở hữu thể tác động tới cách khắc phục tranh chấp hoặc thương lượng đó. Kiểm toán viên cần tìm kiếm chứng cứ kiểm toán về tính hợp lý và hợp thức của những lý do, vì sở hữu thể sở hữu rủi ro là Ban Giám đốc cố tình ngăn ko cho kiểm toán viên thu thập chứng cứ kiểm toán cho thấy sự tồn tại của gian lận hoặc nhầm lẫn.

Tác động tới giám định của kiểm toán viên về rủi ro sở hữu sơ sót trọng yếu (hướng dẫn đoạn 08(b) Chuẩn mực này)

A9.   Kiểm toán viên sở hữu thể kết luận từ giám định trong đoạn 08(b) Chuẩn mực này rằng cần phải xem xét lại giám định về rủi ro sở hữu sơ sót trọng yếu ở cấp độ cơ sở vật chất dẫn liệu và điều chỉnh những thủ tục kiểm toán dự kiến theo đoạn 31 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 315. Ví dụ, nếu lý do Ban Giám đốc đơn vị được kiểm toán yêu cầu ko gửi thư xác nhận là ko hợp lý, điều này sở hữu thể cho thấy một yếu tố dẫn tới rủi ro sở hữu gian lận cần được giám định theo đoạn 24 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 240.

Thủ tục kiểm toán thay thế (hướng dẫn đoạn 08(c) Chuẩn mực này)

A10.   Những thủ tục kiểm toán thay thế được thực hiện sở hữu thể tương tự như những thủ tục ứng dụng lúc thư xác nhận ko được phản hồi như hướng dẫn tại đoạn A18 – A19 Chuẩn mực này. Những thủ tục cũng cần tính tới những kết quả giám định của kiểm toán viên tại đoạn 08(b) Chuẩn mực này.

Kết quả của những thủ tục xác nhận từ bên ngoài

Độ tin cậy của những thông tin phản hồi thư xác nhận (hướng dẫn đoạn 10 Chuẩn mực này)

A11.   Theo đoạn A31 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 500, thậm chí lúc chứng cứ kiểm toán thu thập được từ những nguồn bên ngoài đơn vị được kiểm toán thì cũng sở hữu thể sở hữu trường hợp làm tác động tới độ tin cậy của những chứng cứ đó. Tất cả những phản hồi đều sở hữu thể sở hữu rủi ro bị che đậy, sửa đổi hoặc gian lận. Rủi ro đó luôn tồn tại cho dù thư phúc đáp nhận được ở dạng giấy tờ, thư điện tử hoặc những phương tiện khác. Những yếu tố sở hữu thể làm phát sinh nghi ngờ về độ tin cậy của thông tin phản hồi bao gồm:

(1)   Thư phúc đáp được kiểm toán viên gián tiếp nhận; hoặc

(2)   Thư phúc đáp sở hữu thể ko do bên xác nhận gửi.

A12.   Thư phúc đáp được nhận qua phương tiện điện tử, ví dụ qua fax hoặc thư điện tử, chứa đựng rủi ro về độ tin cậy vì sở hữu thể khó tìm được chứng cứ về nguồn gốc và thẩm quyền của người phúc đáp, và sở hữu thể khó phát hiện ra những sửa đổi. Một trật tự được kiểm toán viên và người phúc đáp sử dụng để tạo ra một môi trường an toàn cho những phản hồi nhận được qua phương tiện điện tử sở hữu thể hạn chế những rủi ro này. Nếu kiểm toán viên tin tưởng rằng trật tự đó là an toàn và được kiểm soát đúng đắn thì độ tin cậy của những thông tin phản hồi tăng lên. Quá trình xác nhận qua phương tiện điện tử sở hữu thể kết hợp nhiều kỹ thuật khác nhau để xác nhận tính danh hợp thức của người gửi thông tin điện tử, ví dụ, bằng cách sử dụng mật mã, chữ ký điện tử, và những thủ tục để xác minh tính xác thực của trang thông tin điện tử.

A13.   Nếu bên xác nhận kết hợp với một bên thứ ba để phúc đáp lại thư xác nhận, kiểm toán viên sở hữu thể thực hiện những thủ tục để xác định rủi ro, lúc:

(a)   Thư phúc đáp sở hữu thể ko được gửi từ nguồn đáng tin cậy;

(b)   Người phúc đáp sở hữu thể ko sở hữu quyền phúc đáp;

(c)   Đường truyền thông tin sở hữu thể ko an toàn.

A14.   Đoạn 11 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 500 yêu cầu kiểm toán viên quyết định liệu sở hữu điều chỉnh hoặc bổ sung những thủ tục kiểm toán hay ko để khắc phục nghi ngờ về độ tin cậy của tài liệu, thông tin được sử dụng làm chứng cứ kiểm toán. Kiểm toán viên sở hữu thể xác minh nguồn và nội dung của thông tin phản hồi thư xác nhận bằng cách liên hệ với bên xác nhận. Ví dụ, lúc bên xác nhận gửi thư phúc đáp điện tử, kiểm toán viên sở hữu thể gọi điện cho bên xác nhận để xác minh sở hữu đúng là bên xác nhận đã gửi thư phúc đáp ko. Lúc thư phúc đáp được gửi gián tiếp cho kiểm toán viên (ví dụ, do bên xác nhận đã đề nhầm liên hệ bên nhận là đơn vị được kiểm toán thay vì kiểm toán viên), kiểm toán viên sở hữu thể yêu cầu bên xác nhận tiếp tục phúc đáp trực tiếp bằng văn bản cho kiểm toán viên.

A15.   Phản hồi bằng lời cho thư xác nhận ko thoả mãn khái niệm về thông tin xác nhận từ bên ngoài vì đó ko phải là phản hồi trực tiếp bằng văn bản cho kiểm toán viên. Tuy nhiên, lúc thu thập phản hồi bằng lời cho thư xác nhận, tùy từng trường hợp cụ thể, kiểm toán viên sở hữu thể yêu cầu bên xác nhận phản hồi trực tiếp bằng văn bản cho kiểm toán viên. Nếu ko nhận được phản hồi trực tiếp này, theo quy định tại đoạn 12 Chuẩn mực này, kiểm toán viên phải thu thập những chứng cứ kiểm toán khác để bổ sung cho thông tin phản hồi bằng lời.

A16.   Thư phúc đáp sở hữu thể sở hữu giới hạn về đối tượng và mục đích sử dụng. Những giới hạn này ko nhất thiết làm giảm độ tin cậy của thư phúc đáp được tiêu dùng làm chứng cứ kiểm toán.

Phản hồi ko đáng tin cậy (hướng dẫn đoạn 11 Chuẩn mực này)

A.17   Trường hợp kiểm toán viên kết luận rằng thông tin phản hồi ko đáng tin cậy, kiểm toán viên sở hữu thể cần xem xét lại giám định rủi ro sở hữu sơ sót trọng yếu ở cấp độ cơ sở vật chất dẫn liệu và điều chỉnh lại những thủ tục kiểm toán trong kế hoạch, thích hợp với quy định tại đoạn 31 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 315. Ví dụ, một phản hồi ko đáng tin cậy sở hữu thể là tín hiệu của một yếu tố dẫn tới rủi ro sở hữu gian lận mà rủi ro này cần được giám định theo quy định tại đoạn 24 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 240.

Ko phản hồi (hướng dẫn đoạn 12 Chuẩn mực này)

A18.   Ví dụ về những thủ tục kiểm toán thay vậy mà kiểm toán viên sở hữu thể thực hiện bao gồm:

(1)        Đối với số dư những khoản phải thu: Rà soát những phiếu thu sau ngày kết thúc kỳ kế toán, vận đơn và doanh thu bán hàng tại thời khắc sắp kết thúc kỳ kế toán;

(2)        Đối với số dư những khoản phải trả: Rà soát những phiếu chi sau ngày kết thúc kỳ kế toán hoặc công văn, thư từ từ các đối tác thứ ba, và những giấy tờ khác như phiếu nhận hàng.

A19.   Nội dung và phạm vi của những thủ tục kiểm toán thay thế chịu tác động của tài khoản và cơ sở vật chất dẫn liệu được xem xét. Việc thư xác nhận ko được phản hồi sở hữu thể cho thấy rủi ro sở hữu sơ sót trọng yếu chưa được xác định trước đó. Trong trường hợp này, kiểm toán viên sở hữu thể cần xem xét lại rủi ro sở hữu sơ sót trọng yếu đã giám định ở cấp độ cơ sở vật chất dẫn liệu và điều chỉnh lại những thủ tục kiểm toán trong kế hoạch, thích hợp với quy định tại đoạn 31 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 315. Ví dụ, nhận được ít hoặc nhiều phản hồi hơn dự kiến sở hữu thể là tín hiệu của một yếu tố dẫn tới rủi ro sở hữu gian lận chưa được xác định trước đó mà rủi ro này cần được giám định theo quy định tại đoạn 24 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 240.

Trường hợp sự phản hồi thư xác nhận dạng khẳng định là ko thể thiếu để thu thập đầy đủ chứng cứ kiểm toán thích hợp (hướng dẫn đoạn 13 Chuẩn mực này)

A20.   Trong một số trường thống nhất định, kiểm toán viên sở hữu thể xác định được một rủi ro sở hữu sơ sót trọng yếu đã giám định ở cấp độ cơ sở vật chất dẫn liệu mà phải sở hữu được phản hồi thư xác nhận dạng khẳng định về rủi ro đó để thu thập được đầy đủ chứng cứ kiểm toán thích hợp. Ví dụ về trường hợp đó sở hữu thể bao gồm:

(1)   Thông tin để chứng thực cho những xác nhận của Ban Giám đốc đơn vị được kiểm toán chỉ sở hữu ở ngoài đơn vị;

(2)   Những yếu tố dẫn tới rủi ro sở hữu gian lận cụ thể, ví dụ rủi ro do Ban Giám đốc đơn vị được kiểm toán khống chế kiểm soát, hoặc rủi ro sở hữu sự thông đồng giữa viên chức và/hoặc Ban Giám đốc, làm cho kiểm toán viên ko tin tưởng vào chứng cứ kiểm toán thu thập được từ nội bộ đơn vị.

Ngoại lệ (hướng dẫn đoạn 14 Chuẩn mực này)

A21.   Những ngoại lệ trong thư phúc đáp sở hữu thể chỉ ra sơ sót hoặc sơ sót tiềm tàng trong BCTC. Lúc phát hiện sở hữu sơ sót, theo yêu cầu của đoạn 35 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 240, kiểm toán viên phải giám định liệu sơ sót đó sở hữu phải là biểu hiện của gian lận hay ko. Những ngoại lệ cũng giúp phân biệt chất lượng của những phản hồi từ các đối tác xác nhận tương tự hoặc cho những tài khoản tương tự. Những ngoại lệ cũng sở hữu thể cho thấy những khuyết thiếu trong kiểm soát nội bộ của đơn vị đối với việc lập và trình bày BCTC.

A22.   Một số ngoại lệ ko cho thấy sơ sót. Ví dụ, kiểm toán viên sở hữu thể kết luận rằng những điểm khác nhau giữa thư phúc đáp là do yếu tố thời kì, định lượng, hoặc lỗi ghi chép trong những thủ tục xác nhận từ bên ngoài.

Xác nhận dạng phủ định (hướng dẫn đoạn 15 Chuẩn mực này)

A23.   Việc ko nhận được phản hồi cho thư xác nhận dạng phủ định ko phải là chứng cứ rõ ràng rằng bên xác nhận đã nhận được thư xác nhận hoặc sự xác thực của thông tin trong thư xác nhận đã được xác minh. Do đó, việc bên xác nhận ko phúc đáp lại thư xác nhận dạng phủ định phân phối chứng cứ kiểm toán sở hữu sức thuyết phục thấp hơn nhiều so với việc nhận được phản hồi cho thư xác nhận dạng khẳng định. Các đối tác xác nhận cũng sở hữu thể sẵn lòng phúc đáp hơn để phân bua sự ko đồng ý với nội dung của thư xác nhận lúc thông tin trong thư xác nhận ko sở hữu lợi cho họ, và trái lại. Ví dụ, chủ tài khoản tiền gửi nhà băng sở hữu thể sẵn lòng phúc đáp hơn nếu họ cho rằng số dư trong tài khoản của họ bị ghi thấp hơn trong thư xác nhận, nhưng sở hữu thể ko muốn phúc đáp nếu số dư của họ được ghi cao hơn trong thư xác nhận. Vì vậy, việc gửi thư xác nhận dạng phủ định cho chủ tài khoản tiền gửi nhà băng sẽ là thủ tục hữu hiệu lúc xem xét liệu số dư tài khoản sở hữu thể bị ghi thấp hơn hay ko nhưng sở hữu thể ko hữu hiệu nếu kiểm toán viên muốn tìm chứng cứ liên quan cho việc số dư bị ghi tăng.

Tìm hiểu chứng cứ thu thập được (hướng dẫn đoạn 16 Chuẩn mực này)

A24.   Lúc giám định kết quả của từng thư xác nhận từ bên ngoài, kiểm toán viên sở hữu thể phân loại những kết quả như sau:

(a)   Phản hồi của bên xác nhận thích hợp cho thấy sự đồng ý với thông tin được phân phối trong thư xác nhận, hoặc phân phối những thông tin được yêu cầu xác nhận mà ko sở hữu ngoại lệ;

(b)   Phản hồi được cho là ko đáng tin cậy;

(c)   Ko phản hồi; hoặc

(d)   Phản hồi cho thấy sở hữu ngoại lệ.

A25.   Theo quy định tại đoạn 26 – 27 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 330, lúc xem xét những thủ tục kiểm toán khác mà kiểm toán viên sở hữu thể đã thực hiện, giám định của kiểm toán viên sở hữu thể giúp kiểm toán viên kết luận liệu đã thu thập được đầy đủ chứng cứ kiểm toán thích hợp chưa hay cần thu thập thêm những chứng cứ kiểm toán khác./.

 

*****

Rate this post

Bình luận