Trái phiếu và Cổ phiếu là gì?

Giới thiệu về trái phiếu và cổ phiếu
A. Trái phiếu
1. Khái niệm:
Trái phiếu là một loại chứng khoán quy khái niệm vụ của người phát hành (người vay tiền) phải trả cho người nắm giữ chứng khoán (người cho vay) một khoản tiền xác định, thường là trong những khoảng thời kì cụ thể, và phải hoàn trả khoản cho vay ban sơ lúc nó đáo hạn.

2. Đặc điểm:
a. Một trái phiếu thông thường mang ba đặc trưng chính:
+ Mệnh giá.
+ Lãi suất định kỳ (coupon)
+ Thời hạn.

b. Trái phiếu thể hiện quan hệ chủ nợ – con nợ giữa người phát hành và người đầu tư .
Phát hành trái phiếu là đi vay vốn. Tậu trái phiếu là cho người phát hành vay vốn và tương tự, trái chủ là chủ nợ của người phát hành. Là chủ nợ, người nắm giữ trái phiếu (trái chủ) mang quyền đòi những khoản trả tiền theo cam kết về khối lượng và thời hạn, music ko mang quyền tham gia vào những vấn đề của bên phát hành.

c. Lãi suất của những trái phiếu rất khác nhau, được quy định bởi những yếu tố:
+ Cung cầu vốn trên thị trường tín dụng. Lượng cung cầu vốn đó lại tuỳ thuộc vào chu kỳ kinh tế, động thái chính sách của nhà băng trung ương, mức độ thâm hụt ngân sách của chính phủ và phương thức tài trợ thâm hụt đó.
+ Mức rủi ro của mỗi nhà phát hành và của từng đợt phát hành. Cấu trúc rủi ro của lãi suất sẽ quy định lãi suất của mỗi trái phiếu. Rủi ro càng to, lãi suất càng cao.
+ Thời kì đáo hạn của trái phiếu. Nếu những trái phiếu mang mức rủi ro như nhau, nhìn chung thời kì đáo hạn càng dài thì lãi suất càng cao.

3. Phân loại trái phiếu.
3.1. Căn cứ vào việc mang ghi danh hay ko:
– Trái phiếu vô danh: là trái phiếu ko mang tên trái chủ, cả trên chứng chỉ cũng như trên sổ sách của người phát hành. Những phiếu trả lãi đính theo tờ chứng chỉ, và lúc tới hạn trả lãi, người giữ trái phiếu chỉ việc xé ra và mang tới nhà băng nhận lãi. Lúc trái phiếu đáo hạn, người nắm giữ nó mang chứng chỉ tới nhà băng để nhận lại khoản cho vay.
– Trái phiếu ghi danh: là loại trái phiếu mang ghi tên và liên hệ của trái chủ, trên chứng chỉ và trên sổ của người phát hành. Hình thức ghi danh mang thể chỉ thực hiện cho phần vốn gốc, cũng mang thể là ghi danh toàn bộ, cả gốc lẫn lãi. Dạng ghi danh toàn bộ mà đang ngày càng phổ biến là hình thức ghi sổ. Trái phiếu ghi sổ hoàn toàn ko mang dạng vật chất, quyền sở hữu được xác nhận bằng việc lưu giữ tên và liên hệ của chủ sở hữu trên máy tính.

3.2. Căn cứ vào đối tượng phát hành trái phiếu:
– Trái phiếu chính phủ: là những trái phiếu do chính phủ phát hành nhằm mục đích bù đắp thâm hụt ngân sách, tài trợ cho những dự án công ích, hoặc làm dụng cụ điều tiết tiền tệ.Trái phiếu chính phủ là loại chứng khoán ko mang rủi ro trả tiền và cũng là loại trái phiếu mang tính thanh khoản cao. Do đặc điểm đó, lãi suất của trái phiếu chính phủ được xem là lãi suất chuẩn để làm căn cứ ấn định lãi suất của những dụng cụ nợ khác mang cùng kỳ hạn.
– Trái phiếu dự án: là loại trái phiếu được phát hành để huy động vốn cho những mục đích cụ thể, thường là để xây dung những dự án hạ tầng hạ tầng hay dự án phúc lợi công cùng. Trái phiếu này mang thể do chính phủ trung ương hoặc chính quyền địa phương phát hành.
– Trái phiếu đơn vị: là những trái phiếu do những đơn vị phát hành để vay vốn dài hạn.
Trái phiếu đơn vị mang đặc điểm chung sau: Trái chủ được trả lãi định kỳ và trả gốc lúc đáo hạn, music ko được tham gia vào những quyết định của đơn vị. Nhưng cũng mang loại trái phiếu ko được trả lãi định kỳ, người tìm được tìm dưới mệnh giá và lúc đáo hạn được nhận lại mệnh giá. Lúc đơn vị giải thể hoặc thanh lý, trái phiếu được ưu tiên trả tiền trước những cổ phiếu. Với những điều kiện cụ thể kèm theo, hoặc nhiều hình thức đảm bảo cho khoản vay.

Trái phiếu đơn vị bao gồm những loại sau:
+ Trái phiếu mang đảm bảo: là trái phiếu được đảm bảo bằng những tài sản thế chấp cụ thể, thường là bất động sản và những thiết bị. Người nắm giữ trái phiếu này được bảo vệ ở một mức độ cao trong trường hợp đơn vị vỡ nợ, vì họ mang quyền đòi nợ đối với một tài sản cụ thể.
+ Trái phiếu ko bảo đảm: Trái phiếu tín chấp ko được đảm bảo bằng tài sản mà được đảm bảo bằng tín chấp của đơn vị. Nếu đơn vị bị vỡ nợ, những trái chủ của trái phiếu này được khắc phục quyền lợi sau những trái chủ mang bảo đảm, nhưng trước cổ động. Những trái phiếu tín chấp mang thể chuyển đổi cho phép trái chủ được quyền chuyển trái phiếu thành cổ phiếu thường của đơn vị phát hành. Tuỳ theo quy định, việc chuyển đổi mang thể được tiến hành vào bất cứ thời khắc nào, hoặc chỉ vào những thời khắc cụ thể xác định.

Ngoài những đặc điểm trên, mỗi đợt trái phiếu được phát hành mang thể được gắn kèm theo những đặc tính riêng khác nữa nhằm đáp ứng nhu cầu cụ thể của một bên nào đó. Cụ thể là:
+ Trái phiếu mang thể tìm lại cho phép người phát hành tìm lại chứng khoán trước lúc đáo hạn lúc thấy cần thiết. Đặc tính này mang lợi cho người phát hành music lại bất lợi cho người đầu tư, nên loại trái phiếu này mang thể mang lãi suất cao hơn so với những trái phiếu khác mang cùng thời hạn.
+ Trái phiếu mang thể bán lại: cho phép người nắm giữ trái phiếu được quyền bán lại trái phiếu cho bên phát hành trước lúc trái phiếu đáo hạn. Quyền chủ động trong trường hợp này thuộc về nhà đầu tư, do đó lãi suất của trái phiếu này mang thể thấp hơn so với những trái phiếu khác mang cùng thời hạn.
+ Trái phiếu mang thể chuyển đổi cho phép người nắm giữ nó mang thể chuyển đổi trái phiếu thành cổ phiếu thường, tức là thay đổi tư cách từ người chủ nợ trở thành người chủ sở hữu của đơn vị.

B. Cổ phiếu
I. Khái niệm
Lúc một đơn vị gọi vốn, số vốn cần gọi đó được chia thành nhiều phần nhỏ bằng nhau gọi là cổ phần. Người tìm cổ phần gọi là cổ đông. Cổ đông được cấp một giấy chứng thực sở hữu cổ phần gọi là cổ phiếu và chỉ mang đơn vị cổ phần mới phát hành cổ phiếu. Tương tự, cổ phiếu chính là một chứng thư chứng minh quyền sở hữu của một cổ đông đối với một đơn vị cổ phần và cổ đông là người mang cổ phần thể hiện bằng cổ phiếu.

Thông thường hiện nay những đơn vị cổ phần thường phát hành 02 dạng cổ phiếu: Cổ phiếu thường và cổ phiếu ưu đãi.

Những cổ đông sở hữu cổ phiếu thông thường mang quyền hạn và trách nhiệm đối với đơn vị như: Được chia cổ tức theo kết quả kinh doanh; Được quyền bầu cử, ứng cử vào bộ máy quản trị và kiểm soát đơn vị; Và phải chịu trách nhiệm về sự thua lỗ hoặc vỡ nợ tương ứng với phần vốn góp của mình.

Những cổ đông sở hữu cổ phiếu ưu đãi cũng là hình thức đầu tư vốn cổ phần như cổ phiếu thông thường nhưng quyền hạn và trách nhiệm hạn chế như: lợi tức nhất mực; ko mang quyền bầu cử, ứng cử..v.v.

II. Tác dụng của việc phát hành Cổ phiếu:
Đối với Doanh nghiệp phát hành:
Việc phát hành cổ phiếu sẽ tạo điều kiện cho Doanh nghiệp mang thể huy động vốn lúc thành lập hoặc để mở rộng kinh doanh. Tài chính huy động này ko cấu thành một khoản nợ mà đơn vị phải mang trách nhiệm hoàn trả cũng như sức ép về khả năng cân đối thanh khoản của đơn vị sẽ giảm rất nhiều, trong lúc sử dụng những phương thức khác như phát hành trái phiếu đơn vị, vay nợ từ những tổ chức tín dụng …thì hoàn toàn trái lại. Tuy nhiên, mỗi phương thức huy động đều mang những ưu nhược điểm riêng và nhà quản lý đơn vị phải cân nhắc, lựa chọn tùy từng thời khắc và dựa trên những đặc thù cũng như chiến lược kinh doanh của đơn vị để quyết định phương thức vận dụng thích hợp.

Đối với nhà đầu tư cổ phiếu:
Những nhà đầu tư trên thị trường sẵn sàng tìm Cổ phiếu được đơn vị phát hành. Giấy chứng thực sở hữu cổ phần được phát hành dưới dạng chứng thư mang giá và được xác định thông qua việc dịch chuyển, tìm bán chúng trên thị trường chứng khoán giữa những chủ thể đầu tư và được pháp luật bảo vệ. Mặt khác, người tìm cổ phiếu nghĩ rằng đồng vốn họ đầu tư được những nhà quản lý đơn vị sử dụng mang hiệu quả, tạo ra nhiều lợi nhuận hoặc thẩm định hoạt động cũng như tiềm năng phát triển, sinh lợi của đơn vị dự kiến đầu tư là cao, và đương nhiên họ sẽ được lợi một phần từ những thành tựu đó thông qua việc trả tiền cổ tức cho những cổ đông, đồng thời trị giá cổ phần sở hữu cũng sẽ gia tăng trên hạ tầng thực tiễn và triển vọng phát triển của đơn vị mình đã chọn. Thông thường, khả năng sinh lợi, thu hồi vốn đầu tư cổ phiếu tỷ lệ thuận với giá cả giao dịch cổ phiếu trên thị trường.

* Cổ phiếu phổ thông
Lúc nói tới hàng hóa trên thị trường chứng khoán, người ta thường nghĩ ngay tới cổ Phiếu phổ thông (frequent inventory). Thực tế tại nhiều nước trên toàn cầu, thị trường chứng khoán (the securities market) đã rất thân thuộc đối với mọi người dân. Ví dụ, ở Mỹ, trung bình cứ 4 người trên 25 tuổi thì mang một người sở hữu (personal) cổ phiếu phổ thông, hoặc trực tiếp, hoặc gián tiếp thông qua những quỹ tương hỗ (mutual funds) .

Vậy bản tính của cổ phiếu phổ thông là gì?

Một cổ phiếu phổ thông đại diện cho quyền sở hữu một phần đơn vị (symbolize a proportional possession curiosity in a corporatịon). Nếu một đơn vị mang 100 cổ phiếu đang lưu hành (excellent inventory) và bạn sở hữu một trong số đó thì mang tức thị bạn sở hữu 1/100 đơn vị. Nếu đơn vị mang 1.000.000 cổ phiếu đang lưu hành và bạn nắm giữ 1.000 cổ phiếu thì bạn sở hữu 1.000/1.000.000 hay 1/1.000 đơn vị. Thông thường, một đơn vị mang thể thay đổi số lượng cổ phiếu đang lưu hành bằng cách bán những cổ phiếu bổ sung (promoting further shares) hay tìm lại và huỷ bỏ một phần những cổ phiếu đã phát hành trước đó (shopping for again and cancelling a number of the shares beforehand issued). Trong cả hai trường hợp trên, tỷ lệ sở hữu của những cổ đông cũ trong đơn vị đều thay đổi.

Ví dụ, một đơn vị phát hành 100 cổ phiếu ra sức chúng (problem 100 shares to the general public) và bạn tìm một trong số này. Tương tự, bạn sở hữu 1/100 đơn vị. Sau đó, đơn vị phát hành thêm 100 cổ phiếu nữa thì tỷ lệ sở hữu của bạn giảm xuống còn 1/200. Nói cách khác, tỷ lệ sở hữu của bạn trong đơn vị đã bị pha loãng (diluted) do việc phát hành cổ phiếu mới (the issuance of recent shares).

Một ví dụ khác, giả sử một đơn vị mang 1.000.000 cổ phiếu đang lưu hành và bạn tìm một cổ phiếu của đơn vị. Sau đó, đơn vị tìm lại và huỷ bỏ 250.000 cổ phiếu. Vậy, tỷ lệ sở hữu của bạn trong đơn vị từ 1/1.000.000 tăng lên 1/750.000.

Lưu ý là cần phân biệt rõ cổ phiếu đang lưu hành, cổ phiếu được phép phát hành (licensed inventory) và cổ phiếu ngân quỹ (treasury inventory).

Số lượng cổ phiếu được phép pháp hành, như tên của nó đã chỉ ra, là số lượng cổ phiếu tối đa mà đơn vị mang thể phát hành. Quy định này đặt ra nhằm tránh tình trạng pha loãng quá mức (extreme dilution) tỷ lệ sở hữu trong đơn vị của những cổ đông hiện hữu (present shareholders) . Trong thực tiễn, mang nhiều đơn vị ko phát hành hết số lượng cổ phiếu mà nó được phép .

Cổ phiếu đang lưu hành là những cổ phiếu mà đơn vị đã bán cho những nhà đầu tư và chưa tìm lại để huỷ bỏ hay cầm giữ. Số lượng cổ phiếu đang lưu hành được sử dụng để tính toán tỷ lệ sở hữu, tỷ lệ nợ trên vốn (debt-to-equity ratio).
Vì nhiều lý do khác nhau, một đơn vị mang thể tìm lại cổ phiếu của chính mình và nắm giữ như những nhà đầu tư thông thường khác. Những cổ phiếu này được gọi là cổ phiếu ngân qũy và ko được tính vào cổ phiếu đang lưu hành.

Vì sao mang nhiều người đầu tư vào cổ phiếu? Lúc tìm cổ phiếu, những nhà đầu tư cùng hướng tới những mục tiêu giống như những người bỏ tiền ra để tìm hoặc khởi sự doanh nghiệp:

1. Họ tìm kiếm cổ tức (dividends), mang tức thị họ kỳ vọng doanh nghiệp sẽ tạo ra lợi nhuận (generate income) để mang thể phân phối (distribute) cho những chủ sở hữu;
2. Họ tìm kiếm lãi vốn (capital beneficial properties), mang tức thị họ kỳ vọng doanh nghiệp sẽ tăng trưởng về trị giá (develop in worth) và do đó, họ mang thể bán phần sở hữu của mình với mức giá cao hơn mức giá mà họ đã tìm;
3. Họ tìm kiếm những lợi ích về thuế (tax advantages) mà luật thuế (tax code) dành cho những chủ sở hữu doanh nghiệp.

Đối với những nhà đầu tư khác nhau thì tầm quan yếu của mỗi yếu tố trên cũng khác nhau bởi vì họ ko mang cùng một mục đích đầu tư (funding goal). Ví dụ, những người về hưu vốn phải sống dựa chủ yếu vào thu nhập từ những khoản đầu tư sẽ đề cao vai trò của cổ tức trong lúc một số người khác lại chú ý hơn tới khả năng thu lãi vốn.

* Cổ phiếu đại chúng

Một trong những yếu tố rất quan yếu mà nhà đầu tư nên cân nhắc trước lúc quyết định đầu tư là tính đại chúng của cổ phiếu (CP). Vậy CP đại chúng là gì và tác động của CP đại chúng đối đối với việc đầu tư như thế nào?

CP đại chúng là gì?

Với thể hiểu CP đại chúng là CP mang số lượng công chúng tham gia đầu tư đông đảo và chiếm một tỷ lệ nắm giữ cao trong tổng số CP phổ thông của tổ chức phát hành.

Tính đại chúng của CP một đơn vị càng cao lúc vốn cổ phần càng to, tỷ lệ vốn cổ phần phát hành ra bên ngoài cao và mang nhiều nhà đầu tư bên ngoài tham gia nắm giữ CP của đơn vị. Lúc soạn thảo Nghị định 48/NĐ-CP/1998 về chứng khoán và thị trường chứng khoán (TTCK), những nhà làm luật đã rất chú ý tới khía cạnh này.

Hai điều kiện quan yếu nhất trong bảy điều kiện để một đơn vị mang thể phát hành chứng khoán ra sức chúng là: Mức vốn điều lệ tối phiếu là 10 tỷ đồng Việt Nam và Tối thiểu 20% vốn cổ phần của tổ chức phát hành phải được bán cho trên 100 người đầu tư ngoài tổ chức phát hành. Trường hợp vốn cổ phần của tổ chức phát hành từ 100 tỷ đồng trở lên thì tỷ lệ tối thiểu này là 15% vốn cổ phần của tổ chức phát hành.

Trên thực tế, một đơn vị hoạt động tốt, vững bền sẽ mang khả năng thu hút nhiều công chúng đầu tư vào đơn vị.

Cổ phiếu đại chúng mang ưu điểm gì?

Giá CP dao động sát hơn với trị giá nội tại của chúng: Giá CP dao động tùy thuộc vào sự suy đoán của số đông mà tâm lý số đông thường xác thực hơn tâm lý thiểu số.
Hạn chế được hiện tượng đầu tư, lũng đoạn thị trường: Do số lượng CP nhiều nên giá vốn hoá thị trường (trị giá thị trường của đơn vị) to, nhà đầu tư khó mà mang đủ tiền để làm khuynh đảo giá CP.

Hoạt động của đơn vị sẽ sáng tỏ hơn: Hoạt động của đơn vị, những động tĩnh của những nhà quản lý sẽ được một lượng hùng hậu những cổ đông để mắt tới nên mang thể hạn chế được tiêu cực xảy ra.

Với tính thanh khoản cao: Do mang số lượng CP nhiều và mang nhiều nhà đầu tư tham gia nên tại một thời khắc nào đó sẽ mang nhiều người bán và nhiều người tìm…

Nói chung, tính đại chúng của CP được quyết định bởi rất nhiều yếu tố. Tăng tính đại chúng của CP là một trong những cách để doanh nghiệp quảng bá và bảo vệ CP của mình.

Rate this post

Originally posted 2019-01-06 19:48:24.

Bình luận