Chuẩn mực kiểm toán số 620

Chuẩn mực kiểm toán số 620: Sử dụng công việc của chuyên gia

(Ban hành kèm theo Thông tư số 214/2012/TT-BTC

ngày 06 tháng 12 năm 2012 của Bộ Tài chính)

 I/ QUY ĐỊNH CHUNG

Phạm vi ứng dụng

01.    Chuẩn mực kiểm toán này quy định và hướng dẫn trách nhiệm của kiểm toán viên và doanh nghiệp kiểm toán (sau đây gọi là “kiểm toán viên”) đối với việc sử dụng công việc của chuyên gia là tư nhân hoặc tổ chức hoạt động trong ngành nghề riêng biệt ngoài ngành nghề kế toán, kiểm toán để thu thập đầy đủ những bằng cớ kiểm toán thích hợp.

02.    Chuẩn mực kiểm toán này ko ứng dụng trong trường hợp:

(a)    Lúc nhóm kiểm toán sở hữu một thành viên có thương hiệu chuyên sâu trong ngành nghề riêng biệt liên quan tới kế toán, kiểm toán hoặc nhóm kiểm toán sở hữu xin ý kiến tư vấn của một tư nhân hoặc tổ chức có thương hiệu chuyên sâu trong ngành nghề riêng biệt liên quan tới kế toán, kiểm toán, theo hướng dẫn tại đoạn A10, A20 – A22 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 220; hoặc

(b)    Lúc kiểm toán viên sử dụng công việc của một tư nhân hoặc một tổ chức trong một ngành nghề riêng biệt ngoài ngành nghề kế toán, kiểm toán và công việc trong ngành nghề riêng biệt đó được đơn vị được kiểm toán sử dụng để tương trợ họ trong việc lập và trình bày BCTC (chuyên gia của đơn vị được kiểm toán), theo hướng dẫn tại đoạn A34 – A48 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 500.

Trách nhiệm của kiểm toán viên và doanh nghiệp kiểm toán đối với ý kiến kiểm toán

03.    Kiểm toán viên và doanh nghiệp kiểm toán chịu trách nhiệm toàn bộ về ý kiến kiểm toán đưa ra, việc sử dụng công việc của chuyên gia ko làm giảm trách nhiệm của kiểm toán viên và doanh nghiệp kiểm toán về ý kiến kiểm toán. Tuy nhiên, nếu kiểm toán viên sử dụng công việc của chuyên gia theo quy định của Chuẩn mực kiểm toán này và kết luận rằng công việc của chuyên gia là đầy đủ cho mục đích kiểm toán, kiểm toán viên sở hữu thể sử dụng những phát hiện hoặc kết luận của chuyên gia trong ngành nghề chuyên môn riêng biệt của chuyên gia như là bằng cớ kiểm toán thích hợp.

04.   Kiểm toán viên và doanh nghiệp kiểm toán phải tuân thủ những quy định và hướng dẫn của Chuẩn mực này trong quá trình sử dụng công việc của chuyên gia.

Đơn vị được kiểm toán (khách hàng) và các đối tác sử dụng kết quả kiểm toán phải sở hữu những hiểu biết cần thiết về những quy định và hướng dẫn của Chuẩn mực này để phối hợp công việc với kiểm toán viên và doanh nghiệp kiểm toán xử lý những mối quan hệ liên quan tới quá trình sử dụng công việc của chuyên gia.

Mục tiêu

05.    Mục tiêu của kiểm toán viên và doanh nghiệp kiểm toán là:

(a)    Xác định sự cần thiết phải sử dụng công việc của chuyên gia của doanh nghiệp kiểm toán;

(b)    Xác định tính đầy đủ, thích hợp của công việc của chuyên gia  cho mục đích kiểm toán.

Giảng giải thuật ngữ

06.    Trong những chuẩn mực kiểm toán Việt Nam, những thuật ngữ dưới đây được hiểu như sau:

(a)    Chuyên gia của doanh nghiệp kiểm toán (sau đây gọi là “chuyên gia”): Là tư nhân hoặc tổ chức có thương hiệu chuyên môn trong một ngành nghề riêng biệt ngoài ngành nghề kế toán, kiểm toán, mà công việc của chuyên gia trong ngành nghề đó được kiểm toán viên sử dụng nhằm thu thập đầy đủ bằng cớ kiểm toán thích hợp. Chuyên gia sở hữu thể là người của doanh nghiệp kiểm toán hoặc Tổ chức mạng lưới (là lãnh đạo hoặc viên chức, bao gồm cả hợp tác viên), hoặc người bên ngoài (xem hướng dẫn tại đoạn A1 – A3 Chuẩn mực này);

(b)    Chuyên môn: Là kỹ năng, tri thức và kinh nghiệm trong một ngành nghề riêng biệt;

(c)    Chuyên gia của đơn vị được kiểm toán: Là tư nhân hoặc tổ chức có thương hiệu chuyên môn trong một ngành nghề riêng biệt ngoài ngành nghề kế toán, kiểm toán, mà công việc của chuyên gia trong ngành nghề đó được đơn vị được kiểm toán sử dụng trong việc lập và trình bày BCTC.

II/ NỘI DUNG CHUẨN MỰC

Yêu cầu

Xác định sự cần thiết phải sử dụng công việc của chuyên gia

07.    Kiểm toán viên phải xác định sự cần thiết của việc sử dụng công việc của chuyên gia nếu kinh nghiệm chuyên môn trong một ngành nghề riêng biệt ngoài ngành nghề kế toán, kiểm toán là cần thiết để thu thập đầy đủ bằng cớ kiểm toán thích hợp (xem hướng dẫn tại đoạn A4 – A9 Chuẩn mực này).

Nội dung, lộ trình và phạm vi những thủ tục kiểm toán

08.    Nội dung, lộ trình và phạm vi những thủ tục kiểm toán theo quy định tại đoạn 09 – 13 Chuẩn mực này sẽ thay đổi tùy theo từng trường hợp. Để xác định nội dung, lộ trình và phạm vi những thủ tục này, kiểm toán viên phải xem xét (xem hướng dẫn tại đoạn A10 Chuẩn mực này):

(a)    Nội dung của vấn đề sở hữu liên quan tới công việc của chuyên gia;

(b)    Rủi ro sở hữu sơ sót trọng yếu của vấn đề sở hữu liên quan tới công việc của chuyên gia;

(c)    Tầm quan yếu của công việc của chuyên gia đối với cuộc kiểm toán;

(d)    Hiểu biết và kinh nghiệm của kiểm toán viên đối với những công việc trước đó của chuyên gia;

(e)    Liệu chuyên gia sở hữu phải tuân theo những chính sách và thủ tục kiểm soát chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán hay ko (xem hướng dẫn tại đoạn A11 – A13 Chuẩn mực này).

Năng lực, khả năng và tính khách quan của chuyên gia

09.    Kiểm toán viên phải thẩm định xem chuyên gia sở hữu đủ năng lực, khả năng và tính khách quan cho mục đích kiểm toán hay ko. Trường hợp sử dụng chuyên gia bên ngoài, lúc thẩm định tính khách quan của chuyên gia, kiểm toán viên phải tìm hiểu những lợi ích và những mối quan hệ sở hữu thể tác động tới tính khách quan của chuyên gia (xem hướng dẫn tại đoạn A14 – A20 Chuẩn mực này).

Hiểu biết về ngành nghề chuyên môn của chuyên gia

10.    Kiểm toán viên phải sở hữu hiểu biết đầy đủ về ngành nghề chuyên môn của chuyên gia để (xem hướng dẫn tại đoạn A21 – A22 Chuẩn mực này):

(a)    Xác định nội dung, phạm vi và những mục tiêu của công việc của chuyên gia cho mục đích kiểm toán;

(b)    Tìm hiểu tính đầy đủ, thích hợp của công việc của chuyên gia cho mục đích kiểm toán.

Thỏa thuận với chuyên gia

11.    Kiểm toán viên phải thỏa thuận (bằng văn bản nếu cần thiết), những vấn đề sau với chuyên gia (xem hướng dẫn tại đoạn A23 – A26 Chuẩn mực này):

(a)    Nội dung, phạm vi và những mục tiêu của công việc của chuyên gia (xem hướng dẫn tại đoạn A27 Chuẩn mực này);

(b)    Vai trò và trách nhiệm của kiểm toán viên và của chuyên gia (xem hướng dẫn tại đoạn A28 – A29 Chuẩn mực này);

(c)    Nội dung, lộ trình và phạm vi những cuộc trao đổi giữa kiểm toán viên và chuyên gia, bao gồm cả hình thức của báo cáo do chuyên gia cung ứng (xem hướng dẫn tại đoạn A30 Chuẩn mực này);

(d)    Sự cần thiết phải tuân thủ những quy định về bảo mật thông tin đối với chuyên gia (xem hướng dẫn tại đoạn A31 Chuẩn mực này).

Tìm hiểu tính đầy đủ, thích hợp của công việc của chuyên gia

12.    Kiểm toán viên phải thẩm định tính đầy đủ và thích hợp của công việc của chuyên gia cho mục đích kiểm toán, bao gồm (xem hướng dẫn tại đoạn A32 Chuẩn mực này):

(a)    Tính thích hợp và hợp lý của những phát hiện và kết luận của chuyên gia, và tính nhất quán của những phát hiện và kết luận đó với những bằng cớ kiểm toán khác (xem hướng dẫn tại đoạn A33 – A34 Chuẩn mực này);

(b)    Tính thích hợp và hợp lý của những giả thiết và phương pháp mà chuyên gia đã sử dụng (xem hướng dẫn tại đoạn A35 – A37 Chuẩn mực này);

(c)    Tính thích hợp, đầy đủ và chuẩn xác của nguồn dữ liệu mà chuyên gia đã sử dụng, sở hữu tác động đáng kể tới công việc của chuyên gia (xem hướng dẫn tại đoạn A38 – A39 Chuẩn mực này).

13.    Nếu kiểm toán viên nhận thấy công việc của chuyên gia ko đầy đủ, thích hợp cho mục đích kiểm toán, kiểm toán viên phải (xem hướng dẫn tại đoạn A40 Chuẩn mực này):

(a)    Thỏa thuận với chuyên gia về nội dung và phạm vi công việc chuyên gia cần tiến hành thêm; hoặc

(b)    Thực hiện thêm những thủ tục kiểm toán thích hợp cho từng trường hợp.

Dẫn chứng công việc của chuyên gia trong báo cáo kiểm toán

14.    Lúc phát hành báo cáo kiểm toán với ‎ý kiến chấp nhận toàn phần, kiểm toán viên ko được nói tới công việc của chuyên gia trừ lúc sở hữu yêu cầu của pháp luật hoặc những quy định. Nếu pháp luật và những quy định yêu cầu việc dẫn chứng công việc của chuyên gia trong báo cáo kiểm toán, kiểm toán viên phải nêu rõ trong báo cáo kiểm toán là việc dẫn chứng này ko làm giảm trách nhiệm của kiểm toán viên đối với ý kiến kiểm toán (xem hướng dẫn tại đoạn A41 Chuẩn mực này).

15.    Nếu kiểm toán viên dẫn chứng công việc của chuyên gia trong báo cáo kiểm toán mà việc dẫn chứng giúp hiểu rõ lý do của ý kiến kiểm toán ko phải là ý kiến chấp nhận toàn phần, kiểm toán viên phải nêu rõ trong báo cáo kiểm toán việc dẫn chứng này ko làm giảm trách nhiệm của kiểm toán viên đối với ý kiến kiểm toán (xem hướng dẫn tại đoạn A42 Chuẩn mực này).

III/ HƯỚNG DẪN ÁP DỤNG

Lúc thực hiện Chuẩn mực này cần tham khảo Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 200.

Khái niệm về chuyên gia của doanh nghiệp kiểm toán (hướng dẫn đoạn 06(a) Chuẩn mực này)

A1.  Kinh nghiệm chuyên môn trong một ngành nghề riêng biệt ngoài ngành nghề kế toán, kiểm toán sở hữu thể bao gồm kinh nghiệm chuyên môn liên quan tới những vấn đề như:

(1)     Việc định giá những dụng cụ tài chính phức tạp, đất đai, nhà cửa, nhà xưởng và máy móc thiết bị, đồ trang sức, tác phẩm nghệ thuật, đồ cổ, tài sản vô hình, tài sản được tìm và những khoản nợ phải gánh chịu từ thống nhất kinh doanh và những tài sản sở hữu thể đã bị ưu đãi trị;

(2)     Những tính toán thống kê về những khoản nợ liên quan tới những hợp đồng bảo hiểm và chương trình phúc lợi của viên chức;

(3)     Ước tính về trữ lượng dầu và khí;

(4)     Việc thẩm định những khoản nợ liên quan tới bảo vệ môi trường và mức giá phóng thích mặt bằng;

(5)     Việc diễn giải những hợp đồng, pháp luật và những quy định;

(6)     Việc phân tích những vấn đề phức tạp hoặc thất thường liên quan tới việc tuân thủ luật thuế.

A2.  Trong nhiều trường hợp, sở hữu thể thuận lợi phân biệt giữa chuyên môn về kế toán, kiểm toán và chuyên môn về ngành nghề khác, ngay cả trong trường hợp liên quan tới ngành nghề riêng biệt của kế toán, kiểm toán. Ví dụ, một tư nhân có thương hiệu chuyên môn về những phương pháp kế toán thuế thu nhập hoãn lại sở hữu thể thuận lợi được phân biệt với một chuyên gia về luật thuế. Chuyên gia thứ nhất trong ví dụ trên ko phải là đối tượng điều chỉnh của Chuẩn mực này vì đây là một chuyên gia về ngành nghề kế toán, chuyên gia thứ hai trong ví dụ trên là đối tượng điều chỉnh của Chuẩn mực này vì đây là một chuyên gia về ngành nghề luật. Việc phân biệt tương tự sở hữu thể ứng dụng trong những ngành nghề khác, ví dụ, giữa kinh nghiệm chuyên môn về phương pháp kế toán những dụng cụ tài chính và kinh nghiệm chuyên môn về những mô phỏng phức tạp cho mục đích định giá những dụng cụ tài chính. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, đặc thù với những trường hợp liên quan tới kinh nghiệm chuyên môn trong những ngành nghề kế toán, kiểm toán mới phát sinh, việc phân biệt giữa kinh nghiệm chuyên môn về kế toán, kiểm toán và kinh nghiệm chuyên môn ở một ngành nghề khác thiết yếu sự xét đoán nghề nghiệp. Những chuẩn mực và quy tắc nghề nghiệp về trình độ học vấn và yêu cầu về chuyên môn đối với kế toán viên và kiểm toán viên sở hữu thể giúp kiểm toán viên thực hiện việc xét đoán này.

A3.  Kiểm toán viên cần sở hữu sự xét đoán lúc thẩm định xem những quy định của Chuẩn mực kiểm toán này sẽ bị tác động thế nào trong trường hợp chuyên gia của doanh nghiệp kiểm toán là một tư nhân hay một tổ chức. Ví dụ, lúc thẩm định năng lực, khả năng và tính khách quan của một chuyên gia sở hữu thể là một tổ chức mà doanh nghiệp kiểm toán đã sử dụng trước đó nhưng lại ko có thương hiệu làm việc với tư nhân chuyên gia mà tổ chức đó mới chỉ định; hoặc trái lại, doanh nghiệp kiểm toán sở hữu thể đã có thương hiệu làm việc với một tư nhân chuyên gia nhưng lại ko có thương hiệu làm việc với tổ chức của tư nhân chuyên gia đó. Trong hai trường hợp này, kiểm toán viên sở hữu thể cần thực hiện việc thẩm định dựa trên cả đặc tính tư nhân của chuyên gia và đặc tính quản trị của tổ chức (như hệ thống quản lý chất lượng mà tổ chức thực hiện).

Xác định sự cần thiết phải sử dụng công việc của chuyên gia (hướng dẫn đoạn 07 Chuẩn mực này)

A4.  Chuyên gia sở hữu thể trợ giúp kiểm toán viên trong một hoặc một số công việc sau:

(1)  Tìm hiểu về đơn vị được kiểm toán và môi trường của đơn vị, trong đó sở hữu kiểm soát nội bộ;

(2)  Xác định và thẩm định rủi ro sở hữu sơ sót trọng yếu;

(3)  Xác định và thực hiện những giải pháp xử lý tổng thể đối với những rủi ro được thẩm định ở cấp độ BCTC;

(4)  Thiết kế và thực hiện những thủ tục kiểm toán tiếp theo đối với những rủi ro được thẩm định ở cấp độ cơ sở vật chất dẫn liệu, bao gồm những thử nghiệm kiểm soát và thử nghiệm cơ bản;

(5)  Tìm hiểu tính đầy đủ và thích hợp của bằng cớ kiểm toán đã thu thập để hình thành ý kiến kiểm toán về BCTC.

A5.  Rủi ro sở hữu sơ sót trọng yếu sở hữu thể tăng lên lúc Ban Giám đốc đơn vị được kiểm toán cần sở hữu chuyên môn khác ngoài ngành nghề kế toán cho việc lập và trình bày BCTC, ví dụ do mức độ phức tạp của vấn đề hoặc do Ban Giám đốc đơn vị được kiểm toán ko sở hữu tri thức về ngành nghề chuyên môn đó. Nếu lúc lập BCTC, Ban Giám đốc đơn vị được kiểm toán ko sở hữu tri thức chuyên môn cần thiết thì một chuyên gia của đơn vị được kiểm toán sở hữu thể được sử dụng để khắc phục rủi ro này. Những kiểm soát thích hợp, bao gồm cả những kiểm soát liên quan tới công việc của chuyên gia của đơn vị được kiểm toán, nếu sở hữu, cũng sở hữu thể làm giảm rủi ro sở hữu sơ sót trọng yếu.

A6.  Nếu việc lập BCTC cần sử dụng tới kinh nghiệm chuyên môn trong ngành nghề riêng ngoài ngành nghề kế toán, thì kiểm toán viên, mặc dù thông thạo về kế toán, kiểm toán sở hữu thể vẫn ko sở hữu đủ chuyên môn cần thiết để kiểm toán BCTC này. Thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể cuộc kiểm toán đó phải đảm bảo rằng nhóm kiểm toán, cùng với chuyên gia ko phải là thành viên của nhóm kiểm toán, kết hợp lại sẽ sở hữu đủ năng lực và khả năng để thực hiện cuộc kiểm toán, theo quy định tại đoạn 14 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 220. Hơn nữa, kiểm toán viên cần xác định được nội dung, lộ trình và phạm vi của nguồn lực cần thiết để thực hiện cuộc kiểm toán, theo quy định tại đoạn 08(e) Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 300. Tìm hiểu của kiểm toán viên về sự cần thiết phải sử dụng công việc của chuyên gia, thời kì và mức độ cần sử dụng sẽ giúp kiểm toán viên giải quyết được những yêu cầu này. Lúc cuộc kiểm toán được tiến hành hoặc lúc hoàn cảnh thay đổi, kiểm toán viên sở hữu thể cần xem lại những quyết định trước đó về việc sử dụng công việc của chuyên gia, theo hướng dẫn tại đoạn A21 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 220.

A7.  Một kiểm toán viên ko phải là chuyên gia trong một ngành nghề riêng biệt ngoài ngành nghề kế toán, kiểm toán vẫn sở hữu thể thu thập được đầy đủ tri thức cần thiết về ngành nghề đó để thực hiện cuộc kiểm toán mà ko cần tới chuyên gia. Tri thức này sở hữu thể được thu thập thông qua:

(1)      Kinh nghiệm kiểm toán những đơn vị khác mà việc lập BCTC của những đơn vị khác này yêu cầu phải sở hữu chuyên môn trong ngành nghề riêng biệt đó;

(2)      Huấn luyện và phát triển nghề nghiệp trong ngành nghề riêng biệt đó. Huấn luyện sở hữu thể bao gồm những khóa học chính thức, hoặc những cuộc thảo luận với những tư nhân sở hữu chuyên môn trong ngành nghề liên quan nhằm mục đích tăng khả năng của chính kiểm toán viên để khắc phục những vấn đề trong ngành nghề đó. Việc thảo luận nêu trên khác với việc xin ý kiến tư vấn của chuyên gia về một trường hợp cụ thể phát sinh trong cuộc kiểm toán, trong khi chuyên gia được cung ứng mọi thông tin liên quan để sở hữu thể tư vấn về vấn đề cụ thể đó một cách toàn diện (theo hướng dẫn tại đoạn A21 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 220);

(3)      Thảo luận với những kiểm toán viên khác đã thực hiện những cuộc kiểm toán tương tự.

A8.  Trong những trường hợp khác, kiểm toán viên sở hữu thể xác định sự cần thiết, hoặc sở hữu thể chọn một chuyên gia để trợ tạo điều kiện cho việc thu thập đầy đủ bằng cớ kiểm toán thích hợp. Để xác định sự cần thiết phải sử dụng công việc của chuyên gia, kiểm toán viên cần xem xét những nội dung sau:

(1)      Đơn vị được kiểm toán sở hữu sử dụng chuyên gia của đơn vị lúc lập BCTC hay ko (xem đoạn A9 Chuẩn mực này);

(2)      Bản tính, tầm quan yếu và độ phức tạp của vấn đề cần được chuyên gia tư vấn;

(3)      Rủi ro sở hữu sơ sót trọng yếu liên quan tới vấn đề cần được chuyên gia tư vấn;

(4)      Nội dung của những thủ tục nhằm khắc phục những rủi ro được phát hiện, gồm: tri thức hoặc kinh nghiệm với công việc của chuyên gia liên quan tới những vấn đề cần chuyên gia tư vấn và tính sẵn sở hữu của những bằng cớ kiểm toán khác.

A9.  Nếu đơn vị được kiểm toán đã sử dụng chuyên gia trong việc lập BCTC, quyết định của kiểm toán viên về việc sở hữu sử dụng chuyên gia của doanh nghiệp kiểm toán hay ko sở hữu thể bị tác động bởi những yếu tố sau:

(1)      Nội dung, phạm vi và mục tiêu công việc của chuyên gia của đơn vị được kiểm toán;

(2)      Chuyên gia của đơn vị được kiểm toán là viên chức của đơn vị hay được thuê từ ngoài;

(3)      Mức độ kiểm soát hoặc tác động của Ban Giám đốc đơn vị được kiểm toán đối với công việc của chuyên gia của đơn vị được kiểm toán;

(4)      Năng lực và khả năng của chuyên gia của đơn vị được kiểm toán;

(5)      Liệu chuyên gia của đơn vị được kiểm toán sở hữu phải tuân thủ những chuẩn mực về kỹ thuật hay yêu cầu nghề nghiệp hoặc yêu cầu của ngành hay ko;

(6)      Những kiểm soát của đơn vị được kiểm toán đối với công việc của chuyên gia.

Đoạn 08 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 500 đưa ra những quy định và hướng dẫn liên quan tới tác động của năng lực, khả năng và tính khách quan của chuyên gia của đơn vị được kiểm toán đối với độ tin cậy của bằng cớ kiểm toán.

Nội dung, lộ trình và phạm vi những thủ tục kiểm toán (hướng dẫn đoạn 08 Chuẩn mực này)

A10. Nội dung, lộ trình và phạm vi những thủ tục kiểm toán liên quan tới những quy định tại đoạn 09 – 13 Chuẩn mực này sở hữu thể thay đổi tùy theo những trường hợp. Ví dụ, những yếu tố sau sở hữu thể dẫn tới sự cần thiết phải sở hữu những thủ tục khác hoặc những thủ tục với phạm vi rộng hơn so với những trường hợp thông thường:

(1)      Công việc của chuyên gia liên quan tới vấn đề quan yếu sở hữu những thẩm định chủ quan và phức tạp;

(2)      Kiểm toán viên chưa từng sử dụng công việc của chuyên gia và ko sở hữu thông tin về năng lực, khả năng và tính khách quan của chuyên gia đó;

(3)      Những thủ tục mà chuyên gia thực hiện là một phần của cuộc kiểm toán, chứ ko chỉ tư vấn về một vấn đề riêng biệt;

(4)      Chuyên gia là một người bên ngoài của doanh nghiệp kiểm toán nên ko phải tuân thủ những chính sách và thủ tục kiểm soát chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán.

Chính sách và thủ tục kiểm soát chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán (hướng dẫn đoạn 08(e) Chuẩn mực này)

A11. Chuyên gia nội bộ của doanh nghiệp kiểm toán sở hữu thể là lãnh đạo, viên chức, kể cả hợp tác viên của doanh nghiệp kiểm toán và Tổ chức mạng lưới sở hữu cùng chính sách, thủ tục kiểm soát chất lượng chung với doanh nghiệp kiểm toán, đều phải tuân theo những chính sách và thủ tục kiểm soát chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán theo quy định của đoạn 12(f) Chuẩn mực kiểm soát chất lượng VSQC 1 hoặc những yêu cầu sở hữu hiệu lực tương tự theo quy định của đoạn 02 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 220.

A12. Chuyên gia bên ngoài của doanh nghiệp kiểm toán ko phải là một thành viên của nhóm kiểm toán và ko phải tuân theo chính sách, thủ tục kiểm soát chất lượng theo quy định tại đoạn 12(f) Chuẩn mực kiểm soát chất lượng VSQC 1. Tuy nhiên, nếu sở hữu yêu cầu của pháp luật và những quy định, chuyên gia bên ngoài sở hữu thể được coi như một thành viên của nhóm kiểm toán, và do đó sở hữu thể phải tuân theo chuẩn mực và những quy định về đạo đức nghề nghiệp, bao gồm những yêu cầu về tính độc lập và những yêu cầu mang tính nghề nghiệp khác theo quy định của pháp luật.

A13. Nhóm kiểm toán sở hữu quyền tin tưởng vào hệ thống kiểm soát chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán, trừ lúc thông tin do doanh nghiệp kiểm toán hoặc các đối tác khác cung ứng đưa ra cách hiểu khác, theo quy định tại đoạn 04 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 220. Mức độ tin tưởng sẽ thay đổi theo từng trường hợp, và sở hữu thể tác động tới nội dung, lộ trình và phạm vi những thủ tục kiểm toán đối với những vấn đề sau:

(1)      Năng lực và khả năng của chuyên gia nội bộ, thông qua trật tự tuyển dụng và những chương trình huấn luyện của doanh nghiệp kiểm toán;

(2)      Tính khách quan: Chuyên gia nội bộ phải tuân thủ chuẩn mực và những quy định về đạo đức nghề nghiệp sở hữu liên quan, bao gồm những yêu cầu về tính độc lập;

(3)      Tìm hiểu của kiểm toán viên về tính đầy đủ, thích hợp của công việc của chuyên gia. Ví dụ, chương trình huấn luyện của doanh nghiệp kiểm toán sở hữu thể cung ứng cho những chuyên gia nội bộ  những tri thức thích hợp về mối liên hệ giữa chuyên môn của họ và trật tự kiểm toán. Mức độ tin tưởng vào những chương trình huấn luyện tương tự và những trật tự khác của doanh nghiệp kiểm toán, như những quy định về phạm vi công việc của chuyên gia nội bộ, sở hữu thể tác động tới nội dung, lộ trình và phạm vi những thủ tục kiểm toán lúc thẩm định tính đầy đủ, thích hợp của công việc của chuyên gia;

(4)      Tính tuân thủ những yêu cầu của pháp luật và những quy định, thông qua trật tự giám sát;

(5)      Thỏa thuận với chuyên gia .

Việc tin tưởng nêu trên ko làm giảm trách nhiệm của kiểm toán viên đối với việc tuân thủ những quy định và hướng dẫn của Chuẩn mực kiểm toán này.

Năng lực, khả năng và tính khách quan của chuyên gia  (hướng dẫn đoạn 09 Chuẩn mực này)

A14. Năng lực, khả năng và tính khách quan của một chuyên gia là những yếu tố tác động đáng kể tới mức độ đầy đủ, thích hợp của công việc của chuyên gia cho mục đích kiểm toán, cụ thể:

(1)      Năng lực của chuyên gia được thể hiện thông qua hiểu biết và trình độ chuyên môn của chuyên gia;

(2)      Khả năng của chuyên gia được thể hiện thông qua việc chuyên gia sử dụng năng lực đó trong từng trường hợp cụ thể của cuộc kiểm toán. Những yếu tố tác động tới khả năng của chuyên gia sở hữu thể bao gồm vị trí địa lý, quỹ thời kì và những nguồn lực;

(3)      Tính khách quan sở hữu thể bị tác động do thành kiến, tranh chấp lợi ích, hoặc những nhân tố khác sở hữu tác động tới những xét đoán nghề nghiệp của chuyên gia.

A15. Thông tin về năng lực, khả năng và tính khách quan của chuyên gia sở hữu thể sở hữu từ nhiều nguồn, như:

(1)      Kinh nghiệm của kiểm toán viên và doanh nghiệp kiểm toán đối với công việc trước đó của chuyên gia;

(2)      Thảo luận với chuyên gia;

(3)      Thảo luận với những kiểm toán viên hoặc tư nhân khác đã có thương hiệu với công việc của chuyên gia;

(4)      Bằng cấp chuyên môn của chuyên gia như chứng thực thành viên của một tổ chức nghề nghiệp hay một hiệp hội chuyên ngành, giấy phép hành nghề, hoặc những hình thức chứng thực khác;

(5)      Sách hoặc tài liệu đã phát hành do chuyên gia đó viết;

(6)      Những chính sách và thủ tục kiểm soát chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán (xem đoạn A11 – A13 Chuẩn mực này).

A16. Những vấn đề liên quan tới thẩm định năng lực, khả năng và tính khách quan của chuyên gia bao gồm việc liệu công việc của chuyên gia sở hữu phải tuân thủ những chuẩn mực về kỹ thuật, yêu cầu về nghề nghiệp hoặc yêu cầu của ngành hay ko; như chuẩn mực đạo đức yêu cầu đối với hội viên của tổ chức nghề nghiệp hay hiệp hội chuyên ngành, tiêu chuẩn tín chỉ của tổ chức cấp bằng, hoặc những yêu cầu khác của pháp luật và những quy định.

A17. Những vấn đề khác sở hữu thể liên quan tới năng lực, khả năng và tính khách quan của chuyên gia bao gồm:

(1)      Tính thích hợp giữa năng lực của chuyên gia với vấn đề sở hữu sử dụng công việc của chuyên gia, bao gồm bất kỳ ngành nghề nào thuộc phạm vi chuyên môn của chuyên gia đó. Ví dụ, một chuyên gia thống kê tính phí sở hữu thể có thương hiệu về tính phí bảo hiểm tài sản và tai nạn, nhưng lại ko sở hữu nhiều kinh nghiệm chuyên môn về tính phí bảo hiểm nhân thọ;

(2)      Năng lực của chuyên gia liên quan tới yêu cầu về kế toán, kiểm toán, như tri thức về những giả thiết và phương pháp kế toán sở hữu thích hợp với phạm vi về lập và trình bày BCTC được ứng dụng;

(3)      Những sự kiện ko dự trù trước, sự thay đổi của những điều kiện, hoặc bằng cớ kiểm toán thu thập được từ kết quả của những thủ tục kiểm toán cho thấy cần  phải xem xét lại thẩm định ban sơ về năng lực, khả năng và tính khách quan của chuyên gia lúc cuộc kiểm toán đang được tiến hành.

A18. Với nhiều trường hợp sở hữu thể tác động tới tính khách quan của chuyên gia, như nguy cơ do tư lợi, nguy cơ về sự bào chữa, nguy cơ về sự thân thuộc, nguy cơ tự rà soát và nguy cơ bị đe dọa. Những giải pháp bảo vệ sở hữu thể loại trừ hoặc làm giảm những nguy cơ này và sở hữu thể do yếu tố bên ngoài tạo ra (ví dụ tiêu chuẩn nghề nghiệp của chuyên gia, yêu cầu của pháp luật và những quy định), hoặc do môi trường làm việc của chuyên gia tạo ra (ví dụ những chính sách và thủ tục về kiểm soát chất lượng). Kiểm toán viên sở hữu thể sở hữu giải pháp bảo vệ cụ thể khác cho từng cuộc kiểm toán.

A19. Việc thẩm định mức độ tác động của những nguy cơ đối với tính khách quan của chuyên gia và sự cần thiết phải sở hữu những giải pháp bảo vệ sở hữu thể dựa trên vai trò của chuyên gia và tầm quan yếu của công việc của chuyên gia đối với cuộc kiểm toán. Với trường hợp mà những giải pháp bảo vệ ko thể làm giảm những nguy cơ tới mức sở hữu thể chấp nhận được, ví dụ trường hợp chuyên gia của doanh nghiệp kiểm toán đồng thời là chuyên gia của đơn vị được kiểm toán.

A20. Lúc thẩm định tính khách quan của một chuyên gia bên ngoài, kiểm toán viên sở hữu thể:

(a)     Phỏng vấn đơn vị được kiểm toán về những lợi ích hoặc mối quan hệ giữa đơn vị được kiểm toán với chuyên gia bên ngoài của doanh nghiệp kiểm toán mà sở hữu thể tác động tới tính khách quan của chuyên gia;

(b)    Thảo luận với chuyên gia đó về những giải pháp bảo vệ, kể cả những yêu cầu mang tính nghề nghiệp ứng dụng cho chuyên gia đó và thẩm định liệu những giải pháp bảo vệ đó sở hữu đầy đủ để làm giảm những nguy cơ xuống mức sở hữu thể chấp nhận được hay ko. Những lợi ích và những mối quan hệ sở hữu thể thảo luận với chuyên gia bao gồm:

–   Lợi ích tài chính;

–   Những mối quan hệ tư nhân và kinh doanh;

–   Những nhà cung cấp khác do chuyên gia cung ứng bao gồm cả trường hợp tổ chức nếu chuyên gia bên ngoài là tổ chức.

Trong một số trường hợp, kiểm toán viên cũng sở hữu thể thu thập giải trình bằng văn bản từ chuyên gia bên ngoài về bất kỳ lợi ích hoặc mối quan hệ nào với đơn vị được kiểm toán mà chuyên gia đó biết được.

Hiểu biết về ngành nghề chuyên môn của chuyên gia (hướng dẫn đoạn 10 Chuẩn mực này)

A21. Kiểm toán viên sở hữu thể thu thập hiểu biết về ngành nghề chuyên môn của chuyên gia bằng những thủ tục hướng dẫn trong đoạn A7 Chuẩn mực này, hoặc thông qua việc thảo luận với chuyên gia đó.

A22. Những khía cạnh thuộc ngành nghề chuyên môn của chuyên gia mà kiểm toán viên cần hiểu biết bao gồm:

(1)      Ngành chuyên môn của chuyên gia sở hữu những phần chuyên sâu thích hợp với cuộc kiểm toán hay ko (xem đoạn A17 Chuẩn mực này);

(2)      Những chuẩn mực nghề nghiệp, những chuẩn mực khác và những yêu cầu của pháp luật và những quy định phải ứng dụng;

(3)      Giả thiết và phương pháp mà chuyên gia ứng dụng, tính phổ biến của những giả thiết và phương pháp trong ngành nghề chuyên môn của chuyên gia và sự thích hợp với mục đích lập BCTC;

(4)      Nội dung của thông tin hoặc dữ liệu nội bộ và bên ngoài mà chuyên gia sử dụng.

Thỏa thuận với chuyên gia (hướng dẫn đoạn 11 Chuẩn mực này)

A23. Nội dung, phạm vi, mục tiêu công việc của chuyên gia; vai trò và trách nhiệm của kiểm toán viên và chuyên gia cũng như nội dung, lộ trình, phạm vi của việc trao đổi thông tin giữa kiểm toán viên và chuyên gia sở hữu thể thay đổi trong từng trường hợp. Vì vậy, kiểm toán viên cần thỏa thuận những vấn đề này với chuyên gia, dù đó là chuyên gia nội bộ hay chuyên gia bên ngoài của doanh nghiệp kiểm toán.

A24. Quy định tại đoạn 08 Chuẩn mực này sở hữu thể tác động tới mức độ chi tiết và hình thức của thỏa thuận giữa kiểm toán viên và chuyên gia, như thỏa thuận bằng văn bản hay hình thức khác. Những yếu tố sau đây thiết yếu thỏa thuận chi tiết hoặc thỏa thuận bằng văn bản:

(1)      Chuyên gia sẽ được tiếp cận với những thông tin nhạy cảm và bí mật của đơn vị được kiểm toán;

(2)      Vai trò hoặc trách nhiệm của kiểm toán viên và của chuyên gia sở hữu sự khác biệt so với thông lệ;

(3)      Việc ứng dụng đồng thời những yêu cầu của pháp luật và những quy định của Việt Nam và quốc tế;

(4)      Tính phức tạp của những vấn đề sở hữu liên quan tới công việc của chuyên gia;

(5)      Kiểm toán viên chưa từng sử dụng công việc của chuyên gia đó;

(6)      Lúc phạm vi công việc của chuyên gia mở rộng hơn và tầm quan yếu của việc này đối với cuộc kiểm toán.

A25. Thỏa thuận giữa kiểm toán viên và chuyên gia bên ngoài thường được thể hiện dưới hình thức hợp đồng. Phụ lục của Chuẩn mực này hướng dẫn những vấn đề kiểm toán viên cần cân nhắc đưa vào hợp đồng, hoặc bất kỳ hình thức thỏa thuận nào khác với chuyên gia bên ngoài.

A26. Lúc ko sở hữu thỏa thuận bằng văn bản giữa kiểm toán viên và chuyên gia, bằng cớ về việc thỏa thuận sở hữu thể được thể hiện trong:

(1)      Kế hoạch kiểm toán, chương trình kiểm toán hoặc giấy tờ làm việc khác;

(2)      Những chính sách và thủ tục của doanh nghiệp kiểm toán: Trường hợp sử dụng chuyên gia nội bộ thì những chính sách và thủ tục mà chuyên gia phải tuân thủ sở hữu thể đã bao gồm trong những quy định mà doanh nghiệp kiểm toán đã thiết lập. Mức độ ghi chép trong giấy tờ làm việc của kiểm toán viên phụ thuộc vào nội dung của những chính sách và thủ tục đó. Ví dụ, nếu doanh nghiệp kiểm toán đã quy định chi tiết về những trường hợp sử dụng công việc của chuyên gia thì kiểm toán viên ko cần tham chiếu tới những quy định đó trong giấy tờ làm việc của mình.

Nội dung, phạm vi và mục tiêu của công việc của chuyên gia (hướng dẫn đoạn 11(a) Chuẩn mực này)

A27. Lúc thỏa thuận về nội dung, phạm vi và mục tiêu của công việc của chuyên gia, kiểm toán viên cần thảo luận về những chuẩn mực kỹ thuật sở hữu liên quan, yêu cầu nghề nghiệp hoặc yêu cầu của ngành mà chuyên gia phải tuân thủ.

Vai trò và trách nhiệm của kiểm toán viên và của chuyên gia (hướng dẫn đoạn 11(b) Chuẩn mực này)

A28. Thỏa thuận về vai trò và trách nhiệm của kiểm toán viên và của chuyên gia sở hữu thể bao gồm:

(1)      Kiểm toán viên hay chuyên gia sẽ thực hiện rà soát chi tiết nguồn dữ liệu;

(2)      Đồng ý cho kiểm toán viên thảo luận những phát hiện và kết luận của chuyên gia với đơn vị được kiểm toán và các đối tác khác, và được sử dụng những phát hiện, kết luận đó làm cơ sở vật chất đưa ra ý kiến ko phải là ý kiến chấp nhận toàn phần trên báo cáo kiểm toán, nếu cần thiết (xem đoạn A42 Chuẩn mực này);

(3)      Bất kỳ thỏa thuận nào để thông tin cho chuyên gia về kết luận của kiểm toán viên liên quan tới công việc của chuyên gia.

Giấy tờ làm việc

A29. Thỏa thuận về vai trò, trách nhiệm giữa kiểm toán viên và chuyên gia sở hữu thể bao gồm thỏa thuận về quyền tiếp cận hoặc lưu giữ giấy tờ làm việc của các đối tác. Nếu chuyên gia là một thành viên của nhóm kiểm toán thì giấy tờ làm việc của chuyên gia là một phần của tài liệu, hồ sơ kiểm toán. Giấy tờ làm việc của chuyên gia bên ngoài  ko phải là một phần của tài liệu, hồ sơ kiểm toán, trừ lúc sở hữu thỏa thuận khác.

Trao đổi thông tin (hướng dẫn đoạn 11(c) Chuẩn mực này)

A30. Việc trao đổi thông tin hai chiều sở hữu hiệu quả sẽ giúp phối hợp tốt nội dung, lộ trình và phạm vi của những thủ tục của chuyên gia với những công việc khác của cuộc kiểm toán, và những sửa đổi đối với mục tiêu công việc của chuyên gia trong quá trình kiểm toán. Ví dụ, lúc công việc của chuyên gia  liên quan tới những kết luận của kiểm toán viên về một rủi ro đáng kể, thì báo cáo chính thức bằng văn bản lúc kết thúc công việc của chuyên gia và báo cáo bằng lời trong quá trình làm việc đều sở hữu thể thích hợp. Việc xác định thành viên Ban Giám đốc hoặc viên chức nào của doanh nghiệp kiểm toán sẽ trao đổi với chuyên gia, và thủ tục trao đổi giữa chuyên gia và đơn vị được kiểm toán sẽ giúp việc trao đổi thông tin kịp thời và hiệu quả, đặc thù trong những cuộc kiểm toán to.

Tính bảo mật (hướng dẫn đoạn 11(d) Chuẩn mực này)

A31. Những điều khoản về tính bảo mật theo chuẩn mực và những quy định về đạo đức nghề nghiệp ứng dụng cho kiểm toán viên cũng phải được ứng dụng cho chuyên gia của doanh nghiệp kiểm toán. Pháp luật và những quy định sở hữu thể sở hữu thêm những yêu cầu khác. Đơn vị được kiểm toán cũng sở hữu thể yêu cầu phải sở hữu điều khoản về tính bảo mật với chuyên gia bên ngoài của doanh nghiệp kiểm toán.

Tìm hiểu tính đầy đủ, thích hợp của công việc của chuyên gia (hướng dẫn đoạn 12 Chuẩn mực này)

A32. Việc thẩm định về năng lực, khả năng và tính khách quan của chuyên gia, kinh nghiệm của kiểm toán viên trong ngành nghề chuyên môn của chuyên gia  và đặc điểm công việc của chuyên gia sẽ tác động tới nội dung, lộ trình và phạm vi những thủ tục kiểm toán để thẩm định tính đầy đủ, thích hợp của công việc của chuyên gia cho mục đích kiểm toán.

Phát hiện và kết luận của chuyên gia (hướng dẫn đoạn 12(a) Chuẩn mực này)

A33. Những thủ tục cụ thể để thẩm định tính đầy đủ, thích hợp của công việc của chuyên gia cho mục đích kiểm toán sở hữu thể bao gồm:

(1)      Phỏng vấn chuyên gia;

(2)      Soát xét báo cáo và giấy tờ làm việc của chuyên gia;

(3)      Những thủ tục tương trợ, ví dụ:

–          Quan sát công việc của chuyên gia;

–          Rà soát những dữ liệu đã được công bố, như báo cáo thống kê từ những nguồn chính thức, đáng tin cậy;

–          Xác nhận những vấn đề liên quan với bên thứ ba;

–          Thực hiện những thủ tục phân tích chi tiết;

–          Thực hiện việc tính toán lại.

(4)      Thảo luận với chuyên gia khác có thương hiệu chuyên môn tương ứng lúc những phát hiện và kết luận của chuyên gia ko thích hợp với những bằng cớ kiểm toán khác;

(5)      Thảo luận báo cáo của chuyên gia của doanh nghiệp kiểm toán với Ban Giám đốc đơn vị được kiểm toán.

A34. Lúc thẩm định sự thích hợp và hợp lý của những phát hiện và kết luận của chuyên gia của doanh nghiệp kiểm toán, dù ở dạng báo cáo hay hình thức khác, những yếu tố thích hợp mà kiểm toán viên sở hữu thể xem xét bao gồm liệu những phát hiện và kết luận đó sở hữu:

(1)      Được trình bày thích hợp với quy định của những chuẩn mực nghề nghiệp hoặc chuẩn mực chuyên ngành của chuyên gia;

(2)      Được trình bày rõ ràng, sở hữu tham chiếu tới những mục tiêu đã được thống nhất với kiểm toán viên, phạm vi công việc thực hiện và những chuẩn mực ứng dụng;

(3)      Dựa trên một giai đoạn thích hợp và sở hữu tính tới những sự kiện xảy ra sau đó, nếu sở hữu;

(4)      Bị ngoại trừ, giới hạn hoặc hạn chế trong việc sử dụng và nếu sở hữu thì sở hữu tác động tới kiểm toán viên hay ko;

(5)      Dựa trên những thẩm định thích hợp về những sơ sót hoặc chênh lệch mà chuyên gia  gặp phải.

Những giả thiết, phương pháp và nguồn dữ liệu

Những giả thiết và phương pháp (hướng dẫn đoạn 12(b) Chuẩn mực này)

A35. Lúc công việc của chuyên gia là thẩm định những giả thiết và phương pháp liên quan, bao gồm cả những mô phỏng (nếu sở hữu), được Ban Giám đốc đơn vị được kiểm toán sử dụng trong việc thực hiện một ước tính kế toán, thì những thủ tục chủ yếu của kiểm toán viên là thẩm định xem chuyên gia đã soát xét đầy đủ những giả thiết và phương pháp đó hay chưa. Lúc công việc của chuyên gia là xây dựng một trị giá ước tính hoặc một khoảng trị giá ước tính để so sánh với trị giá ước tính của Ban Giám đốc đơn vị được kiểm toán, thì những thủ tục của kiểm toán viên chủ yếu là thẩm định những giả thiết và phương pháp đó, bao gồm cả những mô phỏng (nếu sở hữu), mà chuyên gia sử dụng.

A36. Đoạn 08, 13 và 15 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 540  nói tới những giả thiết và phương pháp được Ban Giám đốc đơn vị được kiểm toán sử dụng trong việc xây dựng những ước tính kế toán, kể cả trường hợp sử dụng mô phỏng mang tính chuyên môn hóa cao do chính đơn vị được kiểm toán xây dựng và đưa ra những quy định, hướng dẫn giúp kiểm toán viên thu thập đầy đủ bằng cớ kiểm toán thích hợp liên quan tới giả thiết và phương pháp của Ban Giám đốc. Đồng thời, những quy định và hướng dẫn này cũng trợ giúp kiểm toán viên lúc thẩm định những giả thiết và phương pháp của chuyên gia .

A37. Lúc công việc của chuyên gia  liên quan tới việc sử dụng những giả thiết và phương pháp quan yếu, kiểm toán viên cần xem xét và thẩm định những giả thiết và phương pháp đó sở hữu:

(1)      Được chấp nhận rộng rãi trong ngành nghề chuyên môn của chuyên gia;

(2)      Thích hợp với yêu cầu của phạm vi về lập và trình bày BCTC được ứng dụng;

(3)      Phụ thuộc vào việc sử dụng những mô phỏng mang tính chuyên môn hóa cao;

(4)      Thích hợp với những giả thiết và phương pháp của đơn vị được kiểm toán, và nếu ko thì lý do và tác động của sự khác biệt đó là gì.

Nguồn dữ liệu của chuyên gia (hướng dẫn đoạn 12(c) Chuẩn mực này)

A38. Lúc công việc của chuyên gia liên quan tới việc sử dụng nguồn dữ liệu quan yếu thì kiểm toán viên cần thực hiện những thủ tục sau đây để rà soát nguồn dữ liệu đó:

(1)      Xác nhận nguồn gốc của dữ liệu, bao gồm việc tìm hiểu (hoặc rà soát, nếu sở hữu thể) những kiểm soát nội bộ đối với những dữ liệu đó và cách thức dữ liệu đó được chuyển cho chuyên gia;

(2)      Soát xét dữ liệu để rà soát tính đầy đủ và tính nhất quán của dữ liệu.

A39. Trong nhiều trường hợp, kiểm toán viên sở hữu thể rà soát nguồn dữ liệu của chuyên gia. Tuy nhiên, trong một số trường hợp khác, do nguồn dữ liệu mà chuyên gia sử dụng sở hữu tính kỹ thuật cao liên quan tới ngành nghề chuyên môn của chuyên gia thì chính chuyên gia đó sở hữu thể tự rà soát nguồn dữ liệu. Nếu chuyên gia đã rà soát nguồn dữ liệu, kiểm toán viên cần phỏng vấn chuyên gia, giám sát hoặc soát xét quá trình rà soát nguồn dữ liệu của chuyên gia để thẩm định tính thích hợp, đầy đủ và chuẩn xác của dữ liệu.

Công việc của chuyên gia ko đầy đủ, thích hợp (hướng dẫn đoạn 13 Chuẩn mực này)

A40. Nếu kiểm toán viên kết luận là công việc của chuyên gia ko đầy đủ, thích hợp cho mục đích kiểm toán và kiểm toán viên ko thể khắc phục được vấn đề này thông qua những thủ tục kiểm toán bổ sung theo quy định tại đoạn 13 Chuẩn mực này, bao gồm cả việc kiểm toán viên và chuyên gia thực hiện thêm công việc hoặc thuê thêm chuyên gia khác, thì kiểm toán viên sở hữu thể phải trình bày ý kiến ko phải là ý kiến chấp nhận toàn phần trên báo cáo kiểm toán theo quy định tại đoạn 06(b) Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 705, do kiểm toán viên đã ko thu thập được đầy đủ bằng cớ kiểm toán thích hợp.

Dẫn chứng công việc của chuyên gia trong báo cáo kiểm toán (hướng dẫn đoạn 14 – 15 Chuẩn mực này)

A41. Trường hợp pháp luật và những quy định sở hữu yêu cầu, kiểm toán viên phải dẫn chứng tới công việc của chuyên gia trong báo cáo kiểm toán, ví dụ cho mục đích sáng tỏ trong ngành nghề công.

A42. Trường vừa ý kiến kiểm toán ko phải là ý kiến chấp nhận toàn phần và kiểm toán viên xét thấy cần thiết, kiểm toán viên sở hữu thể dẫn chứng công việc của chuyên gia để giảng giải cho ý kiến đó nhưng phải được sự chấp thuận trước của chuyên gia.


                                                                                                                                                                                                                                     Phụ lục

(Hướng dẫn đoạn A25 Chuẩn mực này)

CÁC VẤN ĐỀ CẦN XEM XÉT ĐỐI VỚI THỎA THUẬN GIỮA KIỂM TOÁN VIÊN VÀ CHUYÊN GIA BÊN NGOÀI

Phụ lục này hướng dẫn những vấn đề kiểm toán viên cần cân nhắc để đưa vào bất cứ thỏa thuận nào với chuyên gia bên ngoài của doanh nghiệp kiểm toán. Hướng dẫn này mang tính minh họa và ko bao gồm tất cả mọi trường hợp. Hướng dẫn này sở hữu thể được sử dụng kết hợp với những vấn đề được quy định trong Chuẩn mực kiểm toán này. Việc sở hữu đưa một khoản mục cụ thể nào đó vào trong thỏa thuận với chuyên gia hay ko phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể của cuộc kiểm toán. Hướng dẫn này cũng sở hữu thể giúp lựa chọn những vấn đề cần đưa vào trong thỏa thuận với chuyên gia nội bộ của doanh nghiệp kiểm toán.

A. Nội dung, phạm vi và mục tiêu của công việc của chuyên gia bên ngoài

(1)        Nội dung và phạm vi của những thủ tục cần được chuyên gia bên ngoài thực hiện;

(2)        Những mục tiêu công việc của chuyên gia bên ngoài liên quan tới tính trọng yếu và thẩm định rủi ro của vấn đề liên quan tới công việc của chuyên gia, và phạm vi về lập và trình bày BCTC được ứng dụng (nếu cần thiết);

(3)        Những chuẩn mực về kỹ thuật, những yêu cầu nghề nghiệp hoặc những yêu cầu của ngành mà chuyên gia bên ngoài phải tuân theo;

(4)        Những giả thiết và phương pháp, bao gồm những mô phỏng (nếu sở hữu) mà chuyên gia bên ngoài sử dụng và dẫn chứng tài liệu;

(5)        Ngày hiệu lực, hoặc giai đoạn rà soát (nếu sở hữu) của vấn đề chính trong công việc của chuyên gia, và yêu cầu liên quan tới những sự kiện xảy ra sau đó.

B.  Vai trò, trách nhiệm của kiểm toán viên và của chuyên gia bên ngoài  

(1)        Những chuẩn mực kế toán và kiểm toán, những yêu cầu của pháp luật và những quy định sở hữu liên quan;

(2)        Sự chấp thuận của chuyên gia bên ngoài đối với việc kiểm toán viên sử dụng báo cáo của chuyên gia, bao gồm việc dẫn chứng, hoặc công khai với các đối tác khác, ví dụ việc lấy đó làm cơ sở vật chất cho việc đưa ra ý kiến kiểm toán ko phải ý kiến chấp nhận toàn phần, hoặc nếu cần thiết là công khai báo cáo đó cho Ban Giám đốc hoặc Ban Kiểm soát của đơn vị được kiểm toán;

(3)        Nội dung và phạm vi soát xét của kiểm toán viên đối với công việc của chuyên gia bên ngoài;

(4)        Kiểm toán viên hay chuyên gia bên ngoài sẽ rà soát nguồn dữ liệu;

(5)        Tiếp cận của chuyên gia bên ngoài của doanh nghiệp kiểm toán với những ghi chép, tài liệu, nhân sự của đơn vị được kiểm toán và với chuyên gia do đơn vị được kiểm toán thuê;

(6)        Trật tự trao đổi thông tin giữa chuyên gia bên ngoài của doanh nghiệp kiểm toán và đơn vị được kiểm toán;

(7)        Tiếp cận của kiểm toán viên và chuyên gia bên ngoài với giấy tờ làm việc của các đối tác;

(8)        Sở hữu và kiểm soát giấy tờ làm việc trong và sau cuộc kiểm toán, kể cả những yêu cầu về lưu giữ tài liệu;

(9)        Trách nhiệm của chuyên gia bên ngoài để thực hiện công việc với sự thận trọng và kỹ năng cần thiết;

(10)   Năng lực và khả năng của chuyên gia bên ngoài để thực hiện công việc;

(11)   Kỳ vọng chuyên gia bên ngoài sẽ sử dụng mọi tri thức mà chuyên gia sở hữu liên quan tới cuộc kiểm toán, và nếu ko sẽ phải thông tin với kiểm toán viên;

(12)   Những hạn chế của chuyên gia bên ngoài liên quan tới báo cáo kiểm toán;

(13)   Những thỏa thuận để thông tin cho chuyên gia bên ngoài về kết luận kiểm toán liên quan tới công việc của chuyên gia.

C. Trao đổi thông tin và báo cáo

(1)        Phương pháp và tần suất của việc trao đổi thông tin, bao gồm:

–       Những phát hiện và kết luận của chuyên gia bên ngoài sẽ được báo cáo như thế nào (bằng văn bản, bằng lời, cập nhật thường xuyên cho nhóm kiểm toán…);

–       Xác định rõ những người trong nhóm kiểm toán thực hiện trao đổi thông tin với chuyên gia bên ngoài.

(2)        Thời khắc chuyên gia bên ngoài  hoàn thành công việc và báo cáo những phát hiện và kết luận cho kiểm toán viên;

(3)        Trách nhiệm của chuyên gia bên ngoài trong việc trao đổi kịp thời những tình huống xảy ra làm tác động tới tiến độ hoàn thành công việc, và bất kỳ nghi ngại hoặc hạn chế tiềm tàng nào đối với những phát hiện hoặc kết luận của chuyên gia;

(4)        Trách nhiệm của chuyên gia bên ngoài  trong việc trao đổi kịp thời những trường hợp mà đơn vị được kiểm toán hạn chế việc tiếp cận của chuyên gia với những ghi chép, tài liệu, nhân sự hay chuyên gia do đơn vị được kiểm toán thuê;

(5)        Trách nhiệm của chuyên gia bên ngoài  trong việc trao đổi với kiểm toán viên tất cả những thông tin mà chuyên gia cho là thích hợp với cuộc kiểm toán, bao gồm bất kỳ thay đổi nào so với những lần trao đổi trước đó;

(6)        Trách nhiệm của chuyên gia bên ngoài  trong việc trao đổi những trường hợp sở hữu thể làm phát sinh nguy cơ tác động tới tính khách quan của chuyên gia, và những giải pháp bảo vệ sở hữu thể loại bỏ hoặc giảm bớt những nguy cơ đó xuống mức sở hữu thể chấp nhận được.

D. Bảo mật

Chuyên gia bên ngoài phải tuân thủ những yêu cầu về bảo mật, bao gồm:

(1)        Những yêu cầu bảo mật theo chuẩn mực và những quy định về đạo đức nghề nghiệp ứng dụng cho kiểm toán viên;

(2)        Những yêu cầu khác theo pháp luật và những quy định, nếu sở hữu;

(3)        Những điều khoản bảo mật cụ thể do đơn vị được kiểm toán yêu cầu (nếu sở hữu)./.

 

*****

1/5 - (1 bình chọn)

Bình luận