Thuận lợi của Việt Nam trong vấn đề xuất khẩu tôm cho các nước đang phát triển

1 Điều kiện tự nhiên

Vị trí địa lí của Việt Nam là niềm ước mong của rất nhiều tất cả quốc gia trên toàn cầu. Với 3260 km bờ biển từ Móng Mẫu tới Hà Tiên trải qua 13 vĩ độ từ 823’ vĩ độ bắc tới 2129′ vĩ độ bắc. Diện tích vùng nội thủy và lãnh hải của Việt Nam rộng 226000 km và vùng biển đặc quyền kinh tế trên một triệu km rộng gấp 3 lần diện tích đất liên.

Trên vùng biển Việt Nam mang trên 4000 hòn đảo, trong đó mang nhiều đảo to như: Cô Tô, Cát Bà, Phú Quốc… là nơi mang nhiều tiềm năng để phát triển du lịch đồng thời đã, đang và sẽ được xây dựng thành một tuyến căn cứ cung ứng những nhà cung cấp hậu cần, chu chuyển sản phẩm cho những đội tàu khai thác hải sản, đồng thời là nơi trú ngụ của tàu thuyền trong mùa mưa bão.

Ngoài ra nước ta còn mang 660 nghìn ha vùng nước lợ, đây là môi trường giàu chất dinh dưỡng cho thực vật thủy sinh.. Là nơi trú ngụ, sinh sản, sinh trưởng của tôm he, tôm nương, tôm rảo, tôm vàng, cá đối, cá vược, cá tráp, cá trai, cá bớp, cua biển…

2 Diện tích nuôi tôm mang xu hướng tăng mạnh

Theo Phạm Xuân Thuỷ (2006) năm 2005 diện tích và sản lượng tôm nước lợ trên cả nước phân theo những vùng gồm: ven biển Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ, Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ và ĐBSCL được thống kê trong (Bảng 1). ĐBSCL mang diện tích nuôi và sản lượng tôm nước lợ cao nhất so với những vùng nuôi còn lại, trong đó Đông Nam Bộ và ĐBSCL hai vùng nuôi thuộc Nam bộ

Diện tích tôm nuôi nước lợ cả nước năm 2005 là 604.479 ha (Bảng 2) so với năm 1999 tăng 394.031 ha (gấp 1,87 lần), mức tăng bình quân 31,2% /năm. Những tỉnh ven biển Đồng bằng sông Cửu Lengthy mang diện tích nuôi tôm nước lợ to nhất là 535.145 ha (năm 2005) (chiếm 88,53% diện tích nuôi tôm nước lợ của cả nước).

Theo nguồn số liệu của Tổng cục thống kê, sản lượng tôm nước lợ tại Nam Bộ những năm từ 2007 -2009 đạt trên 300.000 tấn. Trong lúc những năm từ 1995 – 1999 mới chỉ dưới 50.000 tấn (hình 1)

Theo thống kê của Bộ NN & PTNT, tính tới tháng 8-2008 tổng diện tích nuôi tôm nước lợ của những tỉnh ven biển ĐBSCL là 539.607ha, chiếm 89,3% tổng diện tích cả nước; trong đó, nuôi tôm sú là 538.800ha, tôm thẻ chân trắng 807ha. Diện tích nuôi tôm sú tập trung chủ yếu ở những tỉnh: Cà Mau (257.000ha), Bạc Liêu (121.811ha) và Kiên Giang (77.218ha)…

ĐBSCL mang 46.257ha nuôi tôm thâm canh và bán thâm canh, diện tích còn lại là nuôi tôm quảng canh và quảng canh cải tiến (Cà Mau và Bạc Liêu tập trung nhiều nhất, 90%). Những tỉnh khu vực Đông Nam Bộ, diện tích nuôi tôm sú là 18.843ha và nuôi tôm chân trắng là 129ha.

Sản lượng thu hoạch, tính riêng khu vực ĐBSCL là 160.566 tấn, chiếm 76,3% tổng sản lượng thu của cả nước, chủ yếu là tôm sú. Những tỉnh mang sản lượng tôm sú cao là Cà Mau (68.500 tấn), Bạc Liêu (36.211 tấn), Kiên Giang (13.623 tấn)… Năng suất nuôi tôm sú thâm canh trung bình 3-4 tấn/ha/vụ 4 tháng.

Năm 2010, diện tích nuôi tôm sú trong vùng đạt hơn 560 nghìn ha, sản lượng hơn 293 nghìn tấn; trong đó, tỉnh Cà Mau mang sắp 247 nghìn ha, Bạc Liêu 117.364 ha, Kiên Giang hơn 72 nghìn ha… Từ năm 2000 tới nay, những tỉnh đã chuyển hơn 300 nghìn ha ruộng trũng trồng lúa kém hiệu quả sang NTTS; riêng năm 2006, chuyển sắp 6.500 ha.

Diện tích nuôi tôm sú năm 2010 giảm sắp 16.000 ha so với năm 2009 do hệ thống tiêu thoát nước thải chưa đáp ứng nhu cầu và chưa ngăn chặn được dịch bệnh

Tháng 8/2010, sản lượng thu hoạch tôm nước lợ đã đạt 222.480 tấn, trên khoảng 39% diện tích. Tương tự, với 61% diện tích tôm chưa thu hoạch cùng với cùng với diện tích nuôi thêm trong 4 tháng cuối năm, sản lượng tôm nước lợ nuôi năm nay mang thể đạt tới 500.000 tấn.

Theo quy hoạch của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn thì hướng đi trong tương lai của đồng bằng ven biển Nam Bộ là phát triển nuôi tôm sú theo chiều sâu. Tới năm 2015, mang 546.000 ha vào nuôi tôm sú, giảm 768 ha so với năm 2010 nhưng sản lượng sẽ đạt 463.000 tấn, 80% sản lượng sẽ được xuất khẩu với trị giá hàng năm ít nhất là 1,5 tỉ USD.

Hình thức nuôi phổ biến là quảng canh, quảng canh cải tiến, bán thâm canh, thâm canh. Trong đó, diện tích nuôi bán thâm canh và thâm canh chiếm khoảng 20% diện tích để sản lượng nuôi bán thâm canh và thâm canh chiếm 51% tổng sản lượng tôm, sản lượng nuôi quảng canh cải tiến chiếm 35%, sản lượng tôm lúa, tôm rừng chiếm 14% tổng sản lượng.

Năng suất tôm nuôi quảng canh phấn đấu từ 0,35-0,45 tấn/ha, nuôi quảng canh cải tiến trên ruộng lúa (tôm lúa) đạt từ 0,4-0,5 tấn/ha, nuôi tôm rừng 0,15-0,20 tấn/ha, nuôi thâm canh-bán thâm canh đạt trung bình 2,0-3,5 tấn/ha. Hiện tại năng suất tôm nuôi trung bình của vùng đạt 0,7 tấn/ha/năm và phấn đấu tới năm 2015 đạt 0,85 tấn/ha.

Tới hết tháng 8 năm 2013, ước diện tích nuôi tôm cả nước đạt 600.000 ha, trong đó diện tích nuôi tôm sú là 570.000 ha, tôm thẻ chân trắng là 25.200 ha. Sản lượng thu hoạch tôm ước đạt 133.000 tấn, trong đó tôm sú là 93.000 tấn, tôm thẻ chân trắng là 40.000 tấn.

Về mặt hàng tôm thẻ chân trắng, 7 tháng đầu năm xuất khẩu tăng 51,5% so với cùng kỳ năm 2012 (đạt 609 triệu USD) và chiếm 43,7% trong tổng kim ngạch xuất khẩu tôm của Việt Nam, trong lúc xuất khẩu tôm sú chỉ tăng 1,3% so với cùng kỳ năm 2012

3 Sản phẩm đã đáp ứng tiêu chuẩn của những nước nhập khẩu

Bộ thủy sản đã ban hành hàng loạt những tiêu chuẩn ngành về điêù kiện đảm bảo an toàn vệ sinh của tàu cá, cảng cá, chợ cá, hạ tầng thu sắm, hạ tầng sản xuất nước đá, sơ chế thủy sản, kho lạnh, hạ tầng bán lẻ… Xây dựng và ban hành những tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm tương đương với tiêu chuẩn cuả những nước nhập khẩu. Công việc rà soát, kiểm soát về an toàn vệ sinh thực phẩm đã được chuyển đổi từ rà soát sản phẩm cuối cùng sang quản lí và thực hiện những giải pháp về an toàn vệ sinh thực phẩm theo hệ thống xuyên suốt từ khâu sản xuất vật liệu tới thu sắm và chế biến xuất khẩu.

Với sự nỗ lực của những cơ quan quản lí cùng những doanh nghiệp, tháng 11/1999 Việt Nam đã chính thức được xác nhận vào danh sách những nước xuất khẩu thủy sản vào EU với 18 doanh nghiệp. Tới nay đã nâng lên 153 đơn vị mang code xuất khẩu đi EU chiếm 38,7% trong tổng số hạ tầng chế biến hiện mang, khoảng 300 đơn vị ứng dụng HACCP đủ tiêu chuẩn xuất hàng vào Mỹ. Những doanh nghiệp này mang trị giá kim ngạch xuất khẩu chiếm trên 80% tổng kim ngạch xuất khẩu của toàn ngành.

Những nỗ lực đảm bảo đáp ứng những tiêu chuẩn khó tính về vệ sinh an toàn thực phẩm, tiêu chuẩn kỹ thuật ko chỉ của riêng Nhà nước mà từ những doanh nghiệp, sản phẩm tôm Việt Nam đã và đang tiến xa hơn và mang thể xâm nhập và chiếm lĩnh thị trường thủy sản Mỹ.

4 Đã mang một số kỹ thuật cao trong chế biến và nuôi trồng

Rào cản to cho xuất khẩu tôm Việt Nam sang thị trường Mỹ hiện nay là Mỹ đã đưa ra những quy định về tiêu chuẩn chất lượng ngặt nghèo mà những quy định này chủ yếu đối với những sản phẩm mang nguồn gốc nuôi trồng. Vì vậy để đảm bảo chất lượng cho hàng tôm xuất khẩu thì công việc nuôi trồng phải được xem là một quá trình đòi hỏi phải làm tốt ở tất cả những khâu: từ chuẩn bị khu nuôi, công việc giống, thức ăn, quá trình chăm sóc, theo dõi bệnh trong quá trình nuôi, thu hoạch và vận chuyển tới khu chế biến.

Hiện nay ngành thủy sản đã tập trung nghiên cứu kỹ thuật sản xuất giống những đối tượng trị giá xuất khẩu như tôm sú, tôm rảo, tôm càng xanh… trong đó một số đối tượng đã đi vào sản xuất đại trà. Đồng thời cũng đã nhập khẩu kỹ thuật sản xuất giống tôm thể chân trắng… bước đầu mang kết quả khả quan.

Hạ tầng vật chất kỹ thuật cho ngành chế biến tôm phát triển khánhanh. Năm 2000 cả nước mang 272 hạ tầng chế biến thủy sản, trong đó mang 246 hạ tầng chế biến đông lạnh, 65 dây chuyền IQF, với tổng công suất cấp đông là 2000 tấn/ngày. Cuối năm 2002 tổng số doanh nghiệp chế biến thủy sản đông lạnh là 235 với tổng công suất là 3147 tấn/ngày. Phân chia theo vùng như sau miền Bắc 4%, miền Trung 27,2%, miền Nam 68,8%. Tương tự những hạ tầng chế biến về cơ bản đã được xây dựng theo quy hoạch. Gần như những hạ tầng chế biến đều mang nhà xưởng,nhà kho, trang thiết bị, dụng cụ vệ sinh, hệ thống xử lí nước thải, trang thiết bị rà soát sản phẩm đều đạt tiêu chuẩn chất lượng. Nhiều hạ tầng tiến hành sản xuất theo phương thức công nghiệp. Việc ứng dụng hệ thống quản lí chất lượng và những quy định về bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm ngày càng phổ biến.

Qua việc phân tích những điểm mạnh của tôm Việt Nam chúng ta thấy rõ được những ưu thế của sản phẩm. Từ những lợi thế về điều kiện tự nhiên, rộng rãi hóa về sản phẩm… cho tới những nỗ lực đổi mới kỹ thuật để tăng chất lượng sản phẩm, tôm Việt Nam mang thể tự tín bước vào thị trường Mỹ, Nhật Bản. Nếu phát huy được những lợi thế này để tăng năng lực khó khăn thì tôm Việt Nam sẽ ngày càng tiến xa hơn nữa ko chỉ trên thị trường Mỹ,Nhật Bản mà còn nhiều thị trường to khác nữa.

5 Những doanh nghiệp chế biến tôm xuất khẩu ngày một nhiều và mang sản lượng cao.

Ví dụ tình hình sản xuất tôm xuất khẩu ở doanh nghiệp Thông thuận – Ninh Thuận

Với thế mạnh trong ngành nghề tôm giống và tôm thương phẩm và nguồn nguyện liệu chủ động, chất lượng, năm 2009 doanh nghiệp đã mạnh dạn đầu tư vào ngành nghề chế biến xuất khẩu thủy sản. Tới nay, doanh nghiệp đã mang 2 nhà máy đang hoạt động với sản phẩm đầu ra đạt đầy đủ những tiêu chuẩn khó tính của quốc tế như International GAP 3 sao, ACC 3 sao, HACCP, IFS, HALA… tạo ra nguồn sản phẩm thủy sản xuất khẩu chất lượng xuất khẩu sang những thị trường to trên toàn toàn cầu, đặc trưng là những thị trường EU, Nhật Bản, Mỹ, Trung Đông, Hàn Quốc,v.v…

Hiện tại, doanh nghiệp đang đầu tư xây dựng nhà máy chế biến tôm số 2 tại cụm công nghiệp Thanh Hải, tp Phan Rang – Tháp Chàm dự kiến đi vào hoạt động vào quý 2 năm 2013.

Ngoài ra, doanh nghiệp còn đang xúc tiến đầu tư thêm một nhà máy chế biến thủy sản xuất khẩu Thông Thuận – Kiên Giang tại khu công nghiệp Thạnh Lộc, thị xã Châu Thành, tỉnh Kiên Giang

Thông Thuận – Ninh Thuận với 2 nhà máy chế biến:

Nhà máy chế biến số 1 tại số 104, Ngô Gia Tự, tp Phan Rang – Tháp Chàm. Hiện mang hơn 1.000 người lao động làm việc ổn định với công suất trên 3.000 tấn thành phẩm/ năm, tương đương doanh số trên 20 triệu USD/ năm.

Nhà máy chế biến số 2: được xây dựng trên diện tích 33.000 m2 với tổng số vốn đầu tư 260 tỉ. Theo thiết kế, lúc đi vào hoạt động, nhà máy sản xuất 8.000 tấn thành phẩm/ năm, tương đương doanh số trên 50 triệu USD/ năm. Sản xuất việc làm ổn định cho hơn 2.000 lao động địa phương và là nhà máy chế biến tôm to nhất khu vực miền Trung.

Trực thuộc doanh nghiệp cổ phần thủy sản Thông Thuận – Cam Ranh. Nhà máy chế biến mang vị trí tại lô A1,A11, A12, A13, A14 khu công nghiệp Suối Dầu, thị xã Cam Lâm, tỉnh Khánh Hòa. Với số cán bộ người lao động viên trên 1.500 người. Sở hữu công suất 4.600 tấn thành phẩm/ năm. Doanh số 30 triệu USD/ năm.

Thông Thuận – Kiên Giang : Được thiết kế với 2 phân xưởng chế biến + Phân xưởng chế biến tôm xuất khẩu với sản lượng hàng năm lên tới 7.000 – 8.000 tấn thành phầm/ năm. Dự kiến sẽ bước vào hoạt động năm 2014 và doanh số hằng năm lên tới 50 triệu USD/ năm.
Phân xưởng chế biến cá xuất khẩu với sản lượng hàng năm lên tới 7.500 – 8.000 tấn thành phẩm/ năm. Theo kế hoạch, phân xưởng chế biến cá sẽ đi vào hoạt động năm 2015 với năng lực chế biến lên tới 20 triệu USD/ năm. Lúc đi vào hoạt động, nhà máy sẽ cung ứng việc làm ổn định cho 3.000 lao động địa phương, đồng thời bảo đảm đầu ra ổn định cho sản phẩm từ những farm nuôi của doanh nghiệp với dự kiến sẽ lên tới 10.000 – 13.000 tấn tôm vật liệu/năm vào năm 2014.

Rate this post

Bình luận