CHUẨN MỰC KẾ TOÁN SỐ 14

CHUẨN MỰC SỐ 14 – DOANH THU VÀ THU NHẬP KHÁC

QUY ĐỊNH CHUNG
01. Mục đích của chuẩn mực này là quy định và hướng dẫn những nguyên tắc và phương pháp kế toán
doanh thu và thu nhập khác, gồm: Những loại doanh thu, thời khắc ghi nhận doanh thu, phương
pháp kế toán doanh thu và thu nhập khác làm hạ tầng ghi sổ kế toán và lập BCTC.
02. Chuẩn mực này vận dụng trong kế toán những khoản doanh thu và thu nhập khác phát sinh từ những
giao dịch và nghiệp vụ sau:
(a) Bán hàng: Bán sản phẩm do doanh nghiệp sản xuất ra và bán hàng hóa sắm vào;
(b) Phân phối nhà sản xuất: Thực hiện công việc đã thỏa thuận theo hợp đồng trong một hoặc nhiều kỳ kế toán;
(c) Tiền lãi, tiền bản quyền, cổ tức và lợi nhuận được chia.
Tiền lãi: Là số tiền thu được phát sinh từ việc cho người khác sử dụng tiền, những khoản tương
đương tiền hoặc những khoản còn nợ doanh nghiệp, như: Lãi cho vay, lãi tiền gửi, lãi đầu tư trái
phiếu, tín phiếu, chiết khấu trả tiền …;
Tiền bản quyền: Là số tiền thu được phát sinh từ việc cho người khác sử dụng tài sản như: Bằng
sáng chế, nhãn hiệu thương nghiệp, bản quyền tác giả, phần mềm máy vi tính ….;
Cổ tức và lợi nhuận được chia: Là số tiền lợi nhuận được chia từ việc nắm giữ cổ phiếu hoặc góp vốn.
(d) Những khoản thu nhập khác ngoài những giao dịch và nghiệp vụ tạo ra doanh thu kể trên (Nội dung
những khoản thu nhập khác quy định tại đoạn 30).
Chuẩn mực này ko vận dụng cho kế toán những khoản doanh thu và thu nhập khác được quy định ở
những chuẩn mực kế toán khác.
03. Những thuật ngữ trong chuẩn mực này được hiểu như sau:
Doanh thu: Là tổng trị giá những lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ
những hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ
sở hữu.
Chiết khấu thương nghiệp: Là khoản doanh nghiệp bán khuyến mại niêm yết cho khách hàng sắm hàng
với khối lượng to.
Khuyến mãi hàng bán: Là khoản giảm trừ cho người sắm do hàng hóa kém phẩm chất, sai quy cách
hoặc lạc hậu thị hiếu.
Trị giá hàng bán bị trả lại: Là trị giá khối lượng hàng bán đã xác định là tiêu thụ bị khách hàng trả
lại và từ chối trả tiền.
Chiết khấu trả tiền: Là khoản tiền người bán giảm tiền cho người sắm, do người sắm thanh
toán tiền sắm hàng trước thời hạn theo hợp đồng.
Thu nhập khác: Là khoản thu góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu từ hoạt động ngoài những hoạt
động tạo ra doanh thu.
Trị giá hợp lý: Là trị giá tài sản sở hữu thể trao đổi hoặc trị giá một khoản nợ được trả tiền một cách
tự nguyện giữa các đối tác sở hữu đầy đủ hiểu biết trong sự trao đổi ngang giá.
NỘI DUNG CHUẨN MỰC
04. Doanh thu chỉ bao gồm tổng trị giá của những lợi ích kinh tế doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu
được. Những khoản thu hộ bên thứ ba ko phải là nguồn lợi ích kinh tế, ko làm tăng vốn chủ
sở hữu của doanh nghiệp sẽ ko được coi là doanh thu (Ví dụ: Lúc người nhận đại lý thu hộ
tiền bán hàng cho đơn vị chủ hàng, thì doanh thu của người nhận đại lý chỉ là tiền hoả hồng
được lợi). Những khoản góp vốn của cổ đông hoặc chủ sở hữu làm tăng vốn chủ sở hữu
nhưng ko là doanh thu.
XÁC ĐỊNH DOANH THU
05. Doanh thu được xác định theo trị giá hợp lý của những khoản thu đã thu hoặc sẽ thu được.
06. Doanh thu phát sinh từ giao dịch được xác định bởi thỏa thuận giữa doanh nghiệp với bên sắm
hoặc bên sử dụng tài sản. Nó được xác định bằng trị giá hợp lý của những khoản thu hoặc sẽ thu
được sau lúc trừ (-) những khoản chiết khấu thương nghiệp, chiết khấu trả tiền, khuyến mại hàng bán
và trị giá hàng bán bị trả lại.
07. Đối với những khoản tiền hoặc tương đương tiền ko được nhận ngay thì doanh thu được xác
định bằng cách quy đổi trị giá danh nghĩa của những khoản sẽ thu được trong tương lai về trị giá
thực tế tại thời khắc ghi nhận doanh thu theo tỷ lệ lãi suất hiện hành. Trị giá thực tế tại thời khắc
ghi nhận doanh thu sở hữu thể nhỏ hơn trị giá danh nghĩa sẽ thu được trong tương lai.
08. Lúc hàng hóa hoặc nhà sản xuất được trao đổi để lấy hàng hóa hoặc nhà sản xuất tương tự về thực chất
và trị giá thì việc trao đổi đó ko được coi là một giao dịch tạo ra doanh thu.
Lúc hàng hóa hoặc nhà sản xuất được trao đổi đế lấy hàng hóa hoặc nhà sản xuất khác ko tương tự thì việc
trao đổi đó được coi là một giao dịch tạo ra doanh thu. Trường hợp này doanh thu được xác
định bằng trị giá hợp lý của hàng hóa hoặc nhà sản xuất nhận về, sau lúc điều chỉnh những khoản tiền
hoặc tương đương tiền trả thêm hoặc thu thêm. Lúc ko xác định được trị giá hợp lý của
hàng hóa hoặc nhà sản xuất nhận về thì doanh thu được xác định bằng trị giá hợp lý của hàng hóa
hoặc nhà sản xuất đem trao đổi, sau lúc điều chỉnh những khoản tiền hoặc tương đương tiền trả thêm
hoặc thu thêm.
NHẬN BIẾT GIAO DỊCH
09. Tiêu chuẩn nhận diện giao dịch trong chuẩn mực này được vận dụng riêng biệt cho từng giao dịch.
Trong một số trường hợp, những tiêu chuẩn nhận diện giao dịch cần vận dụng tách biệt cho từng bộ
phận của một giao dịch đơn lẻ để phản ánh thực chất của giao dịch đó. Ví dụ: lúc trong giá bán
một sản phẩm sở hữu một khoản đã định trước cho việc sản xuất nhà sản xuất sau bán hàng thì khoản
doanh thu từ việc sản xuất nhà sản xuất sau bán hàng sẽ được dời lại cho tới lúc doanh nghiệp thực
hiện nhà sản xuất đó. Tiêu chuẩn nhận diện giao dịch còn được vận dụng cho hai hay nhiều giao dịch
đồng thời sở hữu quan hệ với nhau về mặt thương nghiệp. Trường hợp này phải xem xét chúng trong
mối quan hệ tổng thể. Ví dụ, doanh nghiệp thực hiện việc bán hàng và đồng thời ký một hợp
đồng khác để sắm lại chính những hàng hóa đó sau một thời kì thì phải đồng thời xem xét cả hai
hợp đồng và doanh thu ko được ghi nhận.
DOANH THU BÁN HÀNG
10. Doanh thu bán hàng được ghi nhận lúc đồng thời thỏa mãn tất cả năm (5) điều kiện sau:
(a) Doanh nghiệp đã chuyển giao phần to rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản
phẩm hoặc hàng hóa cho người sắm;
(b) Doanh nghiệp ko còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hàng hóa
hoặc quyền kiểm soát hàng hóa;
(c) Doanh thu được xác định tương đối vững chắc;
(d) Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng;
(e) Xác định được giá thành liên quan tới giao dịch bán hàng.
11. Doanh nghiệp phải xác định thời khắc chuyển giao phần to rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở
hữu hàng hóa cho người sắm trong từng trường hợp cụ thể. Trong hầu hết những trường hợp, thời
điểm chuyển giao phần to rủi ro trùng với thời khắc chuyển giao lợi ích gắn liền với quyền sở
hữu hợp pháp hoặc quyền kiểm soát hàng hóa cho người sắm.
12. Trường hợp doanh nghiệp vẫn còn chịu phần to rủi ro gắn liền với quyền sở hữu hàng hóa
thì giao dịch ko được coi là hoạt động bán hàng và doanh thu ko được ghi nhận. Doanh
nghiệp còn phải chịu rủi ro gắn liền với quyền sở hữu hàng hóa dưới nhiều hình thức khác nhau,
như:
(a) Doanh nghiệp còn phải chịu trách nhiệm để đảm bảo cho tài sản được hoạt động bình
thường mà việc này ko nằm trong những điều khoản bảo hành thông thường;
(b) Lúc việc trả tiền tiền bán hàng còn chưa vững chắc vì phụ thuộc vào người sắm hàng
hóa đó;
(c) Lúc hàng hóa được giao còn chờ lắp đặt và việc lắp đặt đó là một phần quan yếu của
hợp đồng mà doanh nghiệp chưa hoàn thành;
(d) Lúc người sắm sở hữu quyền hủy bỏ việc sắm hàng vì một lý do nào đó được nêu trong hợp
đồng sắm bán và doanh nghiệp chưa vững chắc về khả năng hàng bán sở hữu bị trả lại hay
ko.
13. Nếu doanh nghiệp chỉ còn phải chịu một phần nhỏ rủi ro gắn liền với quyền sở hữu hàng hóa
thì việc bán hàng được xác định và doanh thu được ghi nhận. Ví dụ: doanh nghiệp còn nắm giữ
giấy tờ về quyền sở hữu hàng hóa chỉ để đảm bảo sẽ nhận được đủ những khoản trả tiền.
14. Doanh thu bán hàng được ghi nhận chỉ lúc đảm bảo là doanh nghiệp nhận được lợi ích kinh tế
từ giao dịch. Trường hợp lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng còn phụ thuộc yếu tố ko chắc
chắn thì chỉ ghi nhận doanh thu lúc yếu tố ko vững chắc này đã xử lý xong (ví dụ, lúc doanh
nghiệp ko vững chắc là Chính phủ nước sở tại sở hữu chấp nhận chuyển tiền bán hàng ở nước ngoài về hay ko). Nếu doanh thu đã được ghi nhận trong trường hợp chưa thu được tiền thì lúc xác định khoản tiền nợ phải thu này là ko thu được thì phải hạch toán vào giá thành sản xuất, kinh doanh trong kỳ mà ko được ghi giảm doanh thu. Lúc xác định khoản phải thu là ko vững chắc thu được (Nợ phải thu khó đòi) thì phải lập dự phòng nợ phải thu khó đòi mà ko ghi giảm doanh thu. Những khoản nợ phải thu khó đòi lúc xác định thực sự là ko đòi được thì được bù đắp bằng nguồn dự phòng nợ phải thu khó đòi.
15. Doanh thu và giá thành liên quan tới cùng một giao dịch phải được ghi nhận đồng thời theo
nguyên tắc thích hợp. Những giá thành, bao gồm cả giá thành phát sinh sau ngày giao hàng (như giá thành
bảo hành và những giá thành khác), thường được xác định vững chắc lúc những điều kiện ghi nhận doanh
thu được thỏa mãn. Những khoản tiền nhận trước của khách hàng ko được ghi nhận là doanh
thu mà được ghi nhận là một khoản nợ phải trả tại thời khắc nhận tiền trước của khách hàng.
Khoản nợ phải trả về số tiền nhận trước của khách hàng chỉ được ghi nhận là doanh thu lúc đồng
thời thỏa mãn năm (5) điều kiện quy định ở đoạn 10.
DOANH THU CUNG CẤP DỊCH VỤ
16. Doanh thu của giao dịch sản xuất nhà sản xuất được ghi nhận lúc kết quả của giao dịch đó được
xác định một cách đáng tin cậy. Trường hợp giao dịch về sản xuất nhà sản xuất liên quan tới nhiều kỳ
thì doanh thu được ghi nhận trong kỳ theo kết quả phần công việc đã hoàn thành vào ngày lập
Bảng Cân đối kế toán của kỳ đó. Kết quả của giao dịch sản xuất nhà sản xuất được xác định lúc thỏa
mãn tất cả bốn (4) điều kiện sau:
(a) Doanh thu được xác định tương đối vững chắc;
(b) Mang khả năng thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch sản xuất nhà sản xuất đó;
(c) Xác định được phần công việc đã hoàn thành vào ngày lập Bảng Cân đối kế toán;
(d) Xác định được giá thành phát sinh cho giao dịch và giá thành để hoàn thành giao dịch sản xuất
nhà sản xuất đó.
17. Trường hợp giao dịch về sản xuất nhà sản xuất thực hiện trong nhiều kỳ kế toán thì việc xác định
doanh thu của nhà sản xuất trong từng thời kỳ thường được thực hiện theo phương pháp tỷ lệ hoàn
thành. Theo phương pháp này, doanh thu được ghi nhận trong kỳ kế toán được xác định theo tỷ
lệ phần công việc đã hoàn thành.
18. Doanh thu sản xuất nhà sản xuất chỉ được ghi nhận lúc đảm bảo là doanh nghiệp nhận được lợi
ích kinh tế từ giao dịch. Lúc ko thể thu hồi được khoản doanh thu đã ghi nhận thì phải hạch
toán vào giá thành mà ko được ghi giảm doanh thu. Lúc ko vững chắc thu hồi được một
khoản mà trước đó đã ghi vào doanh thu (Nợ phải thu khó đòi) thì phải lập dự phòng nợ phải thu
khó đòi mà ko ghi giảm doanh thu. Khoản nợ phải thu khó đòi lúc xác định thực sự là ko
đòi được thì được bù đắp bằng nguồn dự phòng nợ phải thu khó đòi.
19. Doanh nghiệp sở hữu thể ước tính doanh thu sản xuất nhà sản xuất lúc thỏa thuận được với bên đối tác
giao dịch những điều kiện sau:
(a) Trách nhiệm và quyền của mỗi bên trong việc sản xuất hoặc nhận nhà sản xuất;
(b) Giá trả tiền;
(c) Thời hạn và phương thức trả tiền.
Để ước tính doanh thu sản xuất nhà sản xuất, doanh nghiệp phải sở hữu hệ thống kế hoạch tài chính và kế
toán thích hợp. Lúc cần thiết, doanh nghiệp sở hữu quyền xem xét và sửa đổi cách ước tính doanh thu
trong quá trình sản xuất nhà sản xuất.
20. Phần công việc đã hoàn thành được xác định theo một trong ba phương pháp sau, tùy thuộc
vào thực chất của nhà sản xuất:
(a) Tìm hiểu phần công việc đã hoàn thành;
(b) So sánh tỷ lệ (%) giữa khối lượng công việc đã hoàn thành với tổng khối lượng công việc
phải hoàn thành;
(c) Tỷ lệ (%) giá thành đã phát sinh so với tổng giá thành ước tính để hoàn thành toàn bộ giao dịch
sản xuất nhà sản xuất.
Phần công việc đã hoàn thành ko phụ thuộc vào những khoản trả tiền định kỳ hay những khoản
ứng trước của khách hàng.
21. Trường hợp nhà sản xuất được thực hiện bằng nhiều hoạt động khác nhau mà ko tách biệt
được, và được thực hiện trong nhiều kỳ kế toán nhất định thì doanh thu từng kỳ được ghi nhận
theo phương pháp bình quân. Lúc sở hữu một hoạt động cơ bản so với những hoạt động khác thì việc ghi
nhận doanh thu được thực hiện theo hoạt động cơ bản đó.
22. Lúc kết quả của một giao dịch về sản xuất nhà sản xuất ko thể xác định được vững chắc thì doanh
thu được ghi nhận tương ứng với giá thành đã ghi nhận và sở hữu thể thu hồi.
23. Trong giai đoạn đầu của một giao dịch về sản xuất nhà sản xuất, lúc chưa xác định được kết quả một
cách vững chắc thì doanh thu được ghi nhận bằng giá thành đã ghi nhận và sở hữu thể thu hồi được.
Nếu giá thành liên quan tới nhà sản xuất đó vững chắc ko thu hồi được thì ko ghi nhận doanh
thu, và giá thành đã phát sinh được hạch toán vào giá thành để xác định kết quả kinh doanh trong kỳ.
Lúc sở hữu chứng cớ tin cậy về những giá thành đã phát sinh sẽ thu hồi được thì doanh thu được ghi
nhận theo quy định tại đoạn 16.
DOANH THU TỪ TIỀN LÃI, TIỀN BẢN QUYỀN, CỔ TỨC VÀ LỢI NHUẬN ĐƯỢC CHIA
24. Doanh thu phát sinh từ tiền lãi, tiền bản quyền, cổ tức và lợi nhuận được chia của doanh
nghiệp được ghi nhận lúc thỏa mãn đồng thời hai (2) điều kiện sau:
(a) Mang khả năng thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch đó;
(b) Doanh thu được xác định tương đối vững chắc.
25. Doanh thu từ tiền lãi, tiền bản quyền, cổ tức và lợi nhuận được chia được ghi nhận trên hạ tầng:
(a) Tiền lãi được ghi nhận trên hạ tầng thời kì và lãi suất thực tế từng kỳ;
(b) Tiền bản quyền được ghi nhận trên hạ tầng dồn tích thích hợp với hợp đồng;
(c) Cổ tức và lợi nhuận được chia được ghi nhận lúc cổ đông được quyền nhận cổ tức hoặc
các đối tác tham gia góp vốn được quyền nhận lợi nhuận từ việc góp vốn.
26. Lãi suất thực tế là tỷ lệ lãi sử dụng để quy đổi những khoản tiền nhận được trong tương lai trong suốt
thời kì cho bên khác sử dụng tài sản về trị giá ghi nhận ban sơ tại thời khắc chuyển giao tài
sản cho bên sử dụng. Doanh thu tiền lãi bao gồm số phân bổ những khoản chiết khấu, phụ trội, những
khoản lãi nhận trước hoặc những khoản chênh lệch giữa trị giá ghi sổ ban sơ của dụng cụ nợ và
trị giá của nó lúc đáo hạn.
27. Lúc tiền lãi chưa thu của một khoản đầu tư đã được dồn tích trước lúc doanh nghiệp sắm lại
khoản đầu tư đó, thì lúc thu được tiền lãi từ khoản đầu tư, doanh nghiệp phải phân bổ vào những kỳ
trước lúc nó được sắm. Chỉ sở hữu phần tiền lãi của những kỳ sau lúc khoản đầu tư được sắm mới được
ghi nhận là doanh thu của doanh nghiệp. Phần tiền lãi của những kỳ trước lúc khoản đầu tư được
sắm được hạch toán khuyến mại trị của chính khoản đầu tư đó.
28. Tiền bản quyền được tính dồn căn cứ vào những điều khoản của hợp đồng (ví dụ như tiền bản
quyền của một cuốn sách được dồn tính trên hạ tầng số lượng sách xuất bản từng lần và theo từng
lần xuất bản) hoặc tính trên hạ tầng hợp đồng từng lần.
29. Doanh thu được ghi nhận lúc đảm bảo là doanh nghiệp nhận được lợi ích kinh tế từ giao dịch.
Lúc ko thể thu hồi một khoản mà trước đó đã ghi vào doanh thu thì khoản sở hữu khả năng ko
thu hồi được hoặc ko vững chắc thu hồi được đó phải hạch toán vào giá thành phát sinh trong
kỳ, ko ghi giảm doanh thu.
THU NHẬP KHÁC
30. Thu nhập khác quy định trong chuẩn mực này bao gồm những khoản thu từ những hoạt động xảy ra
ko thường xuyên, ngoài những hoạt động tạo ra doanh thu, gồm:
– Thu về thanh lý TSCĐ, nhượng bán TSCĐ;
– Thu tiền phạt khách hàng do vi phạm hợp đồng;
– Thu tiền bảo hiểm được bồi thường;
– Thu được những khoản nợ phải thu đã xóa sổ tính vào giá thành kỳ trước;
– Khoản nợ phải trả nay mất chủ được ghi tăng thu nhập;
– Thu những khoản thuế được giảm, được hoàn lại;
– Những khoản thu khác.
31. Khoản thu về thanh lý TSCĐ, nhượng bán TSCĐ là tổng số tiền đã thu và sẽ thu được của người
sắm từ hoạt động thanh lý, nhượng bán TSCĐ. Những giá thành về thanh lý, nhượng bán TSCĐ được
ghi nhận là giá thành để xác định kết quả kinh doanh trong kỳ.
32. Thu được những khoản nợ phải thu đã xóa sổ tính vào giá thành của kỳ trước là khoản nợ phải thu
khó đòi, xác định là ko thu hồi được, đã được xử lý xóa sổ và tính vào giá thành để xác định kết
quả kinh doanh trong những kỳ trước nay thu hồi được.
33. Khoản nợ phải trả nay mất chủ là khoản nợ phải trả ko xác định được chủ nợ hoặc chủ nợ
ko còn tồn tại.
TRÌNH BÀY BÁO CÁO TÀI CHÍNH
34. Trong BCTC, doanh nghiệp phải trình bày:
(a) Chính sách kế toán được vận dụng trong việc ghi nhận doanh thu bao gồm phương pháp
xác định phần công việc đã hoàn thành của những giao dịch về sản xuất nhà sản xuất;
(b) Doanh thu của từng loại giao dịch và sự kiện:
– Doanh thu bán hàng;
– Doanh thu sản xuất nhà sản xuất;
– Tiền lãi, tiền bản quyền, cổ tức và lợi nhuận được chia.
(c) Doanh thu từ việc trao đổi hàng hóa hoặc nhà sản xuất theo từng loại hoạt động trên.
(d) Thu nhập khác, trong đó trình bày cụ thể những khoản thu nhập thất thường.

Rate this post

Originally posted 2019-01-06 13:22:57.

Bình luận